July 2021

23 July 2021

УМРИ АБАД

Аз пайроҳаи сабзпӯш қадам мезанам. Роҳ моро сӯи қадамҷои бузурге раҳнамун аст. Дар даромадгоҳи зиёратгоҳ андаке таваққуф менамоям. Навиштаҷотеро, ки дар пештоқи дарвозаи рамзӣ навишта шудааст, мехонам: «Зиёратгоҳи нависанда Тоҷӣ Усмон».

Абдуқодир Нурматов – набераи адиб Тоҷӣ Усмон аст. Ӯ маро ҳамроҳӣ дорад. Соате чанд бо ин марди накӯрафтору хушгуфтор ҳамсуҳбат мешавам ва аз зиндагиномаи бобояш – нависанда, рӯзноманигори хушқалам Тоҷӣ Усмон бохабар. «Оинаи таърих». Чунин унвон дорад, деворнигорае, ки ҳамарӯза мо, кормандони идораи рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Суғд» ба он рӯ меоварем.

Дар қатори акси сармуҳаррирони пешинаи рӯзнома, ки давоми солҳои гуногун фаъолият доштанду, ба қавле рӯзномаро гул кунонидаанд, акси Тоҷӣ Усмон – ҳамоне, ки аз рӯзҳои аввал ба сифат, мазмуну мундариҷаи он аҳамият медод, барои кор аз ҳар гӯшаю канори ҷумҳурӣ беҳтарин эҷодкоронро даъват намуд, то ҳамаи чаҳор саҳифаи рӯзнома хонандаи худро дошта бошад, ба сӯямон бо муҳаббат менигарад. Кист ӯ, ки бо гузашти беш аз сад сол то ҳанӯз ҳамагон номашро бо меҳрубонӣ ба забон мегиранду марқадаш қадамҷои аҳли ҷомеа аст? Ба аксҳое, ки бароям Абдуқодир Нурматов додааст, дида медӯзам. Модари нависанда, бародараш Ҳакимҷон, ҳамсари ҳаётиаш Битуҳфа, духтараш Биофтоб дар ҳалқаи пайвандон, ҷомеаи меҳнатии муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 14‐уми Ҷамоати деҳоти Унҷии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ҳангоми омодагӣ ба ҷашни 100 – солагии адиб ва ғайраҳо. Ин аксҳо бозгӯи зиндагинома ва ҳаёти ширину гуворои Тоҷӣ Усмон аст.

Хонае, ки адиб ба дунё омадааст, ҳамагӣ дару як тиреза дорад, девораш похсагӣ, бомаш паст, аммо аз дохили он гӯё нур меборад, нури равшанафрӯзи маърифат, илму дониш, қаламфарсоӣ, шеъру шоирӣ. Воқеан, Тоҷӣ Усмонро мардум, бахусус аҳли қалам бо маҷмӯаи «Бисту се адиба», ки таълифи он соли 1957 аст, ба хубӣ мешиносанд. Охир маҳз ин қаламкаш тамоми умри бобаракаташро сарфи омӯзиши паҳлуҳои ҳаёти ҳамаи адибаҳои форсу тоҷик кард. Таърихи адабиётро пурра омӯхт, мавриди паҷӯҳиш қарор дод. Барои гирд овардани маълумоти мукаммал ва пурарзиш ба адиб лозим омад, ки бо нодиртарин дастнависҳо, маъхазу адабиёти қадима ошно гардад. «Тоҷӣ Усмон. Ғазал аз шоираҳои давраи гузашта барои шаби адабӣ бахшида ба эҷодиёти шоираҳои тоҷик, августи соли 1963». Ин навиштаҷоти рӯи дафтари муқовааш рангпарида аст, ки бо хати форсӣ навишта шуда, таърихи наздик шастсола дорад. Онро варақгардон менамоям. Ғазалҳои шоираҳо Робиа, Маҳастӣ, Меҳрии Ҳиротӣ, Зебуниссо мутахаллис ба Махфӣ, Зиннатунниссо (хоҳари хурдии Зебуниссо), Тоҷуддавлат, Маҳзуна, Нодира, Тоҳира, Маҳҷуба, Муаззамхони Хуҷандӣ, Исматии Бухороӣ, Исматии Самарқандӣ, Ҳаётӣ, Зубайда ва дигарон, ки бо хати хоно ва зебо навишта шудааст.

Бешак, ин дастнавис барои таълифи китоби «Бисту се адиба» поягузор аст. Ҳатто баъди ба чоп расидани ин маҷмӯа Тоҷӣ Усмон ором нагирифт. Вай бисёр мехост ин мавзӯъро идома бахшад ва ба ин муваффақ ҳам шуд. Баъди чанде китобе бо унвони «Шоираҳои боистеъдод» ба дасти ҳаводорони назм расид. Дар пешгуфтори ин китоб Муҳаммадҷон Раҳимӣ чунин нигоштаанд: «Мақсуди мо ва нашриёти давлатӣ аз нашри китоби «Бисту се адиба» ба куллӣ равшану фаҳмо буд. Дар китоби мазкур намунаҳои як қисми назми бузурги гузаштагони мо, аз муҳити ёздаҳ аср инъикос ёфтаанд. Аз ҷумлаи бисёр адибаҳои он замонҳо як ҷузви муҳими намунаҳои ашъори бисту се нафар пешқадамтарин адибаҳоро бозёфт карда, барои нашр тайёр намудан яке аз вазифаҳои хеле муҳим буд. Дар ин бора ташаббуси рафиқ Тоҷӣ Усмон низ, хоса дар ҷамъ овардани намунаҳои ашъори соҳибони китоби «Шоираҳои боистеъдод» шоёни табрик аст».

Бале, Тоҷӣ Усмон барҳақ адиб ва муҳаққиқи пухтакору донандаи хуби адабиёт будааст. Ӯ муносибати рӯякиро нисбат ба мавзӯи дӯстдоштааш раво надида, зиндагиномаи ҳар як адиба ва ҳаёти илмию адабии онҳоро пурра мавриди омӯзиш қарор додааст. Зери тадқиқоту омӯзиш қарор додани осори адибаҳо аз адиб тақозо дошт, ки далелҳояшро дар асоси сарчашмаҳои муътамади илмӣ, тазкираву таърихномаҳои қадимӣ муътамад созад. «Шоира Маҳастӣ» асари дигари илмӣ тадқиқотии Тоҷӣ Усмон аст, ки доир ба эҷодиёт ва мероси адабии шоираи забардасти аввалҳои асри дувоздаҳ, ҳамзамон ва ҳамсуҳбати шоирони бузург Умари Хайём, Низомии Ганҷавӣ, Адиб Собири Тирмизӣ Шоира Маҳастӣ бахшида шудааст. Маҳастӣ аз нигоҳи Тоҷӣ Усмон шоираи боистеъдоду ҷафокашидаи даврони худ буд, ки як рӯзи равшан надидааст.

Бо мутолиаи шарҳи ҳоли шоира хонанда дарк менамояд, ки маҳорати санъаткорӣ ва муҳаббати ҷавонию нокомиҳои ин бонуи шеърнавис дар маъхазу ҳуҷҷатҳои таърихӣ хеле боварибахшу возеҳ қаламдод шудааст. Қимати илмию бадеии баланди «Шоира Маҳастӣ» боз дар он аст, ки Тоҷӣ Усмон тавонистааст, намунае чанд аз эҷодиёти парокандаи шоираро аз тазкираю китобҳои таърихӣ гирд оварда, дар маҷмӯа ҷой диҳад. «Духтари ниқобдор». Ин повестро ҳангоме мутолиа намудам, ки аз дасти набераи бобо – Абдуқодир китоби нависанда Маҷид Салим «Ёдгори умр», ки бахшида ба 100 – солагии хотираи адиб, олим ва рӯзноманигори тоҷик Тоҷӣ Усмон навишта шудааст, гирифтам. «…Дарвоза кушода шуд.

Аз он ҷо ба ҷои лашкар фақат як савори сиёҳпӯш, ки дар рӯяш ниқоб кашида буд, берун омад. Аз мӯйҳои дарозу парешонаш маълум буд, ки он ҳам мард не, зан аст. Тарбузи ҳамаи балхиён аз бағалашон афтид. Сипоҳиёни душман аз ин ҳол ба завқ омада, аз нав ба сари балхиён ҳамла оварданд. Аспи саманди зани ниқобдор бозикунон пеш меомад ва шамшер дар дасти ӯ барқ мезад. Аз асптозии бебокона ва шамшербозии моҳиронааш фаҳмидан мумкин буд, ки ин зан аз занони одӣ нест, эҳтимол машқи ҳарбӣ ҳам гузаштааст, чунки вай қомат хам намекард ва нотарсона рост ба майдони ҳарбу зарб асп медавонд…». Ин порча бозгӯи қаҳрамониву диловарӣ ва ҷоннисории духтари ҳокими Балх Робиаи Балхист. «Духтари ниқобдор»‐ро бешак, падиди тозае дар эҷодиёти Тоҷӣ Усмон хоҳем гуфт, зеро ҳангоми мутолиаи асар хонанда бо лаҳзаҳои хеле хушу гуворо, шодию нишот, барору нобарориҳои шоира аз наздик шинос мешавад. Маҳорату истеъдоди Робиаи Балхӣ, часпу талошҳои ӯ барои расидан ба ишқу муҳаббат ва бо сӯзи дил иншо намудани шеърҳои ошиқонааш дар асар хеле зебо ва моҳирона ба риштаи тасвир кашида шудааст. Лозим ба ёдоварист, «Ёдгори умр» аввалин маҷмӯаест, ки хонандаи имрӯзаи тоҷикро бо ҳаёту фаъолияти илмию адабии Тоҷӣ Усмон ошно месозад. Зеро адабиёти солҳои 30, 40 ва панҷоҳуми асри бисти тоҷикро бидуни номи адиб ва публитсисти шинохта Тоҷӣ Усмон тасаввур наметавон кард.

 Баъдан, фидоии роҳи маърифат, илму фарҳанги тоҷик бо навиштаҳои хеш – асарҳои илмию адабиаш «Ганҷи шеъри тоҷикӣ», «Кашфи асрор», «Бисту се адиба», «Ханда ва истеҳзо», «Шоираҳои боистеъдод», «Шоира Маҳастӣ», «Муборакқадам», «Духтари ниқобдор», «Лаънаткардаи халқ» ва ғайраҳо маҳбуби ҳамагон шуд. Пайроҳаи умри Тоҷӣ Усмон доманадор аст. Ин марди меҳнатқаринро агар яке тавассути ҳикояву повестҳои хонданбобаш шиносад, дигаре бо ҳазлу шӯхиҳои намакин ва савумӣ аз рӯзгори рӯзноманигорию муҳаққиқиаш ҳарф мезанад. Тавре Маҷид Салим менигорад, солҳои бистум Тоҷӣ Усмон аллакай миёни ҳамсолонаш фарқ мекард. Дарси падар ва ҳаётро, ки омӯхта буд, дар зиндагӣ раҳнамояш гардид. Баъди корҳои хоҷагӣ гоҳ гоҳе нишаста, ба навиштани шеъру ҳикоя машғул мешуд.

Соли 1924 баъди хатми омӯзишгоҳи кишоварзӣ дар соҳаҳои гуногун фаъолият дошт. Аммо дар ҳама ҷо ҳушу ёдаш ҳамоно ба адабиёт, шеъри оламгири форсӣ банд буд. Аввалҳо менавишт, бо қавли худаш эҷод мекард. Навиштаҳои худ ва имрӯзиёнро бо авроқи рангини Ҳофизу Бедил, Саъдӣ, Ҷомӣ, Ҳилолӣ қиёс мекарду дилаш хиҷил мешуд. Ҳайрон мемонд, ки навиштаҳояш ҳанӯз хоманд. Баъди ин андешаҳо баъзан моҳҳои дароз қалам ба даст намегирифт. Пакару хаёлманд дар гирдоби андешаҳояш ғарқ ба коре худро андармон карданӣ мешуд. Танҳо рӯзе, ки китобҳои нависандаи тоҷик Садриддин Айниро дастрас намуда, бо шавқу ҳавас хонд, фаҳмид, ки ранҷу заҳмати нависандагиро на ҳар эҷодкор ба дӯшаш гирифта метавонад. Боз ҷиддӣ аз пайи навиштан шуду нахустин чакидаҳои хомааш ба табъ расиданд. Баъдтар Тоҷӣ Усмон муҳаррири рӯзномаи «Бо роҳи ленинӣ» (ҳозира Ҳақиқати Суғд) таъин гардид. Ӯ ин рӯзномаро дар як муддати кӯтоҳ ба минбари озоди адибону эҷодкорони умедбахш табдил дод. Маҳз ҳамон солҳо бо даъвати Тоҷӣ Усмон адибони хушсалиқа Ҳаким Карим, Қурбон Баҳлулзода, Муҳиддин Аминзода, Ҳоҷӣ Содиқ ба идораи рӯзнома ба кор омаданд.

Рӯзномаи «Ҳақиқат» ба рӯзномаи дӯстдоштаи мардум табдил ёфт. Соли 1933 баъди хатми донишгоҳи ҳизбии осиёимиёнагӣ Тоҷӣ Усмон ҳаёти минбаъдаи худро пурра ба матбуот бахшид. Ҳамон сол чанде дар рӯзномаи ҷумҳуриявии «Тоҷикистони Сурх», ҳоло «Ҷумҳурият» фаъолият намуд. Соли 1934 бошад, Тоҷӣ Усмон муҳаррири рӯзномаи вилоятии «Бо роҳи Ленин»‐и вилояти Ленинободро ба уҳда дошт. Аз рӯзҳои нахустини қадам ба ин даргоҳи муқаддас ва ҷодаи каламфарсоӣ гузоштанаш ба сифат, мазмуну мундариҷа ва географияи маҳалли хабару мақола, гузоришу лавҳа аҳамияти калон медод. Эҷодкорони беҳтарини шаҳру навоҳии кишвар мехостанд ҳамроҳи ин марди наҷиб фаъолият дошта бошанд.

Тоҷӣ Усмон кӯшиш мекард, ки саҳифаҳои рӯзнома хонандаи худро дошта бошад. Тоҷӣ Усмон ҳангоми дар вазифаҳои гуногуни хоҷагии халқ фаъолият доштанаш, дар идораҳои мухталифи шаҳри Хуҷанд, Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Ӯзбекистон, мудири шуъбаи собиқ Шӯрои Вазирони Тоҷикистон кор карданаш тавонист бо маҳорати баланди ташкилотчигӣ байни мардум соҳибобрӯ гардад. Солҳои пурдаҳшати Ҷанги Бузурги Ватанӣ майдони ҷанг ҷавлонгаҳи ин марди шуҷоатпеша буд. Иштирок дар набардҳои зиёд ва задухӯрд бо душман адовати ӯро торафт зиёд карда, ғайрату матонаташро бештар мекард. Чанде нагузашта матбуоти ҳарбӣ хабар ёфт, ки Тоҷӣ Усмон барин нависандаи қаламбадаст дорад. Фаъолияти пурсамари рӯзноманигории ҷавонписари бебок дар матбуоти ҳарбӣ низ мушоҳида шуд. Баъди итмоми ҷанг ва ба даст овардани ғалаба рӯзномаи дӯстдоштааш «Тоҷикистони Сурх» ӯро ба ҳузур пазируфт.

Ҳампешагон дар симои Тоҷӣ Усмон адиби ҷӯяндаю пухтакореро медиданд. Абдуқодир Нурматов набераи Тоҷӣ Усмон буда, дар бораи бобояш қиссаҳои зиёде медонад. Ӯ мегӯяд, нахустин коре, ки ман аз бобои рӯзноманигору нависандаам омӯхтаам, ин ҳунари дӯзандагӣ ва бастани таоми тоҷикӣ – манту буд. Зиёда аз ин хонаи онҳо ҳамеша бо иштироки адибони шинохта Мирзо Турсунзода, Сотим Улуғзода, Боқӣ Раҳимзода, Ҷалол Икромӣ, Раҳим Ҷалил ва дигарон шукӯҳи тозае ба худ касб мекард ва ба маҳфили адабӣ табдил меёфт.

Набераи дигари Тоҷӣ Усмон Манижа Сангин сарояндаи хушовоз буда, муаррифгари кишвари тоҷикон дар Федератсияи Россия аст ва ифтихор дорад, ки давомдиҳандаи насли бобои суханвараш аст. Саҳифаҳои таърихро варақгардон намуда, доир ба фаъолият ва кору зиндагиномаи Тоҷӣ Усмон, ҳамоне, ки ҳамарӯза ба мо рӯзноманигорони рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Суғд» бо чашми хирад назар менамояду моро ба пухтакорӣ даъват, маълумоти зиёдеро дастрас мекунад. Мехоҳам, дар навиштаҳоям тамоми паҳлӯҳои ҳаёти ӯро мунъакис созам. Зеро баъди суҳбат бо набераи ӯ ва чанде дигар аз пайвандону ҳамдеҳагонаш маро хоҳиши навиштани китоби муфассале дар бораи ин адиби хушсалиқа пайдо шуд, зеро ҳар як китоби таълифдодаи ӯ худ панди ҳаёт барои имрӯзиён аст. Инак, бо гузашти 115 сол мо, имрӯзиён ёд аз ин нависандаи хушсалиқа, рӯзноманигори соҳибқалам, публитсисти беҳамто, ҳаҷвнигори нозукбаён менамоем.

Даме, ки ин сатрҳо иншо мешуданд, пеши назар симои бовиқор ва меҳнатдидаи падари мо, ҳақиқатчиён ҷилвагар мегардад. Тоҷӣ Усмонро дар рӯ ба рӯи худ дида, бо ӯ суҳбат менамудам, нигоҳи андешамандона, гоҳе ризо ва гоҳи дигар норизои ӯ ба чашм меафтод, маротибаи сеюм ин нигоҳ маро ҳушдор медод, ки нисбат ба касби интихобкардаам пурмасъулият бошам, дар барориши рӯзнома ҳиссаи арзанда гузорам, барои ояндагон намуна ва гузаштагонро арҷгузор бошам. Нигоҳҳо ба он далолат мекарданд, ки ному эҷоди ин қаламкаш то ҷовидонаҳо пойбарҷо бошад. Ба қавли нависандаи «Ёдгори умр» «… гӯё ҳоло ҳам аз дуриҳои дур савти таронаҳои рангини «Бисту се адиба» ба гӯш мерасанду «Шоираҳои боистеъдод» аш шеъргӯӣ мекунанд.

Ва ӯ умри абад меёбад, умре, ки дар саҳифаҳо, китобҳо, навиштаҳояш дарҷ ёфтаанду аз рӯзгору эҷоди Тоҷӣ Усмон ҳикоят мекунанд…».

Шоира КАРИМЗОДА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

МАЪНИИ СОФ, КИ ДАР ҚОЛАБИ АЛФОЗИ ХУШ АСТ

Мегӯянд: оина гӯё кафи равшангар аст. Ба ин маънӣ бо иродаи дигар менигарем-ҳаёт риштаҳои дӯстиву рафоқату одамиятро дар вуҷуди ҳар инсон бо рафти солҳо мустаҳкам месозад, ки гумон аст касеро ба ҳайрат гузорад. Дар ин росто, бо камоли меҳр менависам, ки бо инсони некдил Абдуҳаким Шарифов ҳанӯз соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду сеюм, ғоибона, аз суҳбати ҳамкасбу рафиқи бегумонам Ҳомидҷон Шарифов-акои Абдуҳаким дар шаҳри Тошканд гӯё шинос шудаам. Он айём дар Мактаби Олии ҳизбии шаҳри Тошканд таҳсил мекардаму журналист Ҳомидҷон Шарифов дар васоити ахбори умуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон фаъолияти густурда дошт.

Дар вақти фориғ аз кор барои дидорбиниам меомаду моҳардуямон дар чойхонаи машҳури канори Анҳори ин шаҳри азим суҳбати дӯстонаро дар сари як пиёла чойи кабуд мегузаронидем. Ҳамон замон ӯ гуфта буд, ки бародараш Абдуҳаким дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров ба сифати муаллим кор мекунад… Ва тақдирро месазад, мукаррам донист. Солҳои ҳазору нӯҳсаду наваду шаш‐наваду ҳашт ман дар вазифаи мудири Маркази матбуоти Раиси вилоят кору фаъолият доштаму ҳамин вақт Абдуҳаким Шарифов ба ҳайси мудири шуъбаи масоили иҷтимоӣ‐фарҳангӣ, робита бо созмонҳои ҷамъиятӣ‐сиёсӣ ва муносибатҳои байнимиллии (ҳоло шуъбаи рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа)‐и дастгоҳи Раиси вилоят таъйин шуда, кори пурмасъулияту муҳиму доманфарохро бо иродаи устувор пеш мебурд. Бо тақозои иҷрои вазифа мо бо ҳамдигар аз наздик шинос шудем.

Инсони ҳалиму хушмуомила ва дар муошират накӯниҳодро ҳамчун дӯсту рафиқ донистам ва эҳсос намудам, ки ҳамон айём бародари ҷониаш Ҳомидҷон Шарифов (руҳаш шоду маъвои охираташ обод ва хотироташ нек бошад!) дар хусуси укааш чӣ хушгуфтанҳо дошта буд. Ва ба гуфтори ҳакиме «Ҳаст оинаи софе, ки дар дасти инсони пок аст» бори дигар эҳтиром овардаам. Кунун биёед, бо зиндагиномаи ин марди накӯхисол аз наздиктар шинос мешавем, ки чӣ кору пайкоре дар ҷомеа кардаасту дорад: аввалан, Абдуҳаким Шарифов зодаи деҳаи Овчиқалъачаи ноҳияи Хуҷанд (феълан ноҳияи Б.Ғафуров) буда, бисту нӯҳуми майи соли ҳазору нӯҳсаду панҷоҳу як чашм ба олами ҳастӣ кушодааст. Хатмкардаи мактаби ҳаштсолаи рақами 37‐и деҳа ва Омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Ленинобод дар солҳои ҳазору нӯҳсаду шасту панҷшасту нӯҳ, Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон)‐солҳои ҳазору нӯҳсаду шасту нӯҳ‐ҳафтоду чорум. Хушбахт ва ифтихорманд аст, ки ӯ аз сентябр‐декабри соли ҳазору нӯҳсаду ҳафтоду панҷ шунавандаи факултаи такмили ихтисоси Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М.В.Ломоносов буд. Ҳамчунин моҳҳои март‐майи соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду ҳафт коромӯзи кафедраи педагогикаи мактаби олӣ‐Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Москва ба номи В.И.Ленин буда, маҳорати касбиашро густариш бахшидааст. Таҳсил дар аспирантураи солонаи ҳамин донишкада, аз октябри соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду ҳафт то октябри соли ҳаштоду ҳашт ҷараён гирифтааст.

Дар замони муосир Абдуҳаким Шарифов аз 30‐юми апрели соли дуҳазору шаш то дуюми майи соли дуҳазору шашум шунавандаи Донишкадаи такмили ихтисоси хизматчиёни давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, ки ин ҳама раванди таҳсилу такмилу сайқали донишу маҳорат ва малакаи касбӣ ба истеъдод ва азму суботи ин фарзанди диёр, кору пайкору иҷрои вазифа гӯё ки донаҳои сара зам намудаанд. Ва ин донаҳои сараву пухта дар мазраи дили поку саргаҳи иродаи некаш сабз шудаву сарсабзӣ дошта. Дар ин масир оқиле гуфта «Об бувад маънии равшан, хуб агар баста шавад гавҳар аст». Хуб, кунун донишҳои назариявии худро дар амал чӣ гуна татбиқ намуд ва чӣ дастовардеро соҳиб шуд? Ана, ӯ пас аз хатми донишгоҳ расо чор сол‐аз сентябри соли ҳазору нӯҳсаду ҳафтоду чор то сентябри соли ҳафтоду ҳафт ба сифати ассистенти кафедраи таърихи нав ва навтарини Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон истеъдод ва дониши худро санҷид, муваффақият ба даст овард.

Бо тақозои вақт ба шаҳри Хуҷанд аз пойтахти кишвар бо кӯлбори ғании маърифат омад ва ба ҳайси ходими калони илмии Осорхонаи таъриху кишваршиносии вилоят давом аз сентябри соли ҳазору нӯҳсаду ҳафтоду ҳафт то ноябри соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду нӯҳ кору фаъолияташро пеш бурд. Чунонки мегӯянд: Донам, насими Овчиқалъача ба Хуҷанд вазидааст. Минбаъд тақдири кору пайкорашро Абдуҳаким Шарифов ба Донишкадаи омӯзгории шаҳр (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуров) бипайваст. Дар ин боргоҳу маъвои хираду маърифат дар давоми солҳои ҳазору нӯҳсаду ҳафтоду ҳашт то октябри соли ҳаштоду нӯҳ дар вазифаи муаллим, сармуаллим, дотсенти кафедраи педагогикаи умумӣ (аз октябри ҳамон сол дотсенти муштараквазифа дар ҳамин кафедра) пурсамар ва бо камоли масъулиятшиносӣ заҳмат намуд. «Рӯзгоре маънии нағзаш фаҳмидан инсонист»‐гуфтаанд аҳли маърифат.

Абдуҳаким Шарифов дар донишкада қобилияту маҳорати ташкилотчӣ ва корбарии хоси худро муаррифӣ карда тавонист ва ӯ давоми даҳ соли расо‐аз октябри соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду нӯҳ то июни соли наваду ҳаштум дар вазифаи раиси Кумитаи муттаҳидаи иттифоқи касабаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуров дар меҳвари масъулият, одамият, шаффофият ва меҳрубониву ҳамдигарфаҳмӣ кору пайкор дошта, мавқеи ин ниҳоди иҷтимоиро устувор нигоҳ дошта тавонист ва гуфтори оқиле «қисса дар муддат дорад сомоне» исботи худро ёфт.

Абдуҳаким Шарифов, ин марди шарифу инсони хайрхоҳ ва масъулиятшинос, рисолати зиёӣ будани хешро дар Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд мукаррам башорат намуд: дар ҳар вазифае, ки кор кард, мавқеи инсонӣ, корбарӣ ва иҷрои саривақтии супоришҳоро устувор нигоҳ дошт ва байни аҳли фаъолият нуфузу обрӯ пазируфт. Дар вазифаи мудири шуъбаи масоили иҷтимоӣ‐фарҳангӣ, робита бо созмонҳои ҷамъиятӣ‐сиёсӣ ва муносибатҳои байнимиллии дастгоҳи Раиси вилоят расо бисту се сол фаъолияти шоиста ва вусъатбор намуд. Солҳои ду ҳазору дувоздаҳ то ду ҳазору понздаҳ ба ҳайси мудири шуъбаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ифои вазифа дошт. Дар ҳамин давр муваққатан иҷрокунандаи вазифаи муовини Раиси вилоят дар якчанд алоҳида моҳи солҳои ду ҳазору як, ду ва ду ҳазору сеюм худро ҳамчун шахси кордону сиёсатмадор дар мазраи ҳаёти ҷомеаи муосир зуҳур намуд, ки гуфтори орифе «Сафомеҳрӣ баски дар дилҳои мардум ҷо гирифт» барояш мансубият дошт. Ва боз ба кори таълиму тадриси педагогӣ пайваст‐аз сентябри соли ду ҳазору понздаҳ то сентябри соли ду ҳазору ҳафтдаҳ ба ҳайси дотсенти кафедраи фанҳои ҷамъиятии Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон кор кард.

Устоди пурдон ва соҳибмаърифат Абдуҳаким Шарифов як соли дигар, аз сентябри соли ду ҳазору ҳафтдаҳ то сентябри соли ду ҳазору ҳаҷдаҳ, дар вазифаи котиби ҳамоҳангсози Ҳаракати ҷамъиятии ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон дар вилояти Суғд бо масъулияти том заҳмат намуд. Азбаски ин марди шариф, пеш аз ҳама, омӯзгор‐муаллим, педагоги варзида, ки дар вуҷудаш меҳру муҳаббати таълиму тадрис саршор аст, боз ба кори маърифатандӯзии ҷавонон пайваст. Аз сентябри соли ду ҳазору ҳаҷдаҳ то ба имрӯз ҳамчун дотсенти кафедраи педагогикаи умумии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуров фаъолияти касбӣ дорад. Ин марди донишманд номзади илмҳои педагогӣ аз понздаҳуми марти соли ҳазору нӯҳсаду ҳаштоду нӯҳ, дотсент аз соли ҳазору нӯҳсаду наваду дуюм унвони илмиву касбиро мушарраф гардидааст. Муаллифи беш аз яксаду сӣ мақола, тезисҳои илмӣ, дастурҳои методӣ ва муҳаррири китобҳо мебошад. Солҳои ду ҳазору панҷ‐даҳ вакили Маҷлиси вакилони халқи ноҳияи Б.Ғафуров интихоб шудааст. Заҳматҳояш бо якчанд ифтихорномаву нишонҳо, медалҳои ҷашнӣ ва унвони Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон қадршиносӣ шудаанд. Соли ҳазору нӯҳсаду наваду нӯҳ ба гирифтани Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон мушарраф гардидааст. Соҳиби оилаи намунавӣ, чор фарзанд ва чордаҳ набера буда, се писараш ва духтараш дар соҳаҳои гуногун фаъолияти пурсамар мебаранд. Ҳамсараш омӯзгор, дар таълиму тарбияи насли ҷавони замон хизматҳои шоиста намудааст.

-Дар ҳақиқат ба Абдуҳаким Шарифов зиндагии пурбаракате насиб гаштааст,‐мегӯяд Абдуворис Мингбоев‐олими пурдон, ки бо қаҳрамони ин навиштаи ман солҳои тӯлонӣ ҳам дар Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ва ҳам дар макотиби олӣ паҳлӯ ба паҳлӯ истода, кору заҳмат намудааст. – Ин марди шариф ва саодатпешаи маорифу маърифат бо ташаббусҳои наҷиби худ кӯшиш ба харҷ медиҳад, то орзуҳояш ҷомаи амал бипӯшанд.

-Устод бо лутфу суханони зебову пурмаънӣ ва дилнишин аз донишу маърифат, одобу ахлоқи нек ва одаму одамият изҳори андеша менамояд. Ӯ шахси ҳалиму меҳрубон, заҳматкаш, серталаб, поквиҷдон, тарбиятгари насли наврас ва фарзанду наберагон аст, мегӯяд собиқ ҳамкори Абдуҳаким Шарифов дар Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят Набиҷон Пӯлодов‐Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Ва ман низ дар навбати худ аз забони мутафаккире ин суханон навиштам: «Хона дар кӯи бахтёрон кун, дӯстӣ бо латифкорон кун». Ва ё худ «Ҷон фидои ёрони мувофиқ бикунед!».

 Файзулло АТОХОҶАЕВ,

узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон

Читать далее

МУҲИДДИНИ ХОҶАЗОД: ТАРОВАТИ ШЕЪРИ ЛОИҚ ПОКУ АСЛ АСТ

Соли 2021 соли устодон Мирзо Турсунзода ва Лоиқ Шералӣ аст. Мардуми сарбаланди Тоҷикистон хотири абармардони суханро гиромӣ дошта, дар сар то сари кишвар давоми сол чорабиниҳои бошукӯҳ ва шаби шеъру сухан баргузор менамоянд. Нависандаи халқии Тоҷикистон Муҳиддини Хоҷазод солҳои зиёд бо устод Лоиқ Шералӣ ҳамкору ҳамнишин буданд ва хотироти рангине аз ин дӯстиву рафоқат доранд. Муҳиддини Хоҷазод зиёд ба даргоҳи рӯзномаи мо меҳмон мешаванд. Дар яке аз суҳбатҳои пурбор сухан аз устод Лоиқ рафт, ки фишурдаи онро манзури хонандагони «Ҳақиқати Суғд» менамоем.

‐Устод Шумо саодати ҳамкорӣ ва дӯстиву бародарӣ бо устод Лоиқ Шералиро доштед.

-Бале, ман бо Лоиқ Шералӣ дар маҷаллаи «Садои Шарқ» ҳамкор будам, он кас аввал чун мудири шуъбаи назм ва ман чун мудири шуъбаи наср, баъдан он кас чун сармуҳаррир ва ман муовини сармуҳаррир фаъолият доштем. Бо ҳам зиёд ҳамроҳ будем, шӯхиҳои зиёд дошт.

Мегуфтанд, ки баъди маргам дуои фотиҳа аз Шумо. Мегуфтам: Лоиқ ин хел шухӣ накунед, ман аз Шумо 3 сол калон, додари хурдӣ ба додари калонӣ дуою фотеҳа мехонад. Не, мо медонем, мегуфтанд бо ханда. Он вақт чил, чилу панҷ сола будем. Ин гардиши айёмроо бинед, ки дар 59 солагӣ рафтанд, моро дуою фотеҳахон монда (бо сӯз гиря мекунанд ва идома медиҳанд). Хеле хушҳолам, ки 80 солагии Лоиқ Шералӣ ботантана истиқбол гардида истодааст ва имсол соли Мирзо Турсунзодаву Лоиқ Шералӣ аст. Мутмаинам, ки миллати тоҷик садсолагиву дусадсолагии ин абармардони суханро истиқбол мегиранд ва чун Рудакӣ арҷгузорӣ менамоянд.

Лоиқ ҷавонмарди ҳақиқӣ, шӯху закӣ буд, зиндагиву рӯзгори он кас ҳам ҳамингуна буд. Нишонаҳои бузургӣ аз ҷавонӣ дар Лоиқ аён буд. Имрӯз бузургии Лоиқ вирди забонҳост. Мирзо Турсунзода Лоиқро падарвор мепарастиданд.

УстодмуҳаббатиМирзоТурсунзодаробаустодЛоиқШумодарчӣмебинед, ҳамчуннафаре, киҳамнафасуҳамдамионзамонбуд?

- Мирзо Турсунзода дар симои Лоиқ шоири миллатро дида тавонистанд. Ҳамеша пуштибон ва дастгираш буданд. Ин гавҳаршинос будани Мирзо Турсунзодаро нишон медиҳад. Воқеан, Лоиқ дар пеши Мирзо Турсунзода хеле арзиш доштанд. Муҳаббати устод Турсунзода беандоза буд, ҳомии ҳамешагии Лоиқ буданд он кас.

Ману Лоиқ дар як рӯз аъзои Иттифоқи нависандагон шудаем. Он рӯзро хуб дар хотир дорам. Лоиқ шеъри «Модар»‐ро хонда буданд.

Аз хислатҳои роҳбарии устод мегуфтед.

- Писандидатарин хислаташон ин буд, ки бемаврид сухан намегуфтанд. Ҳама ҳарф, таҳсин ва эродашон ҷо ва мавқеъ дошт. Адолатпарвар буданд, кормандонро ҳимоя мекарданд. Муносибати «Ман роҳбару ту корманд» барояшон бегона буд. Хоксории устод андоза надошт. На танҳо кормандон, ҳатто муаллифони маҷалла аз меҳрубонии устод баҳравар буданд. Дар ин марҳала теъдоди маҷалла то панҷоҳ ҳазор нусха расида буд, ки дар ин ҷода заҳматҳои Лоиқ Шералӣ назаррас аст. Барои ман то имрӯз Лоиқ чун марди ҳақиқӣ боқӣ мондааст. Лоиқ ба Хуҷанд зиёд меомад, ҳатто зиёдтар аз мани хуҷандӣ. Дар Хуҷанд мухлисони зиёд дошт, Аҳмадҷони Раҳматзод барин сарбозони сухан садоқатмандони зиёд дошт. Ҳар ҷо ки Лоиқ Шералӣ бошад, он ҷо базми шеъру сухан танинандоз буд. Лоиқ ҳамсафари хубе буд ба Хатлону Бадахшону Суғд. Ҳамроҳашон ба кишварҳои ҳамсоя сафарҳои хотирмоне доштем.

‐Назари Шумо ба шеъри Лоиқ…

- Агар гӯям, ки бо сурудаҳои Лоиқ таровати шеъри тоҷик барқарор шуд, хато намекунам. Ин ба ҳаддест, ки то имрӯз таровати шеъри Лоиқ як зарра кам нашудааст, тамоми тоҷикон ва ҳамзабонон бо муҳаббат каломи Лоиқро зам‐зама мекунанд. Ин тароват поку асл аст.

-Кадом шеъри Лоиқро дӯст медоред?

‐Ҳама шеъри Лоиқ Шералӣ писанд аст, аммо шеъри «Китоби сангин»‐ро бештар дӯст медорам:

Ба рӯи санги қабри хоксоре,

Чунин ҳак гашта байти обдоре:

“Маро бо хоҳиши ман н‐офариданд,

Вале бо хоҳиши худ ҳам намурдам.

Ҳар он чизе, ки аз дунё гирифтам,

Ба дунё боз чун қарзаш супурдам”.

Бандиохиришеърнизхелеҷаззобаст:

Ба даври шаҳсутуни хонақоҳе,

Чунин шаҳбайт аз оқил гувоҳе:

“Намеарзад барои молу мансаб

Бародарзода бифребад бародар.

Чу мо фарзанди куҳҳои баландем,

Ба мо пастӣ намезебад, бародар!

- Чӣ хотироти ширине аз устод ҳамеша дар ёди Шумост?

- Гоҳо хона меомаданд ва дарро тақ‐тақ мекарданду мегуфтанд:

Ҳастӣ?

Мегуфтам:

-Ҳастам

Мегуфтанд:

-Чаро намастӣ?

 Мегуфтам:

-Танҳо гирифтан пастӣ.

Бо ханда мегуфтанд:

-Ту ҷони ман астӣ!

-Ташаккур устод, ба суҳбати хотирмон!

-Духтарам, ин ҳарфҳои парешони ман муште аз хирвор аст, ки ба ёд мондааст, афсӯс инсон аз ҳаштод, ки гузашт, хотирааш заиф мешудааст.

‐Устод саломат бошед, ҳарфҳои Шумо барои мо ғанимат аст.

 ‐Обод бошед!

Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

22 July 2021

«МАРЗ-2021». Дар Тоҷикистон ҳолати омодабошии ҷангии 230 ҳазор нафар бо бонги хатар санҷида шуд

ДУШАНБЕ, 22.07.2021 /АМИТ «Ховар»/. Тавре чанде пеш иттилоъ додем, субҳи имрӯз, 22 июли соли 2021, бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон, генерали артиш муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори аввал дар таърихи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон дар саросари мамлакат санҷиши омодагии ҷангии Қувваҳои Мусаллаҳ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ҳайати шахсии захираҳои сафарбарӣ таҳти унвони «Марз-2021» баргузор гардид.

Дар ин чорабинӣ 100 ҳазор нафар хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, инчунин 130 ҳазор нафар афсарону сарбозони ҳайати захираҳои сафарбарӣ, дар маҷмӯъ, 230 ҳазор нафар бо бонги хатар дар маҳалҳои муайяншудаи самтҳои амалиётӣ ҷамъ омада, ҳолати омодабошии ҷангии онҳо санҷида шуд.

Ҳамчунин 20 ҳазор нафар афсарону сарбозони ҳайати захираҳои сафарбарӣ иловатан барои пуррагардонии қисмҳои ҳарбии сарҳадбон ба минтақаҳои наздисарҳадии Тоҷикистон бо Ҷумҳурии Исломии Афғонистон фиристода шуданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон, генерали артиш муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар назди иштирокчиёни гузашти низомии хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи мамлакат, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва афсарону сарбозони дар эҳтиёти Қувваҳои Мусаллаҳ қарордошта, ки анҷомбахши санҷиши омодагии ҷангии «Марз-2021» буд, бо қаноатмандӣ изҳор намуданд, ки ин чорабинӣ дар сатҳи баланд гузашт.

 

АКС аз Хадамоти матбуоти Президенти ҶТ/АМИТ «Ховар»

Читать далее

Барқияҳои изҳори тасаллӣ аз сарони як қатор давлатҳо ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон

Дар робита ба даргузашти Қурбонбӣ Раҳмонова – хоҳари Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз сарони як қатор давлатҳо ва ҳукуматҳои хориҷӣ номаҳои изҳори тасаллӣ ворид гардиданд.

Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев дар номаи таслияти худ гуфтааст:

«Муҳтарам Эмомалӣ Шарифович!

Бародари азиз!

Хабари ҳузнангези марги бармаҳали хоҳари маҳбуби Шумо Қурбонбӣ Раҳмонова моро сахт андӯҳгин намуд.

Читать далее

Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон омодабошии ҷангии Қувваҳои Мусаллаҳ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ҳайати шахсии захираҳои сафарбариро санҷиданд ва дар гузашти низомии афсарону сарбозони Қувваҳои Мусаллаҳ иштирок намуданд

Соати чори субҳи имрӯз – 22-юми июли соли 2021 бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон, генерали артиш муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ҳадафи санҷидани омодабошии ҷангии ҷузъу томҳо бори аввал дар таърихи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон 100 ҳазор нафар афсарону сарбозони Қувваҳои Мусаллаҳ, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва 130 ҳазор нафар афсарону сарбозони ҳайати захираҳои сафарбарӣ дар тамоми қаламрави мамлакат бо бонги хатар ҷамъ оварда шуда, омодабошии ҷангии онҳо санҷида шуд.

Дар чорабинии зикршуда, ки таҳти унвони «Марз-2021» гузаронида шуд, 1023 техникаи зиреҳпӯши ҷангӣ, 3167 техникаи автомобилӣ ва махсус, 447 воситаи артиллерӣ ва миномёт, 234 воситаи мудофиаи зиддиҳавоӣ, 45 тайёраву чархболҳои ҷангиву нақлиётӣ дар самтҳои амалиётӣ ба минтақаҳои иҷрои вазифаи ҷангӣ бароварда шуданд.

Читать далее

Санҷиши омодагии ҷангии Қувваҳои Мусаллаҳ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ҳайати шахсии захираҳои сафарбарӣ таҳти унвони «Марз-2021»

Субҳи рӯзи 22 июли соли 2021 бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон Тоҷикистон, генерали артиш муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори аввал дар таърихи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон дар саросари мамлакат санҷиши омодагии ҷангии Қувваҳои Мусаллаҳ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ҳайати шахсии захираҳои сафарбарӣ таҳти унвони «Марз-2021» баргузор гардид.

Дар ин чорабинӣ дар вилояти Суғд 28 ҳазору 340 нафар хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, инчунин 2 ҳазору 747 нафар афсарону сарбозони ҳайати захираҳои сафарбарӣ бо бонги хатар дар маҳалҳои муайяншудаи самтҳои амалиётӣ ҷамъ омаданд ва ҳолати омодабошии ҷангии онҳо санҷида шуд.

Читать далее

Баргузории машқҳои низомии Минтақаи мудофиаи ҳудудии №3

21 июли соли 2021 дар қисми низомии 14356 машқҳои Минтақаи мудофиаи ҳудудии №3 доир шуд.

Раиси вилояти Суғд, сардори Минтақаи мудофиаи ҳудудии №3 Раҷаббой Аҳмадзода зимни иштирок ва суханронӣ дар ҷамъомад иброз дошт, ки тибқи нақшаи кории Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2021 гузаронидани машқҳо дар ҳудуди вилоят ва шаҳру ноҳияҳо бо ҷалби хизматчиёни ҳарбӣ ва шаҳрвандони дар эҳтиёт қарордошта ба нақша гирифта шудааст.

Читать далее

НАХЛИ ПУРБОРИ БОҒИ ДОНИШ

Дар олимпиадаи ҷумҳуриявӣ, ки наздик 400 нафар донишҷӯи муассисаҳои таҳсилоти олӣ иштирок намуданд, 14 нафар донишҷӯи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров аз рӯйи 14 соҳаи илм ширкат варзида, 12 ҷойи ифтихориро касб намуданд. Донишгоҳ дар рейтинги ҷамъбасти Олимпиадаи ҷумҳуриявии муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ мақоми сеюмро касб намуд ин нуктаро ректори донишгоҳ, профессор Ҷамшед Ҷӯразода дар нишасти матбуотӣ иброз дошт.

Нишасти матбуотӣ доир ба фаъолияти шашмоҳаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров бо иштироки васеи рӯзноманигорон дар толори хурди раёсати донишгоҳ баргузор шуд.

Ректори донишгоҳ дар нишасти матбуотӣ аз дастовардҳои донишгоҳ гуфта, таваҷҷуҳи хосаи Раёсати донишгоҳро дар нашр ва чопи асарҳои гуногуни илмиву таълимӣ қайд кард. Дар нимсолаи аввали соли 2021 62 номгӯи асар, аз ҷумла, китоби дарсӣ‐12, дастурҳои таълимӣ ва таълимӣ‐методӣ‐21, монография‐14, маҷмӯаи мақолаҳо‐15 адад ба нашр расиданд. Ҳамзамон мақолаҳои илмии устодони донишгоҳ 1560 ададро ташкил дода, аз он 260 ададаш дар маҷаллаҳои бонуфузи илмии эътирофшудаи Тоҷикистон ва Россия ба нашр расидаанд.

Дар идомаи нишасти матбуотӣ роҳбарияти донишгоҳ аз ҳамкориҳои судманди донишгоҳ бо муассисаҳои олии хориҷӣ ибрози назар намуда, зикр сохт, ки донишгоҳ бо 92 мактаби олӣ ва ташкилоти илмӣтадқиқотии хориҷӣ ҳамкории судманд дорад. Ҷамшед Ҷӯразода доир ба «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ», «Бистсолаи омӯзиши фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ», «30‐солагии Истиқлолияти давлатӣ» сухан карда, таъкид намуд, ки донишгоҳ ба ин санаҳои муҳими таърихӣ омодагии ҳамаҷониба дида, дар маҷмӯъ, 125 намоиши корҳои эҷодӣ, 4 экспедитсияи илмӣ, 144 конференсияи илмӣ, 24 мизи мудаввар, 88 маҳфилу семинари илмӣ, 73 озмуну чорабиниҳои гуногунро баргузор намудааст. Дар интиҳои нишаст роҷеъ ба самтҳои мухталифи фаъолияти донишгоҳ бо рӯзноманигорон саволу ҷавоб доир гашт.

Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

НОРАСОИИ МУТАХАССИСОН ЭҲСОС МЕГАРДАД

Пеш аз оғози нишасти матбуотӣ дар шаҳри Истиқлол бахшида ба Иди Cаиди Қурбон бо иштироки як қатор рӯзноманигорони вилоят собиқадорони меҳнате, ки тӯли чандин сол фаъолияти пурсамар доштанд, аёдат шуданд. Баъдан дар маҳаллаи Меҳнатобод бо ширкати раиси шаҳр Даврон Зоҳидзода, намояндагони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр, ҷурналистон ва сокинони маҳал майдончаи бозии бачагона ба истифода дода шуд.

Сипас дар Қасри фарҳанги шаҳр Даврон Зоҳидзода дар баробари пазироии самимии кулли хабарнигорони васоити ахбори умум мухтасар аз фаъолияти соҳоти хоҷагии халқи шаҳр дар нимсолаи аввали соли равон гузориш дод. Бино ба гуфти раис, дар шаш моҳи аввали соли 2021 қисми даромади буҷети давлатӣ 108 фоиз иҷро ва ба буҷет 10 миллиону 377,2 ҳазор сомонӣ маблағ ворид гардид. Суръати афзоиш дар корхонаҳои саноатии шаҳр бо нархҳои муқоисавӣ нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 109,5 дарсадро ташкил дод, ки шоҳиди пешравист.

Дар нимсолаи аввал сармояи асосӣ ба маблағи 2 миллиону 240,5 ҳазор сомониро ташкил дод, ки 124,8 фоиз нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта мебошад. Аз ҷумла, фондҳои асосӣ ба маблағи наздик 2 миллион сомонӣ ба кор андохта шуд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 109,5 фоиз аст. Нақшаи қисми даромади буҷет 114,3 фоиз иҷро гардид. Мавриди истифода қарор гирифтани чандин корхонаҳои муштарак бо ширкатҳои хориҷӣ даст медиҳад, ки ҳаҷми содироти маҳсулот сол то сол тамоили афзуншавӣ касб карда, ҳамзамон фарогири кишварҳои зиёди хориҷии наздику дур бошад. Раиси шаҳр аз вазъи тамоми соҳоти шаҳр маълумот дода, афзуд, ки норасоии мутахассисон, аз ҷумла табибону омӯзгорон онҳоро ба ташвиш овардааст.

Инчунин қайд кард, ки дар ин самт мутахассисони ҷавонро ба кор ҷалб сохта, онҳоро ҳавасманд менамояд. –Бо мақсади дар сатҳи баланд таҷлил намудани 30‐солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон корҳо дар самти бунёд ва таъмири иншооти маорифу тандурустӣ, фарҳанг, роҳҳо, корхонаву коргоҳҳои истеҳсолӣ, ободу зебо гардонидани маҳалли зист ва анҷоми дигари корҳои созандагӣ идома доранд. Инчунин, сохтмони боз як кӯдакистони замонавӣ ба нақша гирифта шуда, то ҷашни миллӣ ба истифода дода мешавад. Нақшаи чорабиниҳои ҷашнӣ иборат аз 130 банд буда, то ин давра 122 банди он амалӣ шуд ва боқимонда дар арафаи анҷомёбист, гуфт раиси шаҳр.

Дар соҳаҳои маориф, фарҳангу варзиш низ муваффақиятҳои назаррас ба даст оварда шуд ва имрӯз таваҷҷуҳи масъулин ба он равона гардидааст, ки дастовардҳоро дар ҳама самт дучанд карда, нуқсону ноҷӯриҳоро аз байн бардоранд.

Аз 127 нафар хатмкунандагони муассисаҳои таълимии шаҳр 126 нафар ба Маркази миллии тестӣ ҳуҷҷат супориданд, ки 99 фоизро ташкил дода, беҳтарин нишондиҳанда маҳсуб меёбад. 18 нафар тариқи Квотаи Президентӣ ба муассисаҳои олии кишвар дохил гардиданд. Баъдан хабарнигорон оид ба паҳлӯҳои гуногуни ҳаёти иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангиву варзишӣ ва имрӯзу фардои шаҳр суолҳои худро ироа доштанд.

 Гулҷаҳон ТУРСУНЗОДА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее