July 2019

18 July 2019

ҶАВОНОНРО АЗ ЗУҲУРОТИ НОМАТЛУБ ЭМИН ДОРЕМ!

Таълиму тарбияи насли наврас ва ҷавонон дар ҷомеаи имрӯза яке аз масъалаҳои ҳассос ва муҳим ба шумор рафта, мебояд нисбат ба тарбияи ҷавонону ноболиғон ҷиддӣ муносибат намуд.

Имрӯз дар фаъолияти Хадамоти пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ байни ноболиғон ва ҷавонон назар ба солҳои пеш пешравиҳои зиёде дида мешавад. Аз ҷониби мутахассисону масъулини соҳа баҳри тарбияи насли ҷавон ва ба роҳи дуруст ҳидоят намудану пешгирии ҷинояткорӣ дар байни онҳо чандин санадҳои меъёрӣ - ҳуқуқӣ, ҳуҷҷатҳои методӣ таҳия шуда, пайваста ин масъала мавриди омӯзишу таҳлил ва коркард қарор дорад. Масалан, ҳолатҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, ҷуғрофии ҳуқуқвайронкунии ноболиғон ва ҷавононро омӯхта, барои пешгирӣ ва барҳам додани сабаб ва шароитҳое, ки боиси сар задани ҷиноят ва ҳуқуқвайронкунӣ дар байни ноболиғон ва ҷавонон гардидааст, ҷораҷӯӣ карда мешавад.

Танҳо дар давоми соли ҷорӣ дар ҳамбастагӣ бо ин гурӯҳ дар 70 муассисаи таълимӣ суҳбату вохӯриҳо гузаронида шуд ва маҳз ин вохӯриҳо яке аз сабабҳои паст гардидани сатҳи ҳуқуқвайронкунӣ ва ҷинояткорӣ дар байни ноболиғону ҷавонон гардид.

Аксари ҷавононе, ки маълумоти диниро дар хориҷи кишвар омӯхтаанд, имрӯз худ аз мубаллиғони ғояву ақидаи ифрот ва тундгароии динӣ гаштаанд. Илова ба ин, тоифаи мубаллиғ мағзи сари бархе ҷавонони сабукфикрро заҳролуд кардаанд. Ифротгароёни мутаассиб бо тавсия ва супориши хоҷагони хориҷиашон амал карда, мехоҳанд дар тинати ҷавонони ноогоҳ рӯҳияи ватанбадбиниро ҷо кунанд.

Боиси тазаккур аст, ки роҳбарияти Вазорати корҳои дохилӣ дар якҷоягӣ бо кормандони ғайриштатии милитсия, друҷиначиён (донишҷуёни фаъол) ва аҳли ҷомеа як қатор чорабиниҳои сиёсӣ, фарҳангӣ, маданӣ ва варзиширо дар сатҳи зарурӣ доир намуда, нақши созгори онҳоро ҳамеша муҳим арзёбӣ мекунад. Дар ҳақиқат, ҷавонони даврони соҳибистиқлол, ҷавонони бонангу номус, далер ва шуҷои Ватан маҳсуб ёфта, бо корҳои созандагию бунёдкорӣ ифтихори Ватан гашта, доимо дар сафи пеши амалҳои созанда қарор доранд.

Ҷавонони солимақл, соҳибистеъдод сармояи хушбахтӣ ва саодатмандии ҷомеа мебошанд.

Ҷавононе, ки ба гурӯҳҳои ифротӣ пайвастаанд, ғофил аз худшиносии миллӣ мебошанд, шинохти хотираи таърихии миллати куҳанбунёди моро надоранд. Онҳо манфиатҳои миллиро ҳамчун қарзи муқаддаси инсонгарӣ эҳсос намекунанд.

Онон бояд бидонанд, ки мафҳуми миллат, Ватан, муқаддасоти миллӣ, арзиши зеҳнӣ, фарҳанги миллӣ, осор, хотира ва расму ойини таърихӣ арзишҳои олии миллати мо мебошанд. ҷавононро лозим аст, ки ба ин арзишҳо эҳтиром гузоранд.

Таърихи тамаддуни башарӣ шаҳодат медиҳад, ки худшиносӣ ва ифтихори миллии ҷавонон пойдевор ва асли бақои миллат аст.

Ҷавонон ояндаи миллат ва кишвари азизамон Тоҷикистонанд ва бояд афкору андешаи солим дошта бошанду дар азхуд кардани илму дониш бикӯшанд ва нерӯи худро баҳри рушду нумӯи меҳани худ масраф намоянд.

М.Ғайбуллоева,
 З.Қобилов,
устодони Донишгоҳи
давлатии Хуҷанд ба номи
академик Бобоҷон Fафуров

Читать далее

Муроҷиати видеоии Ғайрат Воҳидов, шавҳари марҳум Файзиниссо Воҳидова ба Илҳом Ёқубов

Як ду рӯзи охир сомонаҳои интернетии аз қабили “Паём нет”, “Ахбор.ком” ва ғайра, ки зери як бом, яъне Ҳизби наҳзати ислом қарор дошта худро мухолифини тоҷик ном ниҳодаанд, пайваста барои ноором сохтани вазъи имрӯза дар Тоҷикистон талош намуда аз ҳар воқеву ҳодисаҳои дар Тоҷикистон рӯх дода, росту дурӯғ “аз пашша фил” месозанд. Саҳнаи навбатии онҳо додани «Ҷоизаи байналмилалии ба марҳум Файзинисо Воҳидова" ҳуқуқшинос ва адвокати шинохтаи Тоҷикистон. 

Читать далее

17 July 2019

Назаре ба ёдгории таърихӣ

Олимон дар таҳқиқи таъриху фарҳанг ва кашфу  ҳафриёти ёдгориҳои қадиму асримиёнагии мавзеъҳои сарзамини ноҳияи Ашт хизмати беандоза бузург кардаанд.

Сулаймонқул Азимӣ - таърихшинос қайд намуд, ки солҳои 50-уми асри гузашта бостоншиноси рус Н.И. Веселовский ва аз олимони тоҷик Нӯъмон Неъматов дар натиҷаи тадқиқотҳои хеш муайян намуданд, ки қалъаи Афросиёб таърихи бисёр қадима дорад. Беморхонаи ҳозираи Ҷамоати деҳоти Ашт низ дар натиҷаи ҳамвор кардани Қалъаи Афросиёб ба вуҷуд омадааст. Қалъа дар қадим, вақти ҳуҷуми аҷнабиҳо вазифаи мудофиавиро иҷро менамуд.

Ба қатори ёдгориҳои қадимаи археологӣ  қабристонҳои қадима низ дохил мешаванд. Яке аз онҳо қабристони деҳаи Пискокат мебошад, ки чуқурии он 1 метри мураббаъ, дарозӣ 1 метру 60 сантиметрро дар бар мегирад. Аз қабрҳо миқдори зиёди маснуоти кулолгарӣ, тиру пайконҳо ва дастпона пайдо карда шудаанд.

Бахтовар Темирзода - корманди Осорхонаи миллӣ гуфт, ки дар ёдгориҳои таърихии Хорак, Ғурумсарой, Шигвар, Пискокат қадимтарин нақшҳои рӯисангӣ кашф шудаанд, ки онҳо ба давраи энолит ва асри биринҷ мансубанд. Дар ин тасвирҳо анвои ҳайвонҳои бешагию хонагӣ ва тарзу усули шикор, рондани замин, ҷирмҳои осмонӣ, кайҳон тасвир ёфтааст, ки онҳо аз завқи ин ноҳия шаҳодат медиҳанд.

Бостоншнос Е.Д.Сталовская низ солҳои 60 охири 80-уми асри ХХ ёдгориҳои қадимаи деҳаи Ашт, ба монанди Тӯдаи Калон, Тӯдаи Хурд, Дашти Бодомак, Қабристони Дашти Ашт, Қалъаи Афросиёб ва як силсила қурумҳоро кашфу ҳафр намуда, дар ин мавзӯъ диссертатсияи номзадӣ дифоъ кардааст. Бештар аз чил мақолаи илмӣ таълиф ва ба таърихи гузаштаи мардуми Ашт бахшидааст.

Зимнан қайд намуд, ки ноҳияи Ашт аз ёдгориҳои археологӣ,  санъати меъморӣ, таърихӣ  хеле бой аст.

Рушана ШОМАТОВА,
донишҷӯи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Читать далее

Эҳёи ҳунарҳои мардумӣ дар кишвар

Агар ба таърихи гузаштаи хеш назар афканем, дар осори адибони мо ҳазорсолаҳо пеш аз ин дар бораи ҳунарҳои аҷдодии мо сухан меравад ва он ҳама то замони мо омада расидааст. Аз ин бармеояд, ки мардуми тоҷик тeли асрҳои зиёд дар рушду нумӯи илму фарҳанг ва ҳунари башарӣ саҳми арзанда гузоштааст.

Ҳунарҳои мардумӣ беҳтарин ва холистарин анвои санъат буда, ҳамеша бо ҳаёти инсон алоқаманданд. Онҳо ҳисси зебоипарастии халқро таҷассум мекунанд, ки инкишофи ҳисси зебоипарастии инсонро дар бозёфтҳои бостоншиносон, ба монандӣ: кӯзаҳо, табақҳо, ороишоти занона, мусаввараи деворнигораҳо, ки дар он фарҳанги ҳунари меъморӣ ва рассомӣ, ҳамчунин хусусияти рӯзгори маишии мардуми давраҳои қадим инъикос ёфтаанд, пайгирӣ метавон кард.

Ҳунарҳои мардумӣ фарогири ҳамаи қишрҳои ҷомеа буда, ба маҳсули дастии онҳо бояд таваҷҷӯҳи ҳамешагӣ зоҳир кард. Ҳунарҳои мардумии мо бешумор буда, мо бояд онҳоро омӯзем ва тарғибу ташвиқ намоем. Зеро ҳунарҳои мардумӣ инъикосгари миллати тоҷик дар байни миллатҳои дигар мебошанд.

Сиёсати фарҳангдӯстонаи Сарвари давлат дар самти дастгирии расму оинҳо ва анъанаҳои миллии ниёгон натиҷаи хубро ба бор овардааст. Эҳёи фарҳанги миллӣ дар кулли манотиқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монда шуда, намунаҳои эҷодиёти бадеии халқ аз ҷумла гулдӯзӣ, зардӯзӣ, кашидадӯзӣ, қуроқдӯзӣ, атласу адрасбофӣ, кандакории рӯи чӯб, кулолгарӣ, гаҷкорӣ ва намудҳои дигари анъанаҳои миллӣ эҳё карда шуданд.

Дар замони муосир ба хотири эҳёи ҳунарҳои мардумӣ муассисаҳо, сехҳо, коргоҳҳои ҳунармандон ташкил шудаанд.

 Дар тамоми муассисаҳои таълимӣ коргоҳи атласу адрасбофӣ, кашидадӯзӣ, қуроқдӯзӣ, йӯрмадӯзӣ, мӯҳрадӯзӣ ба роҳ монда шудааст. Дар Хона-музейи Камоли Хуҷандии “Муассисаи фарҳангию таърихии Қалъаи Хуҷанд” низ маркази таълимии атласу адрасбофӣ ташкил шудааст, ки ба бонувони тоҷик ин ҳунари аҷдодӣ омӯзонида мешавад.

 Муҳаррамахон ХОҶАЕВА,
 мудири шуъбаи таърихи
 давраи муосир

Читать далее

Рушди деҳот дар кишвар

Бахшида ба истиқболи 30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва тибқи дастуру супоришҳои муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тамоми манотиқи кишвар корҳои ободонӣ ба назар мерасанд. Аз ҷумла, ба ҳамин муносибат дар ноҳияи Мастчоҳ пешравиҳо дар самтҳои гуногун дида мешаванд. Вақте шахс ба ин ноҳия ворид мегардад мардумеро мебинад, ки ҳамеша дар меҳнат буда, хеле меҳмондӯстанд. Чуноне, ки Пешвои миллат мегӯянд ҷонсахттар аз мардуми Мастчоҳ мардуме нест.

Соли 2015 вақте, Пешвои миллат ба ноҳияи Мастчоҳ сафар карданд, дар ноҳия якчанд иншоот ба истифода дода шуда буд ва ҳамон вақт Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон муҷдаи ташрифи худро боз дар соли 2020 хабар доданд. ҳоло дар ноҳия хурду калон баҳри гулгулшукуфоии миллат бахшида ба ҷашнҳои дарпешистода кӯшиш ба харҷ дода истодаанд. Масалан, майдончаи варзишӣ дар Ҷамоати шаҳраки Бӯстон аз тарафи соҳикори саховатпеша сохта ба истифода дода шуд. Кӯдакону наврасони ин маҳалла ба варзиш машғул гардида, обутоб меёбанд. Дар он калонсолон низ метавонанд ба намудҳои гуногуни варзиш машғул гарданд. Албатта, кӯшишу заҳматҳои Сарвари давлат баҳри ҷавонон ва пешбурди кишвар мебошад. Дар ноҳия маҷмуи иншооти пӯшида истода хеле зиёданд. Ба гуфти корманди МИҳД-и ноҳия Мастчоҳ Солеҳиён Шавкат нақша - чорабиниҳо оид ба иншооти сохташаванда бахшида ба таҷлили 30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳия беш аз 531 иншоот ба маблағи 477,998 ҳазор сомонӣ дар давоми шаш моҳи соли 2019 ба истифода дода шуд. Мардум барои боз ҳам зебову гулгулшукуфоии ноҳия саҳми арзандаи хешро мегузоранд.

 Руқиямоҳ БОБОЕВА,
 Донишҷӯи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
ба номи академик Бобоҷон Fафуров

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Сарвазири Ҷумҳурии Корея Ли Нак Ён мулоқот намуданд

Дирӯз дар Қасри миллат Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Сарвазири Ҷумҳурии Корея Ли Нак Ёнро, ки бо сафари расмӣ ба Тоҷикистон ташриф овардааст, ба ҳузур пазируфтанд.

Дар мулоқот вазъ ва дурнамои муносибатҳои дуҷониба ва бисёрҷонибаи Тоҷикистону Корея дар соҳаҳои мавриди таваҷҷуҳ баррасӣ шуд.

Читать далее

16 July 2019

Ҷойгоҳи волои ҷашни миллӣ ва ташаббускориҳои беназир - ҳадафи аслӣ

Гузориш аз ҷаласаи фаъолони вилоят оид ба ҷамъбасти натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар нимсолаи якуми соли 2019

Санаи 15-уми июли соли 2019 дар толори калони Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд ҷаласаи фаъолони вилоят оид ба ҷамъбасти натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар нимсолаи якуми соли 2019 баргузор гашт.

Дар кори ҷаласа муовини якуми Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлаталӣ Саид, Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода, муовинони Раиси вилоят, роҳбари дастгоҳи Раиси вилоят, роҳбарони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ташкилоту идораҳои вилоятӣ, муассисаву корхонаҳо, раисони шаҳру ноҳияҳо ва ҷамоатҳои шаҳраку деҳот ва фаъолони вилоят иштирок доштанд.

Читать далее

САНОАТИКУНОНӢ ДАР АШТ: ВАЗЪ ВА ДУРНАМО

Саноатикунонии босуръат чорумин ҳадафи миллӣ маҳсуб ёфта, мақсади ниҳоии он бунёди корхонаҳои истеҳсолии рақобатпазир бо саноати кишварҳои рушдёфтаи хориҷӣ, муваффақ дар самти содироту ҳамзамон дарёфти мавқеи устувор дар бозори ҷаҳонӣ ва албатта, бо татбиқи ин барномаи нави миллӣ таъмини теъдоди зиёди қувваи кории мамлакат бо ҷойҳои корӣ мебошад. Дар ин замина, дар шимоли кишвар, ба вижа вилояти Суғд тадбирҳои мушаххас роҳандозӣ гардида, то ҷое муваффақ ҳам мешаванд. Хусусан, дар шаҳрҳое чун Хуҷанд, Истиқлол, Гулистон, Бӯстон, Исфара, Истаравшан ва қисман Конибодом, ки даҳсолаҳои охир дар ин самт заминаи хуби моддиву техникӣ доштанд, ин раванд то андозае мувофиқи матлаб аст. Дар дигар навоҳии вилоят, аз ҷумла ноҳияи шимолтарини кишвар – Ашт масъулин ба ин соҳа то чӣ андоза таваҷҷуҳ зоҳир мекунанд? Оё ноҳия, ки асосан кишоварзисту заминаи дурусти моддиву техникӣ надорад, метавонад дар самти саноатикунонӣ қадамҳои ҷиддӣ гузорад?

– Имкониятҳои мавҷудаи ашёи хом дар самти кишоварзӣ, чорводорӣ ва канданиҳои фоиданоки зеризаминӣ моро водор менамоянд, ки ба дурнамои шаффофу равнақи саноати коркард эътимод пайдо кунем, – мегӯяд Ҷамшед Маҳмудзода, муовини раиси ноҳияи Ашт. – Баҳри иҷроиши дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба ҳадафи чоруми кишвар – саноатикунонӣ аз ҷониби мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия бисёр тадбирҳои зарурӣ андешида мешаванд. Аз ҷумла, барои ташкили ҷои корӣ, ба роҳ мондани корхонаҳои саноатӣ. Имсол бунёди чор коргоҳу корхонаҳои истеҳсолии саноатиро ба нақша гирифтаем. Дар оғози соли нав коргоҳи дӯзандагӣ дар маркази Ҷамоати деҳоти Ориён бо 14 ҷои корӣ таъсис ёфта, дар ҷараёни сафари кории Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода ба истифода дода шуд. Самти фаъолияти ин корхона асосан ба дӯхтани либосҳои мактабӣ равона шудааст. Агар қаблан анқариб 80 - 90 дарсади либоси мактабӣ ба ноҳия ворид мешуд, ҳоло баръакс, ҳамин миқдор либоси мактабӣ бевосита дар ҳудуди ноҳия омода карда мешавад, ки бешубҳа, ин аз муваффақияти масъулини соҳаи саноат мебошад. Ба ҳамагон равшан аст, ки ҳоло дар тамоми гӯшаву канори кишвар сохтмони корхонаҳои хурди саноатӣ дар авҷ аст ва масолеҳи сохтмонӣ бозори фаъоли худро дорад. Бо дарназардошти он, ки аксари масолеҳи сохтмон ба ноҳия аз дигар манотиқи вилояту ҷумҳурӣ ворид карда мешавад, тасмим гирифтем бо ҷалби соҳибкорони маҳаллӣ тавлиди чанд номгӯи он, аз ҷумла хиштро дар худи ноҳия роҳандозӣ кунем ва дар ин ҷода қадамҳои ҷиддӣ гузошта мешавад.

Баҳри дар сатҳи баланд роҳандозӣ намудани маводи истеҳсолии худӣ дар ноҳия соҳибкори маҳаллӣ тасмим гирифтааст, ки бунёди корхонаи истеҳсоли хиштро дар Ҷамоати деҳоти Шодоба бо иқтидори 2 миллион дона хишт дар як сол ва таъсиси 35 ҷои кории нав ба роҳ монад.

Ба андешаи Мирзошариф Ҷӯраев, муҳандиси ҳирфаӣ дар соҳаи сохтмон бо таҷрибаи кории 25 – 30 - сола дар ҷумҳуриву кишвари Россия имкониятҳои ноҳияи Ашт ҷиҳати рушди соҳаи сохтмон – истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ аз дигар манотиқи кишвар бузургтару манфиатноктар аст.

– Бо дарназардошти он ки дар ҳудуди ноҳия ҳамаи намуди ашёи хоми соҳаи сохтмон мавҷуд аст, метавон дар ин ҷо бо ҷалби соҳибкорони муваффақ ва ворид кардани технологияи муосир чанд корхонаи истеҳсоли семент, хишт, гаҷтахтаҳоро ба роҳ монд, ки ҳам ҷои корӣ хоҳад шуду ҳам аҳамияти калони иқтисодӣ дорад. Дурнамои ноҳияи Ашт дар ин самт мусаффост. Рӯзе хоҳад расид, ки ноҳия ба яке аз манбаъҳои бузурги истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ табдил меёбад. Он вақт нафақат талаботи худи аҳолии ноҳия, ҳамзамон шаҳру навоҳии вилояту ҷумҳуриро қонеъ хоҳад кард, – меафзояд Мирзошариф Ҷӯраев.

Дар Ҷамоати шаҳраки Шайдон бошад, сехи қаннодӣ бо 20 ҷои корӣ ба нақша гирифта шудааст. Айни ҳол сохтмони бино ба итмом расида, таҷҳизоти сех аз Федератсияи Россия ворид ва то охири сол ба истифода дода мешавад. Боз як коргоҳи нав дар назди ҶДММ «Аштфрут», яъне корхонаи бандубасти меваҳои гуногун бо 16 ҷойи корӣ таҳти роҳбарии Ёрмат Мақсудов ба истифода дода мешавад.

– Дар шаш моҳи соли ҷорӣ дар соҳаи саноат ба маблағи 92 миллиону 382 ҳазор сомонӣ маҳсулот истеҳсол намудем, ки ин нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 19 миллиону 439 ҳазор сомонӣ зиёд мебошад,– мегӯяд Ҷамшед Маҳмудзода. – Суръати афзоиш 126,3 фоизро ташкил медиҳад. Айни ҳол корхонаҳои саноатии ноҳия фаъолияти худро бомаром ба роҳ мондаанд. Инчунин, барои амалӣ намудани ҳадафи чоруми кишвар мо нақшаи чорабиниҳоро ба вилоят пешниҳод кардем, ки дар он то соли 2023 қариб сохтмони 23 адад коргоҳу корхонаҳои саноатӣ тарҳрезӣ шудаанд.

– Ноҳияи Ашт дар самти саноатикунонӣ дар қиёс бо дигар навоҳии вилояту ҷумҳурӣ муваффақ шуда метавонаду аз минтақаи сирф кишоварзӣ ба саноатӣ табдил меёбад, – гуфт дар суҳбат рӯзноманигори касбӣ Ҷовиди Аштӣ. – Он имконоту захираҳои мавҷуда сад дар сад шароит фароҳам меоваранд, ки ин ноҳияи шимолтарини кишвар дар ин ҷода – саноатикунонӣ ба ҳадаф расад. Барои ин чанд омилҳо мавҷуданд. Яке аз онҳо идомаи азхуд кардани заминҳои солҳои сол бекорхобидаи дашти Ашти калон мебошад. Зеро барои обёрии ин заминҳои ташналаби Ашт дар заминаи дарёи Сир пойгоҳҳои нерӯманд сохта, ба ин васила ҳазорҳо гектар боғҳои замонавии интенсивӣ бунёд мешаванд.

Табиист, ки ҷиҳати коркарди ниҳоии самари боғҳо бояд даҳҳо корхонаҳои коркарди маҳсулоти кишоварзӣ сохта ба истифода дода шаванд. Дар ин ҳолат ҳам ҷойҳои нави корӣ мешаванду ҳам маҳсулоти тайёри консервӣ рӯ ба содирот меоранд. Дар он вақт ғанишавии буҷаи ноҳия танҳо аз соҳаи кишоварзӣ не, аз фаъолияти бомароми саноати коркард «ғизо» - и асосӣ мегирад.

– Оё ҷиҳати ҷалби соҳибкорони аштие, ки берун аз ҷумҳурӣ кору фаъолият доранд, тадбире роҳандозӣ мешавад? – мепурсам аз Ҷамшед Маҳмудзода.

– Бале, баъди даъвати Пешвои миллат аз соҳибкорони ватаниву хориҷӣ оид ба обод кардани диёри аҷдодӣ дар талош шудем, ки соҳибкорони ноҳияро аз манотиқи гуногуни Россия, Қазоқистон, Ӯзбекистон ва хориҷи дур дарёфт карда, доир ба ҳамкории диёр мувофиқат кунем. Ҳоло марҳалаи аввал идома дорад ва боварӣ ҳаст дар ин ҷода муваффақ хоҳем шуд.

Ноҳия субвенсионӣ буда, алҳол 52 фоизи буҷет аз ҳисоби буҷети вилоят пурра мешавад. Қисми умумии хароҷот агар 76 миллиону 700 ҳазор сомонӣ бошад, қариб 40 миллион сомонӣ аз ҳисоби буҷети вилоят аст.

– Барои рушди соҳаи саноат боз чӣ тадбирҳо андешиду кадом роҳҳоро ҷустуҷӯ кард, ки ноҳия аз дастнигарӣ халос шавад?

– Алҳол ҶСК “Намаки Ашт” таҳти назорат қарор дорад. Аз ҷониби ин коргоҳ ба кишварҳои ҳамсояи Қирғизистон ва Ӯзбекистон 414 тонна намак ба маблағи 10,9 ҳазор доллари амрикоӣ содирот карда шуд. Соли равон аз ноҳия ба хориҷи кишвар 3334 тонна меваи тар, асосан зардолу ва гелос содирот гардид, ки нисбат ба соли гузашта 1000 тонна зиёд мебошад.

Имрӯз ноҳияи Ашт аз лиҳози бунёди боғҳои нав дар қаламрави вилояту ҷумҳурӣ дар сафи пеш қарор дорад. Ҳамасола аз нақша зиёд боғҳои ҷадид доман паҳн карда, майдонҳои қаблӣ таҷдид мешаванд. Бо дастури Сарвари давлат боғҳо дар заминҳои ҳамвори обӣ не, дар талу теппаҳо бунёд карда мешаванд. Маврид ба зикр ҳам мебошад, ки обод кардани боғ як тарафи масъала ҳасту фурӯхтани самари он дигар тараф.

Алҳол дар ноҳия наздики 18 ҳазор гектар боғ, асосан боғҳои истеҳсоли зардолу бунёд ва парвариш мешаванд. Аз ин миқдор зиёда аз 9 ҳазор гектари он ҳосилдиҳанда мебошад. Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия доимӣ дар талош аст, ки дар ҷамоатҳо бо ҷалби соҳибкорони маҳаллӣ коргоҳҳои хурди коркарди афшураи меваҳоро ба роҳ монанд. Ҳамкорӣ бо ҶДММ «Аштфрут», сарвараш Ёрмат Мақсудов самари хуб мебахшад. Айни ҳол ширкати мазкур ба нақша гирифтааст, ки шурӯъ аз соли 2021 истеҳсоли афшураҳои мевагиро бо таври фаровон ба роҳ монад.

Яке аз омилҳои дигари муҳими рӯ ба саноат дар ноҳияи Ашт, ин истихроҷи маъданҳои зеризаминӣ ва нафт мебошад. Дар ин самт низ хушбахтона, кӯшишҳои мусбӣ ба назар мерасанд. Соли 2018 дар ҳудуди ноҳия аз ҷониби ҶДММ «Хорои Хуҷанд» коркарди сангҳои табиӣ – санги хоро роҳандозӣ шуд, ки ҳоло фаъол аст. Ҳамзамон, барои ҷудо кардани замин барои ташкили корхонаҳо дар ин ҷода кӯшиш ба харҷ дода мешавад. Дар ин ҷо сангҳои гуногуни минтақаи Ровакон коркард мегарданд, ки ба пешрафти саноати кишвар низ манфиати зиёд дорад. Солҳои наздик боз ду корхонаи дигари коркарди санг ба роҳ монда хоҳад шуд.

Пахтакорӣ низ аз муҳимтарин бахшҳои рушди саноатикунонии ноҳия шуда метавонад, зеро дар заминаи коркарди ашёи хом - нахи пахта метавон силсилакорхонаҳои саноатиро ба роҳ монд. ҶДММ «Рахшона», ки аз ҷумлаи ширкатҳои муваффақи соҳаи кишоварзист, тасмим дорад дар ояндаи начандон дур коргоҳи коркарди нахи пахта ва маҳсулоти тайёри онро бунёд намояд. Дар ин замина соли 2021 нақша ҳаст, ки коргоҳи ресандагӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор гирад. Ширкати мазкур равнақи соҳаи моҳипарвариро дар 45 гектар вусъат бахшиданист, ки ин иқдом низ омили муҳимест дар саноатикунонии ноҳияи Ашт.

Дар масъалаи ташкили боғҳои интенсивӣ бошад, дастгирии соҳибкорон ба назар мерасад. Аз ҷумла, аз ҷониби соҳибкор Зайлобиддин Мақсудҷонов як сардхонаи замонавӣ бунёд карда шуд. Таҷҳизоти сардхона аллакай ба ноҳия ворид шуд ва рӯзҳои наздик ба истифода дода мешавад. Инчунин, аз ҷониби ин соҳибкор дар деҳаи Марҳамат токзори интенсивӣ бунёд гардид. Масъалаи ҷалби сармоя ва истеҳсоли корхонаи муштарак низ дар мадди назари мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия мебошад. Бо соҳибкорони Ҷумҳурии Ӯзбекистон барои дар ноҳия ташкили коргоҳи истеҳсоли нуриҳои минералӣ ҳамчунин, аз тарафи як соҳибкори маҳаллӣ бо намояндагони Ҷумҳурии Ӯзбекистон барои ташкили истеҳсоли мебел ҳамкорӣ ба роҳ монда шудааст.

Дар сурати роҳандозӣ кардани ҳамин тасмимҳо ноҳияи Ашт метавонад дар ояндаи наздик аз ноҳияи субвенсионӣ ба саноатии рушдёфта табдил ёбад.

Гулҷаҳон Турсунзода,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Мақсаду мароми нек

Чун маориф яке аз соҳаҳои қобили таваҷҷуҳи Ҳукумати ҷумҳурӣ ба шумор меравад ва минбаъда рушду нумӯи кишварамон маҳз аз саводноку бомаърифат будани наслҳои оянда тавъам аст, дар ноҳияи Спитамен бо маблағгузории мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ва дастгирии соҳибкорон ва саховатмандон дар Ҷамоати деҳоти Истиқлол бинои дуошёнаи муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №9 сохта, ба истифода дода шуд. Бинои мазкур дорои 11 синфхона ва 1 ҳуҷраи омӯзгорон буда, дар он 550 нафар хонанда дар ду баст таҳсил мекунанд.

Барои ҷалби бештари ҷавонон ва наврасон ба варзиш дар нимсолаи аввали соли равон дар Ҷамоати шаҳраки Навкат аз ҷониби соҳибкорон М.Самадов ва О.Абдураҳмонов ду маҷмааи майдончаи варзишӣ ва бозии бачагона бунёд карда шуд. Инчунин, дар Ҷамоати деҳоти Куруш аз тарафи Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди «Спитамен текстайл» комплекси майдончаи варзишӣ ва бозии бачагона сохта шуда, мавриди истифода қарор дода шуд. Бо ташаббус ва ҳамкории Барномаи рушди Созмони Милали Муттаҳид дар шаҳри Хуҷанд ва дастгирии мардуми маҳаллӣ, инчунин мақомоти иҷроияи маҳалии ҳокимияти давлатии ноҳия дар ҷамоатҳои деҳоти Куруш ва Тағояк як ададӣ майдончаи варзишӣ бунёд шуда, он моҳи апрели соли равон мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт.

Дар ҳудуди ноҳия моҳи июни соли равон марҳалаи дуюми фаъолияти Ҷамъияти саҳҳомии пӯшидаи «Норд Азия Металл» оғоз гардида, дар корхона истеҳсоли боми металликӣ ба роҳ монда шуд. Марҳалаи дуюми фаъолияти коргоҳ 20 нафар сокинро бо ҷойи кори доимӣ ва музди маош таъмин намуд.

Ҳамзамон, дар шаш моҳи соли 2019 сехи иловагии ҶДММ «Зуҳал КО» низ ба истифода дода шуд. Сехи иловагии корхона бо банду басти хушкмева ва мағзи зардолу машғул буда, пас аз ба кор даровардани он 11 нафар бо ҷойи кори доимӣ таъмин гардиданд.

Соҳибкорони ноҳия низ 11 адад истгоҳи нақлиётиро дар ҳудуди ҷамоатҳои шаҳраку деҳоти ноҳия пурра бо тарҳи замонавӣ таъмир намуданд.

Раиси Ҷамоати шаҳраки Навкат Муаттара Убайдуллозода зимни суҳбат иброз дошт, ки нақшаи чорабиниҳои ҷашнии ба ҷамоат мансуббуда 76 бандро ташкил дода, 48 адади он ба пуррагӣ иҷро гардидааст, ки 64 фоизи нақшаи чорабиниҳоро ташкил медиҳад.

Дар ҳудуди ҷамоат корҳои ободонӣ амсоли мумфарш кардани роҳҳо, таъмир ва рангуборкунии биноҳо, таъсиси нуқтаҳои хизматрасонӣ, азнавсозии 10 истгоҳ ва таъмиру чароғон намудани пули кӯчаи Спитамен доир гардидааст.

Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия дар якҷоягӣ бо мардум баҳри боифтихор ва сарбаландона ҷашн гирифтани санаи фархундаи миллат пайваста кӯшиш ба харҷ дода истодаанд. Бо комёбиҳои нави меҳнатӣ, ободониву шукуфоии Ватани азизамон ва дастовардҳо сазовор ҷашн гирифтани 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон мақсаду мароми халқ гаштааст ва ҳар як фард имрӯз дар ин ҷода фаъол аст.

Улуғбек ХУДОЙБЕРДИЕВ,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲО САРСАРӢ АСТ!

Ҷиҳати иҷрои дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки аз Паёмашон ба Маҷлиси Олии кишвар аз 24 – уми апрели соли 2010 бармеояд, гузаронидани қабули шаҳрвандон аз ҷониби роҳбарони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳру навоҳии вилоят ҳар ҳафта, рӯзи шанбе ба роҳ монда шудааст.

Аз ин лиҳоз, тибқи нақшаи корӣ хостем дар рӯзи қабули шаҳрвандони раиси ноҳияи Деваштич иштирок намуда, муаммоҳои сокинони ноҳияро тариқи рӯзнома ифшо созем. Вақте мо вориди бинои мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия гардидем, дидем, ки якчанд нафар ба қабули роҳбарияти ноҳия омада буданд. Сараввал хостем раиси ноҳияро бубинем, вақте ба қабулгоҳ рафтем, дари он руст буд ва аз як корманди мақомот макони баргузории қабули шаҳрвандонро пурсон шудем. Ӯ моро ба ошёнаи якуми бино фароварду хонаи вакилонро нишон дода гуфт, ки дар ин ҷо қабули шаҳрвандон баргузор гардида истодааст. Дар назди дар бошад, тахмин 8 нафар сокин барои муаммоҳояшро ҳал кардан ба қабул омада, интизор нишаста буданд. Вақте дари ҳуҷраро боз намудем, дар он ҷо ба ғайр аз муовини аввали раиси ноҳия боз ду ё се сохтори дигар нишаставу як нафар шаҳрванд оиди муаммои гирифтани қитъаи замин бо ҳаяҷон ҳарф мезад. Мо ба намояндаи шуъбаи умумӣ, назорат ва муроҷиатҳои шаҳрвандон, ки дар назди дар буд, худро муаррифӣ намудем. Ӯ моро ба муовини аввали раиси ноҳия, ки қабули шаҳрвандонро гузаронида истода буд, ошно намуд.

Ба ростӣ, бори аввал чунин тарзи гузаронидани қабули шаҳрвандонро мебинем, ки ба ғайр аз муовини аввалу намояндаи ду - се сохтор дигар касе иштирок надорад. Вақте аз муовини аввали раиси ноҳия Абдумалик Ҳодиев мудирони шуъбаву ташкилот, сохторҳои марбута ва раисони ҷамоатҳоро пурсон шудем, номбурда гуфт, ки дар ноҳия ва ҷамоатҳои он шанбегӣ рафта истодаасту ҳамаи роҳбарону сокинон ба ҳашари умумӣ баромадаанд.

Бояд гуфт, ки дар рӯзи қабули шаҳрвандон аз ҷониби муовини аввали раиси ноҳия 11 нафар шаҳрванд бо масъалаҳои гуногун омада қабул шуданд, ки аксари муроҷиатҳои сокинон асосан ба масъалаҳои мусоидат ҷиҳати таъмин намудан бо оби полезӣ, гирифтани сертификати замин, таъмин намудан бо қитъаи замини наздиҳавлигӣ, вобаста ба баҳси саҳми замини хоҷагии деҳқонӣ, таъминот бо ҷойи корӣ, оид ба ҳуҷҷатгузориҳо ва ғайра алоқаманд буданд.

Аз ҷумла, дар рӯзи қабул Холмат Бурҳонов - сокини деҳаи Эшонқӯрғони Ҷамоати деҳоти Ғазантараки ноҳия оид ба ҳалли муаммои қитъаи замини хоҷагии деҳқонӣ муроҷиат намуд. Номбурда гуфт, ки аз соли 2012 Хоҷагии деҳқонии «Бурҳонбобо» ташкил намудаасту дар он 78 гектар замин мавҷуд буда, 106 саҳмдор кор мекунанд.

- Муаммои асосии хоҷагӣ ин нарасидани 1 гектару 66 сотих замини хоҷагӣ мебошад. Чандин маротиба барои ҳалли он ба қабули муовини аввал омадам, ӯ бошад барои ҳал намудани он маро ба кумитаи идораи замин мефиристад, вале то имрӯз он ҳалли худро намеёбад. Имрӯз омадам, ки ба қабули худи раиси ноҳия даромада, масъаларо баррасӣ кунам, аммо афсӯс, ки боз қабули шаҳрвандонро муовини аввал мегузаронад. Намедонам ба куҷо муроҷиат намоям, - мегӯяд ин шаҳрванд.

Бино ба маълумоти масъулин дар давоми шаш моҳи соли ҷорӣ ба мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия 1966 муроҷиати хаттии шахсони воқеӣ ва 69 шахсони ҳуқуқӣ ворид гардидаанд. Аксари муроҷиатҳо оид ба аз қайди давлатӣ гузаронидани қитъаи замини наздиҳавлигӣ, таъмин намудан бо қитъаи замини наздиҳавлигӣ ва ташкили хоҷагиҳои деҳқонӣ мебошад.

Ҳамчунин, аз шумораи умумии муроҷиати хаттии воридгардида 46 адад қонеъ гардида, 284 адад фаҳмонида шуда, 66 адад рад гардидааст. Тибқи тобеият 1353 муроҷиат ирсол карда шуда, бинобар будани муҳлат 217 муроҷиат дар марҳалаи иҷроиш қарор доранд.

Дар ин давр ба унвони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия аз мақомоти болоӣ теъдоди зиёди муроҷиатҳо ворид гардидаанд, ки аз он тавассути Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 20 адад ва тавассути Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят 121 адад мебошад.

Дар ин давр 84 муроҷиати дастҷамъона ва 32 муроҷиати такрорӣ ворид гардида, ба қайд гирифта шудаанд ва 8 муроҷиати дуюмбора ворид гардидааст.

Қайд кардан зарур аст, ки дар ин давр аз ҷониби раиси ноҳия 416 шаҳрванд қабул карда шуд, ки ин нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 18 адад зиёд мебошад.

Бояд гуфт, ки ҷиҳати дар амал татбиқ намудани дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, Паёми навбатии Пешвои муаззами миллат «Дар бораи самтҳои сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон», ки 26 – уми декабри соли 2018 ба Маҷлиси Олии кишвар ироа гардид, бояд раисони шаҳру ноҳияҳо дар самти қабули шаҳрвандон ва кор бо муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ саъйу кӯшиш намуда, бобати шунидан ва ҳаллу фасли арзу дархостҳои шаҳрвандон бо масъулияти баланд ва эътибори том ҷидду ҷаҳд карда, муаммоҳои сокинонро саривақт бартараф намоянд.

Нодир ТУРСУНЗОДА,
 «Ҳақиқати Суғд»

Читать далее