May 2021

12 May 2021

ОЗАРАХШ: ШЕЪРИ ЛОИҚ ДАР НАБЗИ МИЛЛАТ МЕТАПАД

Ба истиқболи 80-солагии Шоири халқии Тоҷикистон Лоиқ Шералӣ

Соли 2021 воқеан, соли таърихист, соли арҷгузориҳо, соли пур аз ифтихори миллӣ! Дар баробари омодагиҳо ба тантанаи бошукӯҳи 30-солагии  Истиқлолияти давлатӣ мо чанд ҷашнҳои бошукӯҳ дорем, ки 110-солагии зодрӯзи Қаҳрамони Тоҷикистон, Шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода ва 80-солагии Шоири халқии Тоҷикистон Лоиқ Шералӣ аз ин шумор мебошанд.

 Ба истиқболи 80-солагии зодрӯзи Шоири халқии Тоҷикистон Лоиқ Шералӣ суҳбате доштем бо Шоири халкии Тоҷикистон Толиб Карими Озарахш, ки фишурдаи суҳбату хотиротро манзури хонандагони  рӯзномаи «Ҳақиқати Суғд» менамоем.

-Ҷашни 80-солагии зодрӯзи абарустодро бароятон муборакбод мегӯем лутфан бигӯед, ки  номи Лоиқ дар зиндагии Шумо нақше дошт?

  -Ташаккур барои Шумо низ муборак! Барои Ватан, барои миллат муборак бод.

Исми Лоиқ дар зиндагии ман мисли он аст, ки Лоиқ  дар адабиёти муосири тоҷик ва ҷаҳон мавқеъ дорад. Лоиқ шоирест, ки исмашро ба забон мегиред ва як адабиётро ба ёд меоред. Дар қатори беҳтарин шоиру нависандагони адабиёти ҷаҳон.

Дар ҳаёти шахсиам монанди исми Мирзо Турсунзода, Боқӣ Раҳимзода, Мирсаид Миршакар, Қутбӣ Киром, Мастон ШералӣУбайд Раҷаб, ки мо аз кӯдакӣ бо номи онҳо ошноем ва ҳамеша орзуи диданашро доштем, азиз аст. Аз кӯдакӣ орзу доштем, ки устод Лоиқро бубинем, ба дидорашон бирасем.

Аввалин вохӯрие, ки бо устод доштам, замоне сурат гирифт, ки бо падарам менишастем ва аз радиои ҷумҳурӣ садои гирояшон мерафт, ки аз «Хонаи дил»-ашон ғазал мехонданд. Вақте ғазал ба поён расид, падарам сӯям нигаристанду гуфтанд: «бачам, ман орзу дорам, ки ту ҳам замоне  аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шеърҳоятро монанди Лоиқ бихонӣ». Бояд бигӯям, ки ман аввалин шеъргунаҳоямро он замон танҳо ба падарам  нишон медодам. Ин нахустин мулоқоти ман бо устод Лоиқ буд.

Замони донишҷӯӣ барои  маҷаллаи «Садои Шарқ» ду шеър бурдам назди устод Гулназар. Он кас мудири бахши назми маҷалла буданд. Шеърҳоро гирифтанд ва ба номам нигаристанду гуфтанд: Толиб Каримов чи қадар номат барҷаста, агар Толиб Карим шавад ва «ов»-ашро хат заданд.

Яке аз ду шеърро хуш истиқбол намуданд ва гуфтанд, ки онро нашр хоҳанд кард. Он шеър  «Беди маҷнун» ном дошт. Пас аз ҳафтае ҳанӯз шеър нашр нашуда, дар як маҳфили донишгоҳӣ устод Гулназар маро дида гуфтанд:

-Толиб, шеъратро ба устод Лоиқ пешниҳод намудам, хуш қабул карданд.

Хуш пазируфтани шеърам аз ҷониби Лоиқ барои ман хеле давлати бузург буд ва ин дидори дувуми ман бо устод буд.

Албатта, баъдан дар маҳфилҳо устодро зиёд медидам ва соядасташонро ба китобҳояшон мегирифтам, аммо ҷасорати суҳбат карданро надоштам.

Дидори рӯ ба рӯ  бо устод дар арафаи  туйи хонадоршавии мо сурат гирифтааст.  Он касро ба туй даъват кардем ва Лоиқ  аз Душанбе ба Хуҷанд ба туйи мо  омаданд.

-Устод дар ҳамин маврид мехоҳам аз Шумо пурсон шавам, ки дар бастани паймони муҳаббат бо Фарзона устод Лоиқ чӣ нақше доранд? Мегӯянд, ки ба ин иттиҳод Лоиқ мусоидат кардаанд, то куҷо ин ҳарфҳо ҳақиқат доранд?      

- Устод Лоиқ падари маънавӣ ва устоди рӯ ба рӯи Фарзона буданд.

-Устод, дар ин ҷо як суоли дигар пайдо мешавад, ки  Шумо ва Фарзона  бо ҳам чӣ тур  ошно шудед, кай қарор додед, ки риштаи муҳаббатро ҷовидони пайванд занед?

- Мо тавассути саҳифаи рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» бо ҳам вохӯрдем (механданд). Шеъри Фарзона дар ин ҷарида нашр шуд ва ин  аввалин ошноии ман бо исми ӯ буд.  Сипас дар машварати адибони ҷавони ҷумҳурӣ бо ҳам ошно шудем.  Мо дар бағали шеъру адабиёт бо ҳам омадем.

Пеш аз хонадоршавӣ,   албатта, маслиҳати устодро гирифтаанд. Баъдан устод гуфтанд, ки ман бовар доштам, ки ин интихоб беҳтарин аст.

Лоиқ дар туйи арӯсии мо садри маҳфил буданд, суҳбатҳову шеърхонӣ ва рақси Лоиқонаашон дар ёдҳо ҷовидонӣ мондааст.

Суҳбати мо ҳамчун шогирд ва устод хеле ҷиддӣ мегузашт мо фосиларо хеле нигаҳ медоштем, воқеан хоксор, бошаҳомат ва бузург буданд. Ҷуръати шеър хондан, ҳатто суҳбат намудан кам буд. Бештари о ман аз устод меомӯхтам, аз суҳбатҳояшон, аз  мактаби шоирӣ  дарс мегирифтам.

-Дар ин робита мегуфтед, ки ҳамчун шоир ва шахсият устод Лоиқ дар Шумо чӣ чизеро тағйир доданд?

- Устод натанҳо дар ман, балки дар адабиёти тоҷик тозакориҳо оварданд. Агар падидаҳои  шеъри муосиру модерн аз устод Айнӣ оғоз шуда, бо навиштаҳои  Абулқосим Лоҳутиву Мирзо Турсунзода ва сипас Аминҷон Шукӯҳиву Қутби Киром зина ба зина рушд ёфта бошад, инқилобро ба шеъри муосири мо устод Лоиқ оварданд.

Ман аз хурдӣ  хеле зиёд шеърашонро аз ёд медонистам ва бисёр сурудҳоямро эҷодиёти эшон мехондам. Албатта, ин муҳаббат ва ошноӣ ба шеърам, ба худам таъсиргузор буд. Вақте ба сафари ҳунарӣ бо ансамбли «Наврӯз»-и донишгоҳ ба Кобул рафтем, шеърҳои Лоиқ, ки ман онҳоро бо оҳанг сароидам, истиқболи гарм ёфт. Ровии консерт Амон Ашкрез ба ашъори Лоиқ дил баст ва дар оғози ҳар як  консерт як ғазали устод Лоиқро аз «Хонаи дил», ки барояш ҳадя намуда будам, мехонд. Мардуми Афғонистон бо шуру шавқи зиёд ин ғазалҳоро истиқбол менамуданд. Ин муҳаббат ва самимияти мардум ба ашъори шоири тоҷик, воқеан, дар замони Шӯравӣ аз шаҳомати ҳунари шоири мо дарак медод, ки ин ҳам бароям дарс буд.

Лоиқ Шералӣ бо шеърашон дар руҳу ҷони ман пайванд шуданд. Нафаси тозаи шеъри муосир, ки аз ҷониби Лоиқ мевазид, бароям илҳомбахш буд. Воқеан сабки хуросонӣ, ки ҳазорсолаҳои таърихро паси сар кардааст дар шеъри Лоиқ боз ҳам ҷилои нав пайдо кард. Устод  пайванде буданд аз Рӯдакӣ то имрӯз. Устод хоса дилдодаи  ашъори Соиб буданд. Маснавии Мавлоно Румиро мушикофона мехонданду муаррифгари «Девони Шамс» буданд. Гавҳаршинос буданд. ҳамеша ҳамроҳашон дафтарчаи луғат доштанд, ҳар воҷаи наверо, ки мешуниданд, ҳатман қайд мекарданд.  Дар густаришу такомули забони тоҷикӣ саҳми беандоза доштанд, корҳои зиёде дар навсозии забон карданд. Воҷаҳои нав  сохтанд, қадам ба қадам зиндагишон шоирона буд. Шеърашон ҳам самимӣ буд, ин аст, ки ба муҳаббат ва садоқати мардум сазовор шуданд.

-Шумо аз гавҳаршиносии устод ёд кардед, дар ин робита мехостам дар мавриди хайрхоҳии Лоиқ нисбат ба истеъдодҳои ҷавон, тарбияи шогирдон ва мактаби устод пурсон шавам. Андешаи Шумо ба ин мавзӯъ чигуна аст?  

-Мутаассифона, инсон дар замонаш намефаҳмад, аммо баъди устод Лоиқ ман сахт дарк кардам, ки мо дар адабиёт бепадар мондем. Устод бо вуҷуди сахтгир будан ба ҷавонон хайрхоҳ буданд. Гапи дурӯғ надоштанд. Агар  шеър суст бошад, рӯирост изҳор медоштанд. Имрӯз дар даргоҳи шеър рӯбинии зиёд аст.

Албатта, далели гаваршиносиашон муаррифии Фарзона, Сиёвушу Суруш барин соҳибистеъдодҳо ба адбиёти тоҷик  мебошад. Устод Лоиқ ҷавҳари пургуҳари ин ҷавононро дида тавонистанд.

Дуои устод баҳри ман низ дар ин ҷода бисёр мададгор аст. Ёд дорам ғазали «Хез модар, ки мусофирписарат омадааст»-ро хеле хуб ва бо эҳсос қабул карданд ва гуфтанд, ки баъди ин бояд сурудаҳои ман ҷиддӣ ва дар сатҳи аз ин боло бошанд. ҳар бор Хуҷанд меомаданд аз фурсат истифода карда, ҳангоми ҳамроҳ қадам задан ё дар мошин барояшон шеър мехондам. Бояд бигӯям, ки ба шеърхонӣ ҷалб кардани устод осон набуд. Аммо ман нози шогирдона мекардам, магнитафонро мегузоштаму устодро хоҳиш мекардам то шеър хонанд, хушбахтона, он сабтҳо, садоҳоро дорам, ки бароям ганҷинаи бебаҳоянд.

Боре устод аз Душанбе китоб оварданд. Солҳои аввали истиқлол буд. «Фарёди бефарёдрас» 50 дона. Гуфтанд бачам инҳоро мефурӯшем. Нақл карданд, ки «дар замони шӯравӣ ҳам дар Душанбе, ҳам дар Москва  аз шоирони пулдортарин ман будам. ҳар бор Маскав мерафтам, аз ягон нашриёт ҳаққи қалами китобамро мегирифтам ва пули калон ҳам медоданд».

«Аз китоб фурӯхтан шарм надор, аммо ба одамони суханшинос, ба онҳое, ки суханро қадр мекунанд, деҳ».

 Маблағи китобҳоро дӯстам, соҳибкор Ёрмалики Қайюмзод пардохт ва мо он китобҳоро ба ҳаводорони ашъори Лоиқ ҳадя кардем.

- Охирин дидоратон бо устод, аз он рӯз  чӣ хотироте доред?

 -Воқеан ёд овардани охирин дидор бароям сахт аст. Ҷашни вилояти Ленинобод буд. Як гурӯҳ адибон ба ин тантана омада буданд. Устод саломатиашон камтар ноҷӯр набуд, бинобарин ба чораббинӣ рафта натавонистанд. Дар осоишгоҳи шаҳри Гулистон буданд.  Ман то субҳ пеши устод будам. То дамидани субҳ ҳамроҳ суҳбат доштем. ҳамон шаб тамоми саргузашти хешро бароям нақл карданд ва баъд маълум шуд, ки саргузашташонро ба чанд нафари наздикашон низ нақл карда будаанд, зеро он хотирот қисм-қисм нашр шуд.

ҳамон шаб дар мавриди адабиёт ҳам маслиҳатҳошона гуфта буданд. Гуфтанд, адабиётро маҳалгаро накунед, адабиётро лаҳҷагӣ насозед.

 «Агар  ту бо ҷодаи шеър рафтанӣ ҳастӣ аз ёдат набарор, забони мо забони Рӯдакӣ аст. забони Садриддин Айнӣ аст, забони Турсунзода аст. ҳаргиз бо шева шеър нагӯй».

Аммо, мутаасифона, имрӯз мебинем, ки сурудҳои мо шевагӣ шудааст, забони рекломҳо шевагӣ аст. Дар Хуҷанду Хатлону Душанбе ҳама ба шеваи хеш реклом омода мекунанд. Мо дар ин самт бояд хеле кор кунем.

 Он шаб як байт ҳам гуфтанду илова карданд:

 -Писарам, инро навис, ин байти санги мазори ман.  Ман ба Ромиш ҳам гуфтам, ки ин байтро дар компютераш сабт кунад.

 Он байт чунин буд:

Дар рӯи ҷаҳон намонд маъман,

Эй гӯр, дуруд бодат аз ман!

Гуфтам:- устод Шумо чаро аз байти санги мазор сухан мегӯед. Охир, соли оянда 60-солагиатонро ҷашн мегирем.

Воқеан шогирдону пайвандон  ва ҳаводорони бешумори устод маслиҳат намуда буданд, ки дар ҷашни 60-солагӣ дар варзишгоҳи шаҳри Душанбе шаст дег ош мемонем ва тамоми ҳаводорони Лоиқро ба ин тантана даъват мекунем.

Аммо он шаб устод байти санги мазор гуфтанд.

ҳамон шаб соатҳои бисту се буд, ки овозхони маҳбуби кишвар Афзалшоҳ Шодиев омада бо шодмонӣ гуфтанд «Устод, номи Ленинобод Суғд шуд, муборак бод». Шодиҳои устодро канор набуд, ки таклифашон амалӣ гардида

Баъди як ҳафта бо бону Фарзона  ба Қазоқистон сафар доштем. Дар он ҷо шунидем, ки устод Лоиқ сахт беморанд. Омадем,  то ба дидорашон бирасем, вале худи ҳамон шаб хабари марги устодро шунидем.

- Устод мутмаинем, ки номи Лоиқ дар адабиёти тоҷик ва дар дили мардуми Тоҷикистон ҷовидонист ва шуҳрати шоири миллат рӯз афзун.

-Бале, ҳамин тавр аст, бубинед чӣ қадар маҳбубияти шоир сол аз сол афзун мешавад, китобҳои шоир ҳазорҳо маротиба бознашр шуданду мешаванд, шуҳраташ миёни форсизабонон низ фузуда.

Ёдам меояд вақте бо Фарзона дар шаҳри Лондони Британияи Кабир будем, як оилаи эронӣ моро ба меҳмонӣ даъват кард ва дар он маҳфил аз устод Лоиқ зиёд таъриф карданд.  Ин оила шарафи ҳамсуҳбат шудан бо устодро доштаанд. Соҳибхоназан бароямон як хотироти хешро нақл кард:

-Лоиқро ба меҳмонӣ даъват карда будем, хеле суҳбати зебову қашанге доштанд. Ман гуфтам-устод ин қадар забони зебои форсиро аз куҷо омӯхтед?

Он кас ҷавоб доданд:

-Аз модарам!

Воқеан, устод Лоиқ посдорандаи забони модарӣ буданд ва ҳастанд. Шеърашон ҳар субҳ бароямон паёму саломи нав мегӯяд ва хоҳад гуфт. Воқеан шеъри Лоиқ дар набзи миллат метапад.

-Ташаккур устод барои суҳбати самимӣ ва хотироти рангин!

-Саломат бошед, бонуҷон!

Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

НАМОИШНОМАИ " БУЛБУЛИ ХУҶАНД" ДИПЛОМ ВА ҶОИЗАИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ГИРИФТ

Намоишномаи " Булбули Хуҷанд"- Театри масҳакаи мусиқии ба номи Камоли Хуҷандӣ дар ҷашнвораи байналмилалии "Параллельные миры" миёни кишварҳои Италия, Латвия, Украина, Чехия, Россия ва Беларус сазовори диплом " Барои эҳё ва ҳифзи фарҳанги миллӣ" ва Ҷоизаи " Беҳтарин ороиши мусиқӣ" гардид.

Намоишнома аз рӯи асари Толиб Карими Озарахш, дар коргардонии саркоргардони театр Сухроб Шехов омода ва пешниҳоди тамошобинон шудааст.

Ҷашнвораи байналмилалӣ дар шаҳри Барановичи Беларус ба тариқи онлайн баргузор шуда, ҳайати ҳакамон ба намоишнома ва ҳунарнамоии ҳунармандони Театри масҳакаи мусиқии ба номи Камоли Хуҷандӣ баҳои баланд додаанд.

«Булбули Хуҷанд» драмаи лирикӣ-мусиқӣ аст ва ҳунармандони театр Ҳикматулло Аҳадов, Диловар Султонов, Покиза Шодмонзода, Рустам Азимӣ, Фараҳманд Каримов, Умарҷон Қобилов, Санҷари Абдумалик, Фаёз Бойматов нақш офаридаанд.

Гуфтанист, ки намоишномаи «Булбули Хуҷанд» дар фестивали «Парасту», ки дар шаҳри Душанбе баргузор мешавад, ба намоиш гузошта мешавад.

 Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Паёми табрикии Раиси вилоят ба муносибати Рӯзи Шашмақом

Ҳунармандони санъати воло, навозандагону сарояндагон ва кулли шунавандагонро бо Рӯзи Шашмақом, ки ҳамасола 12-уми май таҷлил карда мешавад, аз номи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят сидқан табрик ва муборакбод намуда, ба ҳамагон саломатӣ, барори кору фатҳи қуллаҳои боз ҳам баландтари эҷодиро таманно менамоям.

Дар хазинаи мадании мусиқии халқи тоҷик, ки таърихи тӯлонӣ дорад, санъати шашмақом пурқиматтарин дури гаронбаҳо буда, ин санъати бузурги пурҷозибаро ҳазорҳо ромишгарону сарояндагон давоми асрҳо сайқал дода, ғанитар гардониданд.

Читать далее

Терроризизм ва оқибатҳои он

Дар тамоми тули таърих терроризм  хатаре ба ҳисоб мерафт ва меравад, ки дар  инкишофи  ҷамъияти инсонӣ мушкилиҳо, бадбахтиҳо ворид мекард. Ҳадафи асосии террористон  байни ҷомеа иғво барангехта, бо ҳамин дар ташаккул ёфтани ҷамъияти демократӣ  монеъ ба вуҷуд овардан аст. Террористон  барои ба даст овардани ҳадафҳои худ аз ҳар гуна роҳҳо истифода мебаранд. Террорро имрӯз воситаи  асосӣ барои ба даст овардани манфиатҳои худ гаштааст.  Имрӯз дар олам, ташкилотҳои махсуси террористӣ   амал мекунанд, ки  муайян кардани он бисёр мушкил аст. Имрӯз дар миқёси байналхалқӣ ташкилотҳои бисёри террористӣ ва экстремистӣ арзи ҳастӣ доранд.

    Аз нишондоди  маълумоти умумии омори,  давлатҳое ҳастанд, ки ба террористон ёрдами пулӣ намуда, дастгири менамоянд. Ба назардошти таҳлили иттилоотӣ,  ба хулоса омадан мумкин аст, ки  дар солҳои охир  таблиғи  ақидаҳои террористӣ  дар тамоми дунё зиёд  гашта, ҷамъияти инсониро  ба  таҳлука меандозад. Терроризм  дар асри бисту як,    оқибатҳои  зиёди харобиовар ва талафоти зиёди ҷони аз худ боқӣ гузошта ,  дар ташаккули ҷомеаи ҷаҳонӣ   монеъӣ расонда, сабаби  нооромии  башарият гардидааст.  Террористон ва зархаридҳои онҳо, бо истифода аз дини мубини ислом, ки ягон  ҳамбастагӣ ба ин раванди манфур надорад, ба корҳои ғайриинсонӣ ва нопоки  худ даст мезананд.     

Дар шароити ҳозира, вазифаи ҳар як фарди ватандӯст, аз ҷумла ҷавонон, чун як неруи пешбарандаи ҷамъият, зиракиро аз даст надода, дар муборизаи бо зуҳуроти номатлуб оштинопазир будан аст.

 ҳар як фарди ватандӯст, аз ҷумла ҷавонон, бояд бар зидди терроризм муборизаи оштинопазир бурда, барои ҳифзи  ватани азизамон  Тоҷикистон омода бошанд,  ва як порчагии онро аз даст надиҳанд. 

  Аз ин назар, гуфтанӣ ҳастам, ки бояд ҳар  як шаҳрванди ҷомеъа  барои ҳифзи истиқлолият ва якпорчагии миллат талош варзида, марзу буми  ватани ориёии худро, чун гавҳараки чашм ҳифз намояд. 

Малика ҚОСИМОВА,
роҳбари ШКАТС-и ноҳияи Бобоҷон Ғафуров,
номзади илмҳои тибб, духтури дараҷаи олӣ

Читать далее

Фаъолияти бебунёди ТТЭ ҲНИ

Имрӯзҳо як зумра нафарон, ки  ба сари кишвари мо рӯзҳои вазнинро оварданд, ки дар натиҷа ҳазорон сокинони кишвар  ҳалок гаштанд, занҳо бева, кӯдакон ятим шуда, миллионҳо доллари амрикоӣ ба иқтисодиёт зиён расонд,  худро  ҷонсӯзи миллат эълон кардаанд.

Ин тоифа бо номҳои гуногун зуҳур карда, мутаассифона, на андешаи миллӣ, на одобу маданияту ҳуввияти миллӣ доранд. Хеле аҷиб аст, ки дар  сарзамини бегона дар хизмати хоҷагони хориҷӣ қарор дошта,онон  дар ҳаққи  кишвари мо андешаронӣ мекунанд, кори асосиашон тӯҳмату буҳтон дар ҳаққи кишвари худашон аст.  Инҳо шабакаҳои иҷтимоиро бо маълумотҳои бофташудаю бардуруғ пур мекунад, ҳадафашон он аст,  ки вазъи сулҳу суботи кишвар ноором бошад.

Маълум аст, ки Тоҷикистон дар давраи ҷаҳонишавӣ мувофиқи стратегияи миллӣ марҳила ба марҳила рушд карда  истодааст.  Мо халқи меҳнатқаринем ва аз  тоифаи иғвогарону бӯҳтонзанон  хоҳиш менамоем, ки  амалҳои  бемаъниву иғвоангезаи худро қатъ намоянд, баҳри пешрафти кишвари худ барои саҳмгузорӣ кӯшиш кунанд..

Султонова А.Ҷ. – сармуаллими
кафедраи фанҳои ҷамъиятии ДДҲБСТ

Читать далее

ТАРБИЯИ СИЁСӢ–САМТИ МУҲИМ

Дар шароити кунунии ҷаҳони муосир, ки пур аз хатарҳои сиёсист, шарти асосии амният ва солимии мафкураи сиёсии ҷавонон ин баланд бардоштани сатҳи зиракии сиёсии эшон мебошад.

Нақши калидии зиракии сиёсӣ, дарки солим ва баҳои дуруст дода тавонистан ба рӯйдодҳои муҳими сиёсии ҷаҳони муосир, дарки оқибатҳои ҳузнангези он, аз ҳама муҳим ҳимояи манфиатҳои миллӣ мебошад. Дар ин раванд, яке аз самтҳои муҳими тарбияи сиёсии ҷавонон – бедор кардани ҳисси худогоҳӣ, хештаншиносӣ, ватандӯстӣ ва арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ бо роҳи омӯхтани таърихи пурғановати  халқи тоҷик мебошад. Ҳар як ҷавон бояд масъулияти ватандориро бо ҳисси баланди ифтихору муҳаббат бар дӯш дошта, баҳри хизмат ба Ватан бо ҷону дил омода бошад.

   Зудбоварӣ ва дудилагӣ ҳолатҳои хатарнок ва нохуби ҷавонон мебошад. Кор бо мафкураи ҷавонон бо роҳи ташкили мубоҳисаҳои сиёсӣ яке аз омили муҳими дарки воқеаҳои ҷаҳон мебошад. Имрӯз дар шабакаҳои интернетӣ воқеаҳои ҷаҳон ба таври криминалӣ фаъолият дорад...

Пайравони созмонҳои террористиву экстремистӣ барои ноором сохтани вазъият дар ҷаҳон ва тафриқаандозиву барангехтани низоъҳои диниву мазҳабӣ кӯшиш карда, барои гумроҳ сохтани сокинони мамлакат, бахусус, ҷавонон ва ба созмонҳои манъшуда ҷалб намудани онҳо аз шабакаҳои интернетӣ васеъ истифода мебаранд. Мардуми шарифи Тоҷикистон, махсусан, ҷавонони бонангу номуси кишвар инро набояд фаромӯш кунанд, бояд ҳамеша ҳушёру зирак бошанд.

Раванди ифротгароӣ ва терроризм, ки зери ниқоби шиору арзишҳои динии беасос сурат мегиранд, метавонад ҷавонони ноогоҳро зуд ба доми фиреб  мекашанд. Бешубҳа, шабакаи интернетӣ баҳри рушди экстремизм  замина мегузорад. Пас, дар назди мо-  масъулини соҳаи маориф, ки даргоҳи муассисаи таълимӣ ҷойгоҳи асосии ҷавонон аст, вазифаи муҳим: пешгирии рушди экстремистӣ  меистад.

     Баланд бардоштани маърифатнокии ҷавонон низ баҳри дуруст  дарк намудани вазъи сиёсии ҷаҳон зарур аст. Пӯшида нест, ки бархе аз ҷавонони мо аз мутолиаи китоб дур мондаанд. Баҳри ғанӣ гардидани маънавиёташон зарур аст, бисёр мутолиа кунанд.

    Ба омӯзиши ҳунар ҷалб кардани ҷавонон омили муҳими на танҳо тарбия, балки барои ба роҳ мондани зиндагии шоистаи ояндаи онон нақши муҳим мебозад.

   Истифодаи шабакаҳои интернетӣ ва телефонҳои мобилии аз  ҷониби ҷавононро бояд   волидону   устодон зери назорати ҷиддӣ қарор диҳанд.

Маҳз тавассути телефонҳои мобилӣ ҷавонони сустирода, ноогоҳ, бетарбияву беназорат ба доми гурӯҳҳои ифротгаро афтида, ҳаёти хешро зери хатар мегузоранд.

    Ҷавонон бояд солим ва тавоно ба воя бирасанд. Тарбияи ҷисмонӣ ба тафаккури солим зарурият дошта, онро тақвият мебахшад. Чун бе китоб дунёи маънавӣ рушд намеёбад, бе варзиш низ саломатӣ ва пайкару қомати зебои инсон ба даст намеояд.Шахсе ки аз ин ду неъмат бархурдор аст, ӯ ҳаматарафа ташаккулёфта мебошад.

   Бедор намудани ҳиссу номуси Ватандории ҷавонон бо роҳи омӯзиши арзишҳои миллии дар тӯли 30 – соли Истиқлолияти давлати мо, дар роҳи бунёди ҷомеаи мустақили демократии ба дастомада, имконият медиҳад, ки дар ниҳоди ҷавонон ифтихору ғурури ватандорӣ ва шукргузориро парвариш кунад. Хизмат дар сафи Қувваҳои мусаллаҳ яке аз вазифаҳои муқаддаси ҷавонон бошаду эшон онро бо ҳисси баланди ватандорӣ ба иҷро расонанд.

  Ҷавонон, ки ояндаи мамлакат мебошанд, бояд аз ақидаҳои хурофотӣ дур бошанд, донишҳои муосирро ҷиддӣ омӯхта, ҳар як рӯйдоди ҷомеаро аз нуқтаи назари илму мантиқ таҳлил кунанд ва дар зиндагӣ роҳи дурустро интихоб намоянд.

Хушбахтона, ҷавонони кишвари мо ҳақиқатро дарк мекунанд, эшон соҳиби нангу номуси тоҷикона буда, дар ҳифзи марзу буми Ватани хеш омодаанд. Бо боварии том метавон гуфт, ки ҷавонони тоҷик насли бунёдкору ояндасози ҷомеаанд.

Фотима СИРОҶЗОДА,
номзади илмҳои педагогӣ,
ноиби ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишкадаи
омӯзгории Тоҷикистон дар шаҳри Панҷакент

Читать далее

Сулҳу дӯстӣ оини мост!

Одамон аз дӯстӣ  ёбанд бахт,

Душманӣ орад ба мардум рӯзи сахт.

Мардуми шарафманди тоҷик дар таърихи башарият ҳамчун халқи сулҳпарвар  эътироф гардидааст.

Мо ҷавонони даврони соҳибистиқлол бо шукргузорӣ аз сиёсати  давлат  ҳамеша ҷонибдори сулҳу-субот ва ободии кишвари азизамон Тоҷикистони биҳиштосо мебошем. Дирӯз  санаи 29.04.2021, ки дар марзи кишвари ҳамсоя бо марзи кишвари мо бо сабаби нофаҳмиҳо байни аҳолиҳои деҳотҳои  ду кишвар низоъҳои дохила сар зад.

Бо  сабаби  баъзе  нофаҳмоиҳо байни ҳамдигари аҳолии деҳотҳо як чанд дақиқа низоъ  давом намудааст.  Баъдан бошад бо роҳҳои гуфтушуниди байни  ҳамдигарӣ намояндагони ваколатдори ду кишвар бо ҳам сӯҳбат намуда, ҳамагуна нофаҳмоиҳоро  бартараф намуданд. Мо ҷавонон ҷонибдори он ҳастем, ки байни кишвари ҳамсоя бо мо дӯстиву рафоқат, сулҳу – субот ва дӯстиву ҳамдигарфаҳмиҳо бошанд. Ҳамеша дӯстии байниҳамдигарии кишвари ҳамсоя бо мо абадӣ бошад.

Бақоев Б.
омӯзгори ДКМТ

Читать далее

Фитнаҳои навбатии роҳбарияти ТТЭ ҲНИ

Дар шароити ҷаҳонишавӣ кишвари соҳибистиқлоламон  рӯз аз рӯз рушд намуда дар арсаи ҷаҳонӣ ба қатори мамлакатҳои мутараққӣ дохил шуда истодааст. Таҳлилҳои иқтисодии солонаи мамлакатамон аз он шаҳодат медиҳад, ки дар тамоми самтҳо мамлакат ба пешравиҳои назаррас ноил гардидааст.

Дар навбати худ таъкид намудан ҷоизи имкон аст, ки  аз аввали солҳои истиқлолияти давлатӣ барои инкишоф ва рушди он як қатор қонунҳо ва чорабиниҳои мукаммал қабул карда шуд, ки он ба пешрафти тамоми соҳаҳои хоҷагии халқ равона гардидааст. Инчунин кӯшиш ба харҷ дода истодаанд, ки муносибатҳои дӯстонаро бо дигар давалтҳо барпо намоянд. Мисоли чунин гуфтаҳо ин муносибати дӯстию бародарона бо Ҷумҳурии Исломии Эрон аст. Тоҷикистон ҳаргиз дӯстию бародарӣ дар робитаҳои ду кишварро зери савол набурда, бо ҳифзи чорчӯбҳои асосии муносибатҳо дар як масъалаи мушаххас эҳтирому риояти манфиатҳои миллии худро талаб кардааст.

Вале, таассуфи зиёд, ки имрӯз ин пешравию музаффариятҳо на ба ҳама писанд аст. Фитнаҳои навбатии ташкилоти террористию экстремистии ТТЭ ҲНИ ба он нигаронида шудааст, ки муносибатҳои дӯстона халалдор гардад. 

ТТЭ ҲНИ ният дорад, ки сояи худро аз буда бузургтар ҷилва диҳад. ТТЭ ҲНИ ва гурӯҳҳои дигари ҳаммаслаки он аз қабили чунин ниҳодҳои тундраве мебошанд, ки омилҳои ташаннуҷро дар ҷомеаи мо ба вуҷуд овардан мехоҳанд ва бо истифода аз сарпарастиву ҳимояи муғризонаи хоҷагони бурунмарзиашон, ки дигар ниқоб аз чеҳра барафкандаанд, ҳанӯз ҳам барои тира кардани фазои сулҳу суботи ҷомеаи мо талошҳои беҳуда меварзанд.

Аз ин рӯ ҳар як шаҳрванди ватандӯсти кишварро зарур аст, ки аз ҳадафҳои нопоку муғризонаи ин ташкилоти ифротгаро огоҳ бошанд,  ниқоби аслии наҳзатиро ба аҳли зиёи олам нишон диҳанд. Ҷавонон, ки нерӯи созандаи кишвар мебошанд, дар раванди фош сохтани ҳадафҳои аслии наҳзатиён иштирок намуда, ҳиссагузори таъмини устувории сохти конститутсионӣ бошанд

Қаюмов Ф.Ғ. – н.и.и., дотсенти кафедраи
иқтисодиёти корхонаҳо ва минтақаи ДДҲБСТ

Читать далее

Муноқишаи сарҳадӣ – фоҷиаи ҳалқи тоҷику қирғиз ва табли шодии хоинони миллат

Санаи 29 апрели соли 2021 дар ҳудудҳои ҷамоати Ворух, деҳаи Хоҷаи Аълои ҷамоати Чоркӯҳи Исфара, Овчиқалача ва Хистеварзи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров тирпарронӣ байни сарҳадбонони тоҷик ва қирғиз ба амал омада, боиси қурбонӣ ва захмию маҷрӯҳ гардидани одамон гардид.

Сабабгори асосии ҳамаи ин бадбахтиҳо номуросогию якравии як гурӯҳи муайяни иғвогарони ҷониби қирғиз ва роҳбарони пасипардагии  онҳо мебошанд, ки ҳамеша садди роҳи ҳалли мусолиҳатомези масъалаҳои марзӣ мегарданд. Ин гуна муноқишаҳо на як бору ду бор дар минтақаҳои сарҳадӣ рӯй дода, боиси нооромии вазъ, азияти мардум ва дар маҷмӯъ боиси коста шудани муносибатҳои мӯътадили ҳамсоягӣ байни баъзе минтақаҳои наздисарҳадии Тоҷикистон ва Қирғизистон шуда истодааст. Ҷониби Тоҷикистон борҳо ба ҷониби Қирғизистон доир ба даъвоҳои беасоси марзии онҳо далелҳои шайъиро пешниҳод намуд, аммо Қирғизистон ин далелҳоро нодида гирифта, мехоҳанд ғайриқонунӣ соҳиби заминҳое гардад, ки аз қадимулайём мулки тоҷикон буда, қирғизҳои кӯчиву чорводор ба он ҳамчун чарогоҳ муваққатан роҳ ёфта, имрӯз онро соҳибӣ карданианд.

Ҷониби қирғиз бар замми ғайриқонунӣ соҳиб шудан ба заминҳои Тоҷикистон ва мунтазам ташкил кардани амалҳои иғвогарона дар сарҳад, худро зарардида нишон дода, айбу гуноҳи худро ба ҷониби Тоҷикистон бор мекунанд. Гузашта аз ин баъзе намояндагони воломақоми қирғиз аз ин муноқиша, бадбахтии мардуми қирғиз сӯйистеъмол намуда, барои худ “холҳои сиёсӣ” ба даст оварданиянд. Ин “ҷазираи демократия”- Қирғизистон, тез-тез иваз шудани президентҳои он далели он аст, ки қирғизҳо ҳанӯз побанди сохти қабилавӣ буда, барои онҳо қонун, ҳукумат, риояи меъёрҳои ҳамзиштии сулҳомез бо ҳамсояҳо арзише надорад.

Ҷониби қирғиз бояд дарк намояд, ки мо дар замон ва ҷаҳони мутамаддин зиндагӣ мекунем. Аз ин рӯ, ҷониби қирғиз бояд сари мизи гуфтушунид нишаста, ҳамаи мушкилот ва масъалаҳои баҳснокро бо роҳи мусолиҳа, риояи санадҳои расмии имзошуда ҳаллу фасл намояд. Ҷониби Тоҷикистон мутмаин аст, ки мардуми оддии қирғиз ҳеҷ вақт тарафдори муноқишаву хунрезӣ нестанд. Инро гуфтаҳои мардум, наворҳои телевизион собит менамоянд. Аз ҷумла, яке аз коршиносони қирғиз Саламат Алманов иқрор гардид, ки ҷавонони хунгармро иғвогарон ба амалҳои ғайриқонунӣ равона месозанд ва ин падидаи хатарафзо метавонад ҳар лаҳза боиси муноқиша ва фоҷиа гардад.

Аз ин фоҷиаи ҳам мардуми қирғиз ва ҳам тоҷик мухолифони ҳукумати Тоҷикистон ва Қирғизистон истифода мебаранд ва ба ҷои мардумро ба  оромӣ, таҳаммул даъват кардан ба оташи муноқиша равған мерезанд. Масалан, Шарофиддин Гадоев, узви гурӯҳи 24, Кабирӣ дар байни муҳоҷирони тоҷик ҳар гуна хабарҳои бардурӯғу иғвоангезро паҳн карда, ифротиёни худро бо баҳонаи муқовимат бар зидди қирғизҳо ба Тоҷикистон даъват менамоянд. Ин амалҳои ноҷавонмардона ба ҷараёни гуфтушунид, ҳалли мусолиҳатомези мушкилоти сарҳад халал ворид месозад.  Аслан ин ашхоси беномус ҳаргиз манфиати миллат ва давлати моро ҳимоя кардан намехоҳанд ва онро кайҳо ба ду пули пучак фурӯхтаанд ва ҳамеша мехоҳанд, ки аз ҳар гуна фоҷиаи мардум барои худ манфиат ҷӯянд ва бо ин васила аз ҳузури нопок ва бехайру савобашон дарак диҳанд.

Ш.ШАРИФОВ,
И.ҶАББОРОВ,
 устодони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
ба номи академик  Бобоҷон Ғафуров

Читать далее

ТТЭ ҲНИ ЛӮХТАКИ ХОҶАГОНИ ХОРИҶӢ

Дар шароити муосир дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва сомонаҳои ғаразноки хориҷӣ бисиёр суханҳои ивғоангез ва бардурӯғ аз ҷониби хоинони миллати тоҷик паҳн  гардида  истодаанд.    Душманони миллат тавассути хабарҳои бардурӯғ ва иғвоангез мехоҳанд худро дар назди хоҷагони хориҷии худ нишон диҳанд, вале чӣ тавре ки дар урфият мегӯянд давидани гӯсола то каҳдон. Бояд зикр намуд, ҳеҷ гоҳ бадхоҳони миллат ба мақсад нахоҳанд расид.

Имрӯзҳо Тоҷикистон бо тамоми мамолики ҷаҳон муносибатҳои дӯстонаву судманди тарафайнро ба роҳ мондааст. Бо 178 давлати ҷаҳон робитаи дипломатӣ дорад. Дар мамолики хориҷӣ 40-ҳазор нафар донишҷӯёни тоҷик таҳсили илм доранд.Яъне ҳамкориҳои илмиву таълимӣ ва фарҳангии Тоҷикистон манфиатҳои миллии кишварро инъикос менамонд.

Аммо мақсади ғаразноки роҳбари ТТЭ ҲНИ ва пайровони ӯ барои вайрон кардани муносибатҳои дипломатии  кишвари мо бо дигар мамолик нигаронида шуда, мехоҳанд робитаҳои байнидавлатиро бо маълумотҳои бардурӯғ ба иғво андозанд.

Суоле ба миён меояд? Оё Кабирӣ ва пайравони ӯ барои кӣ ва бо кадом мақсад кор мекунанд.  Онҳо барои хоҷагони хориҷӣ мисли лӯхтак хизмат мекунанд.

Маълумотҳое, ки аз ҷониби ТТЭ ҲНИ оид ба муносибатҳои Эрону Тоҷикистон паҳн карда шудааст, ин мутлақо нодуруст мебошад ва мехоҳад бо ин дасисабозиҳои худ ҷавононро фирефтаи доми худ созад.

Ҳаминро қайд кардан ба маврид аст, ки мардуми шарифи Тоҷикистон ба дасисабозиҳои роҳбари ТТЭ ҲНИ ва пайровони ӯ бовар намекунанд ва маълумотҳои бардурӯғи онҳоро маҳкум месозанд. Баҳри таҳкимбахшии дӯстти халқҳо имрӯз дар Тоҷикистон корҳои бузург ба сомон расонида шудаанд. Обрӯву эътибори Тоҷикистон дар арсаи байналхалқӣ рӯз то рӯз баланд гардида истодааст.Гарчанде, ки душманони миллат бо дурӯғу бӯҳтон баромад кунанд ҳам онҳоро касе гӯш намекунад. Зеро умри дурӯғ кутоҳ аст.

Алимов Б. – н.и.т, дотсент, мудири кафедраи
муносибатҳои байналхалқии ДДҲБСТ

Читать далее