05 July 2018

Боздиди Раиси вилоят аз Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон ва МОИ "Суғд"

5 июли соли равон Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода ба Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон, воқеъ дар шаҳри Хуҷанд ташриф оварда, бо рафти корҳои бунёдкорӣ шинос гардид.

Зимни боздид иттилоъ дода шуд, ки бо мақсади дар амал татбиқ намудани дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва дар доираи корҳои бунёдкорӣ ба истиқболи 30-солагии Истиқлолияти давлатӣ дар ин боргоҳи маърифат бунёди якчанд иншооти муҳим ба нақша гирифта шудааст. Тибқи нақша дар заминаи иншооти сохтмонашон нотамоми донишгоҳ толори варзишӣ, ошхона ва маҷлисгоҳи замонавӣ бунёд хоҳад шуд.

Читать далее

Нақши пешсаф

Ноилшавӣба ҳадафҳо

Ҷомеаи миллии мо – дар мафҳуми умум кишвари соҳибихтиёрамон ба истиқболи ҷашни комили худ – 30 солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо фараҳу шодмонӣ ва ифтихормандии хос ҳадафмандона меравад. Мо баъди се соли дигар ба камолоти сисолаи соҳибистиқлолӣ мерасем. Дар давоми солҳои Истиқлолияти давлатӣ мо ба бисёр мақсадҳои неку наҷиб мушарраф гардидем. Дарозои ин солҳо аз файзу баракати Истиқлолияти давлатӣ ва Ваҳдати миллӣ дар кишварамон фазои хушу гуворои осудагӣ ва амну амонӣ файзбору нусратбор аст.

Дар давоми ин солҳои рангину тароватбор кишварамон дар меҳвари сиёсати хирадмандона ва башардӯстонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳадафи «дарҳои кушода» расида, ҳамкориро бо ҳамаи давлату мамлакатҳои сулҳхоҳ ба роҳ монда, ба рушду тараққиёт ва пешрафти босуботу қиёснопазири иҷтимоиву иқтисодӣ мушаррафу шарафёб гардид. Беш аз ин тавонист тавассути пойдориву тақвияти ҳамкорӣ бо созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ва давлатҳои эътиборманд дар ҳалли мушкилоти минтақавию ҷаҳонӣ пешсаф, пешоҳанг ва боэътибор бошад.

Пешвои миллатамон, Президенти муҳтарами кишварамон Эмомалӣ Раҳмон маротибае чанд аз минбари бонуфузи Созмони Милали Муттаҳид баромади бунёдӣ намуда, масъалаи доғи мардуми сайёра – мушкилоти дастрасиро ба об дар назди давлатҳои муқтадири ҷаҳон алоҳидаву мушаххас гузоштаанд.

Аз соли 2003 то 2015 дар миқёси ҷаҳон ташаббусҳо ва иқдомҳои башардӯстонаи Президентамон, Пешвои миллатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бобати эълом доштани Соли оби тоза, Даҳсолаи байналмилалии амалиёти «Об барои ҳаёт», Соли байналмилалии амалиёти «Об барои ҳаёт», Соли байналмилалии ҳамкориҳо дар соҳаи об ва тадбирҳои дигари вобаста ба ин масъала ба орзуву ормон ва мақсаду мароми ҳаёти мардуми ҷаҳон, ҳамчунин Ҳадафҳои рушди ҳазорсола ва Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид мувофиқату мутобиқат менамоянд ва аз тарафи Маҷмааи кулли СММ ва аксари кулли кишварҳои ҷаҳон қабулу пазируфта шудаанд.

Инак, ташаббусу иқдоми наву навбатии Пешвои миллатамон Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028», ки рӯзи 22-уми марти соли равон - дар Рӯзи умумиҷаҳонии об мавриди амал қарор гирифт ва дар ҳамин рӯз мулоқоти Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Антониу Гутерреш дар шаҳри Ню-Йорки Иёлоти Муттаҳидаи Амрико доир гардид, ҷиҳати ҳалли масъалаҳои об ва пешбарии Ҳадафҳои навбатии рушди устувор дар сатҳи ҷаҳонӣ, минтақавӣ ва миллӣ мусоидат менамояд. Президенти мамлакатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки Тоҷикистон дар доираи роҳандозии рӯзномаи оби Созмони Милали Муттаҳид, рӯзҳои 20 - 22-юми июни соли 2018 дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалиро оид ба масъалаҳои об баргузор менамояд. Ин тадбири бонуфуз дар шаҳри Душанбе ба вуқӯъ пайваст.

Дар суханронии худ Пешвои миллатамон дар чорабинии сатҳи баланд ба муносибати оғози Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018 - 2028» изҳор намуданд: «…захираҳои об на танҳо неъмати беҳамто, балки меҳвари асосии рушди устувор мебошанд ва ин амр фаъолияти дастаҷамъона ва муносибати ҷиддиро ба истифода ва ҳифзи ин захираҳо ба хотири наслҳои оянда тақозо дорад».

Яъне, ин масъалаи глобалӣ ва ҳалли муваффақонаи он фаъолияти пурвусъатро аз ҷомеаи ҷаҳонӣ металабад. Биноан, ташаббус ва пешниҳоди башардӯстонаи Пешвои миллатамон роҷеъ ба Даҳсолаи байналмилалӣ, ки ҳадафи он ҳамкорӣ ба хотири дастёбӣ ба идоракунии устувор ва истифодаи оқилонаи захираҳои об аст, роҳ пеш гирифта шудааст. Аз ин пеш ҳам ва оянда ҳам кишвари соҳибистиқлоламон тавассути талошҳо ва ташаббусҳое чун «Соли байналмилалии оби тоза, 2003», Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт, 2005 - 2015» ва «Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об, 2013» корҳои зиёд, амалҳои нек ва фаъолияти густурдаеро ба анҷом расонида тавонист, ба назари ҳама равшан маълум асту дилҳо эҳсоси саршор доранд.

Ба ёд меоварем: рӯзҳои нимаи аввали моҳи июни соли гузашта Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Антониу Гутерреш, ки барои ширкат дар Ҳамоиши байналмилалӣ оид ба рушди устувор, вохӯрӣ бо Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Тоҷикистон омада, изҳор дошта буд: «Шумо мардуми хушбахт ҳастед, ки чунин кишвари зебо ва табиати нотакрор доред».

Тоҷикистони соҳибистиқлоламон ҳамчун кишвари иштирокчии Панели сатҳи баланд оид ба масъалаҳои об ва ташаббускори Даҳсолаи байналмилалии «Об барои рушди устувор, 2018 - 2028» шинохтаву эътирофи ҷаҳонӣ гардидааст.

Пешвои миллатамон дар суханрониашон диққати иштирокчиёни чорабинии бонуфузи сатҳи баландро ба ҷой доштани масоили бузург ва омилҳое ҷалб карданд, ки аз инҳо таркиб ёфтаанд:

Якум – тағйирёбии иқлим, ки ба миқдор ва сифати захираҳои об таъсиргузор аст.

Дар ин раванд Пешвои миллат таъкид намуданд: «Дар давоми якчанд даҳсолаи охири асри ХХ мо дар Тоҷикистон зиёда аз 1000, яъне тақрибан 30 фоизи пиряхҳоро аз даст додем ва ин раванд босуръат идома дорад.

Танҳо пиряхи аз ҳама бузурги қитъавии Федченко дар ин муддат ба андозаи як километр хурд ва масоҳати он то 11 километри мураббаъ кам гардид ва ҳаҷми яхи худро беш аз 2 километри мукааб аз даст дод».

Дуюм – ин афзоиши аҳолӣ ва талабот ба захираҳои об мебошад, ки вазифаҳои нав ва мураккабро пеш меоварад.

Сеюм – ин ҷанбаи гендерии масоили об аст, ки бояд дар назар гирифта шавад, - таъкид намуданд Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Дар иҷлосияи 72-юми Маҷмааи Умумии Созмони Милали Муттаҳид ба муносибати иқдоми Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018 - 2028» дар он айём – яъне 22-юми марти соли равон аз минбари воломақом нахустин шуда Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун ташаббускори асосии қабули Даҳсолаи нави байналмилалӣ суханронӣ намуданд. Ташаббусҳо, иқдомҳо ва амалҳои тозаву нав ҳамеша аз лаҳзаҳои пурҳаяҷону пурғановат саршор аст.

Ҳамон лаҳза Президенти мамлакатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз минбари олии Созмони Милали Муттаҳид бо ҳузури хеш Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018 - 2028»-ро расман оғоз бахшиданд, ки ҳоло татбиқи ин ташаббуси Тоҷикистони азизамон дар тамоми сайёра оғоз гардида, пару бол кушодааст.

Ҳамин тариқ, дар Иҷлосияи 72-юми Маҷмааи Умумии Созмони Милали Муттаҳид иқдоми эъломи даҳсолаи нави Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки он ҳам чун ташаббусҳои қаблӣ ба нафъи аҳли башар равона гардидааст, баҳои баланд гирифт, ки, албатта, боз як гувоҳи равшани афзудани нуфузу эътибори кишвари биҳиштосои мо ва Сарвари хирадманду башардӯсти он дар арсаи ҷаҳон мебошад.

Ташаббусҳои Пешвои миллатамон, Президенти муҳтараму муаззамамон ташаббусҳои бобароранд, иқдомҳои бунёдианд.

Об, ки неъмати муқаддас аст, ҳар инсонро мебояд аҳамияти об – захираи муҳими ҳаётиро, ҳифзи онро азизу мукаррам донад.

Ҳаким Носири Хусрав фармудааст:

Ҳамчунон чун тани мо зинда ба об асту ҳаво,

Сухани хуб дили мардумро об асту ҳаво.

Об нуру сафо, неъмати бебаҳо аст, ки замину замонро ранг бахшад, тароват бахшад, инсонро ҳаловат бахшад.

Сайидои Насафӣ гуфтааст:

Заминаш рехта аз мармари яшм,

Тамошо бар заминаш дӯхта чашм…

Тоҷикистони биҳиштосои мо табиати зебои нотакрори ба худ хос дорад. Кӯҳҳои сарбафалак, обҳои мусаффо, ширину нуқрафом дорад.

Пешвои миллатамон, Президенти муҳтарами миллати тоҷик Эмомалӣ Раҳмон бо ташаббусси бунёдии худ оид ба муаммои ҷаҳонии об ва суханҳои пурқиммату пурҳикматашон дили мардуми ҷаҳонро нуру сафои рӯзгор бахшидаанд.

Ботинан шод, чашмон гувоҳӣ медиҳанд...

Рӯзҳо пур аз навигарӣ, созандагии ҷомеаи миллии мо, Истиқлолияти давлатии мо, Ваҳдати миллии тоҷикистониён бештар бошукӯҳ ҷорӣ мешаванд, тавре ки офтоб бар сари ҳамаи наботот, дашту даман, саҳрову боғистон нур пошида, аз нури худ ғизо бахшида мегузарад, ташаббус ва ҳидоятҳои Пешвои миллат муҳтарам Президентамон дар рӯзгору ҳаёти воқеии мардуми диёрамон ҳамин тавр ғизо, нур, нерӯ ва илҳоми кору меҳнат, эҷоду бунёдсозӣ нақш мегузоранд.

Ҳама рӯзҳои фаслҳои соли тоҷикон пурҷӯшу хурӯш асту ҳамин хел мегузарад. Пайғом медиҳад: ҳама ботинан шоду масрур, ҳама комёбиҳои нек, оромии кишвар, дилпурӣ ба фардои боз ҳам дурахшонро чашмон гувоҳӣ медиҳанд. Дар адабиёти бадеӣ як тамсиле ҳаст: - ҳеҷ як боғбони ҳақиқӣ, асил ва дилсофу дасткушод дарахтро барои хушк кунонидан намешинонад бар замин.

Кори бомуваффақият истироҳат аст, - мегӯянд дар урфият. Дигаргуниҳое, ки дар Тоҷикистони соҳибихтиёрамон рӯй медиҳанд, дар амал ҷорӣ мешаванд, беқиёсанд, ҳоҷати муқоиса надоранд. Ин аз чист?

Охир дар фазои беғубори кишвар, дар сар то сари Тоҷикистони биҳиштосоямон мурғи сулҳу амонӣ, дӯстиву ҳамгироӣ ба парвоз аст. Фаровонӣ ва арзонии анвои нозу неъматҳо ҳаст. Чӣ қадар кӯрнамак ва кӯтоҳандеш бояд буд, ки қадри ҳамин хел замонаро надониста, кирдори малъунона содир кунем? Ба кори хайр камар бандем!

Пешвои миллат муҳтарам Президентамон дар сафарҳои расмӣ дар кишварҳои дури хориҷа ҳангоми мулоқоту суханрониҳояшон пайваста, вобаста ба ҳалли масъалаҳои марбут ба таъмини сулҳу субот, аз ҷумла дар кишвари Афғонистон, мубориза, ҷиҳати роҳандозии ҳамкориҳои густурда алайҳи терроризму ифротгароӣ ва тундгароӣ изҳори назар ва андеша менамоянд.

Ташаббуси пурвусъати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028» дар самти ҷустуҷӯ ва дарёфти роҳҳои ҳалли мушкилоти глобалии марбут ба истифода ва ҳифзи захираҳои об саҳифаи наверо зам намуд. Ин факт аст, ҳақиқати воқеӣ дар миқёси башар аст.

Зеро тамоми самтҳои фаъолияти инсонӣ бо захираҳои об зич алоқамандӣ доранд. Имрӯз дар ҷаҳон минтақае нест, ки дар масъалаи захираҳои об мушкилот надошта бошад ва ба нақши ин неъмати бебаҳо дар рушди устувор аҳамияти махсус надиҳад. Ин ҳам факт аст, ҳақиқати воқеӣ аст.

Дар доираи ташаббусҳои некбинона доир ба об ва захираҳои об Тоҷикистони азизи мо таҷрибаи арзишманде дорад ва онро барои мардуми ҷаҳон баҳрабардорӣ менамояд. Ин эҷоди майдони васеъ барои густариши таҷрибаандӯзӣ аст.

Пешвои миллатамон дар ҳамон ҳамоиши бонуфуз изҳори андеша намуданд: «Тоҷикистон тайи понздаҳ соли охир барои ҳалли масоили дастрасӣ ба обу беҳдошт қариб як миллиард доллари амрикоӣ сарф кардааст. Дар натиҷа Ҳукумат дар панҷ соли охир дастрасии тақрибан 1,2 миллион нафарро ба оби ошомидании босифат ва 600 ҳазор нафарро ба оби ошомидании бехатар таъмин гардонид».

Расидан ба рушди устувор ин шукуфоӣ аст, ин пояи эътимод аст, раванди густариши ҳамкориҳо аст. Тоҷикистони соҳибистиқлоли мо аз лиҳози захираҳои гидроэнергетикӣ дар ҷаҳон ҷойи ҳаштум ва аз рӯйи тақсимоти онҳо ба ҳар сари аҳолӣ ҷойи дуюмро ишғол менамояд. Ин магар боиси ифтихору шарафмандӣ ва худогоҳӣ нест?!

Мардуми тоҷик, кишвари Тоҷикистон шоистаи ҳусну ҷамоли ботинӣ буда, соҳибанъана ва соҳибтамаддунанд.

Боиси ифтихору сарфарозии ҳар фарди Тоҷикистони соҳибихтиёр аст: Дабири Кулли Созмони Милали Муттаҳид Антониу Гутерреш аз тамошои табиати зебову нотакрору файзбахши кишварамон, дидани кӯли Сарез ба ваҷд омад ва ба мардуми Тоҷикистон изҳори миннатдорӣ намуд.

Асоси ҳамаи ин меҳру муҳаббат ба Ватан, хоку оби диёр аст, нуфузу эътибори иқдомҳову ташаббусҳои Пешвои миллат муҳтарам Президенти азизамон дар дохил ва дар арсаи умумибашар аст.

Мухтори АБДУЛЛО,
Файзулло АТОХОҶАЕВ,
аъзои Иттиҳоди
 рӯзноманигорони Тоҷикистон

Читать далее

Монеа ба сифати таҳсил

Гузориш аз ҳолати мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №18-и шаҳри Хуҷанд

Дар шароити кунунӣ баланд бардоштани сатҳу сифати таълим дар зинаҳои таҳсилот вазифаи аввалиндараҷаи кормандони соҳаи илму маориф мебошад. Дар иди кӯдакон Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода дар баромади хеш иброз дошт, ки ба пешвози 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон омодагии ҳамаҷониба бояд дошта бошем. ҳудуди вилоят 46 мактаби садамавӣ вуҷуд дорад. Супориш дода шуд, ки дар муддати се сол ба ҷои мактабҳои садамавӣ барои насли наврас бунёд карда шавад.

Чунин таваҷҷуҳи Раиси вилоят бесабаб набуда, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баҳри пешрафти соҳаи мактабу маориф ғамхории зиёд зоҳир менамояд ва ин соҳаро ҳаётан муҳим меҳисобад.

Мактаби миёнаи №18 ба номи Садриддин Айнӣ дар ҳудуди маҳаллаи Себзори шаҳри Хуҷанд, кӯчаи Мирзо Бақоев, 17 ҷойгир аст. Бо сабаби он, ки теъдоди зиёди волидон хоҳиши ба ин мактаб додани фарзандонашон ҳастанд, сол то сол сафи хонандагон зиёд мешавад. Зеро бо назардошти талаботи замон ва хоҳиши худи волидон тӯли се сол аст, ки тадрис бо забони русӣ нисбат ба забони тоҷикӣ зиёдтар ба роҳ монда шудааст. Зоҳиран ба назар мерасад, ки талаботи аҳолӣ низ ба фанни забони русӣ аз пештар дида бештар аст. Чунки муносибати хуб ва робитаҳои дипломатии Тоҷикистону Русия ва қарор доштани теъдоди зиёди муҳоҷирони меҳнатӣ дар Федератсияи Россия тақозо намуда истодааст, ки дарсҳо бо забони русӣ бештар аз нишондод ба роҳ монда шавад.

Ба ғайр аз ин, тибқи созишномаи дутарафа Барномаи махсуси ривоҷи забони русӣ дар макотиби миёнаву олии Ҷумҳурии Тоҷикистон водор месозад, ки дар ин самт корҳои назаррас анҷом дода шавад.

Дар солҳои нави таҳсили 2018 - 2019 низ сафи хоҳишмандон ба синфи русӣ зиёд асту аммо муаммои дигар норасоии синфхонаҳо мебошад. Ин нуктаро директори мактаб Фароғат Мансурова тасдиқ мекунад.

-Дар ҳақиқат имрӯз талабот ба омӯзиши забони русӣ афзудааст. Алъон дар мактаб 57 нафар муаллимон кор мекунанд, ки аз ин 34 нафарашон мутахассисони забони русӣ ҳастанд. Имсол дар назар аст, ки ба синфи якум ҳафт синфхона ҷудо кунем. Аммо, аллакай онҳо, 275 нафаранд, ки аз нақша зиёд аст. Ба ин хотир мо барои қабули синфҳои якум озмун муқаррар кардем. Сабаби аслии бо теъдоди маҳдуд қабули хонандагон ба синфҳои якум кам будани синфхонаҳо аст, - мегӯяд Фароғат Мансурова.

Тавре шоҳид шудем, дар даромадгоҳи мактаб аз дарвозаи тарафи маҳаллаи Себзор бинои бо хишти хом бунёдшудаи тақрибан 80-сола истодааст. Он аслан ба қатори бинои дар ҳолати садамавӣ қарор дошта дохил шудааст. Аз гуфти муаллимони мактаби мазкур бармеояд, ки ду сол пеш шуъбаи маорифи шаҳр тасмим гирифта буд, ки ба ҷои бинои кӯҳна бинои замонавӣ бунёд намояд. То ҷое бароямон маълум гардид, воқеан агар ин бино тибқи ваъда азнавсозӣ шавад, боз синфҳои иловагӣ ба қабули ҳарчӣ бештари синфҳои якум мусоидат менамояд. Аммо ду соли ваъдагӣ тамом шуду соли нави таҳсили 2018 - 2019 оғоз мешавад, вале ҳанӯз аз ваъда вафое нест. Чанде волидайн низ шикоят аз он доранд, ки маҳз ба ин мактаб фарзандашонро додан мехоҳанду бо сабаби нақшаи кам наметавонанд онҳоро ба ин мактаб дохил кунонанд.

- Ман худи ҳозир омада фарзандамро ба навбат номнавис кардам, ки дар феҳраст ному насабаш дар ҷои 107-ум қарор дорад. Аз рафти кор маълум аст, ки хоҳишмандон зиёданд. Ин ҷо муаллимони соҳибтаҷриба ҷамъ шудаанд, мутаассифона, синфхона кам мебошад, - мегӯяд Шаҳзода Рустамзода, - сокини шаҳри Хуҷанд.

Дар суҳбат бо директори мактаб маълум гардид, ки омӯзгорони пуртаҷриба аз тамоми фанҳо бо забони русӣ кифоягӣ мекунанд. Онҳо низ хоҳиши онро доранд, ки бинои садамавӣ аз нав барқарор шуда, хоҳишмандон фарогир гарданд. Зеро имкон ва шароити ба мактабҳои хусусӣ бо шартномаҳои нархи гарон додани фарзандонро на ҳар кас дорад.

Ба ҷуз ин, раванди таълим ба талаботи замонавӣ хеле мувофиқ аст. Падару модарон метавонанд, ки ҳар рӯз ба сомонаи мактаби мазкур даромада, аз хониши фарзандонашон огоҳӣ пайдо намоянд. Аз ҷумла, дар он баҳоҳо, давомоти хонандагон дар журнали электронӣ сабт шуда, волидон ба осонӣ ба таври онлайн комёбии фарзандашонро назорат карда метавонанд. Воқеан коргузорӣ беназир аст ва месазад, ки чунин робитаи байни мактаб ва волидон тариқи онлайн дар тамоми мактабҳои вилоят ба роҳ монда шавад.

Яке аз сабабҳои дигари хоҳиши зиёди падару модарон низ ҳамин нукта мебошад. Мутаассифона, тавре ишора кардем, синфхонаҳои маҳдуд наметавонанд, ки ниёзи ҳамаро бароранд.

- Солҳои охир теъдоди хоҳишмандон нафақат ба синфҳои ибтидоӣ, балки болоӣ низ зиёд шуда истодааст. Аммо бо сабаби норасоии синфхонаҳо наметавонем хоҳиши донишандӯзонро қонеъ намоем, - мегӯяд Ф.Мансурова.

Хулоса чунин аст, мутахассисони хуб дар мактабе сарҷамъ шудаанд, ки синфхонаҳои кам дораду бинои дар ҳолати садамавӣ қарордошта, монеи пешрафти фаъолияти пурвусъат гардидааст. Волидон низ орзу доранд, ки теъдоди синфхонаҳо зиёд бошаду фарзандонашонро ба ин мактаб супоранд. Раёсати маорифи шаҳри Хуҷанд шояд дар кӯтоҳтарин фурсат сари масъалаи бинои садамавӣ андеша намояд?

 Шаҳноза ҲОМИДОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Тухмҳои офтобӣ ва ҳасибҳои бирён

Ба таваҷҷуҳи Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии вилоят

Баробари фаро расидани фасли гармо маҳсулоти хӯрока тез нобуд мешавад. Вале на дар ҳама ҳолат фурӯшандагон қоидаҳои оддии нигоҳ доштани маҳсулоти зуднобудшавандаро риоя мекунанд. Барои муайян намудани ҳолати меваю маҳсулоти хӯрока дар гармо ба бозори марказии «Панҷшанбе»-и шаҳри Хуҷанд омадем.

Манзарае, ки дидем, ҳайратангез буд. Дар қади роҳи назди гузаргоҳи Маркази савдои «Шарқ» занон зери офтоби тасфон ба фурӯши маводи хӯрока, аз қабили тухм, ҳасиб, ҳандалаку харбуза ва дигар тармеваҳо машғул буданд. Наздиктар рафта, аз фурӯшандагон нарху навои маҳсулоти дар офтоб «пухтаистода» - ро пурсидем. Яке аз онҳо: 

- Тухми босифат аст, худи ҳозир овардем, - гӯён тухмҳоро пешкаш кард.

-Оё сифати тухм дар ин офтоби сӯзон вайрон намешавад? - пурсидем аз фурӯшанда.

- Ҳар рӯз дар ҳамин ҷо ба фурӯши тухм машғулам, нафарони зиёд мехаранду боре шикоят накардаанд. Шумо тухмро харед ва агар маъқул нашавад, биёред. Ваъда медиҳам, ки онҳо заррае аз таъсири офтоб вайрон нашудаанд.

Ростӣ, барои харидан аз ин намуди маҳсулот худдорӣ карда, роҳамро идома додам. То атрофи ошхонаи «Озода» ба ҷуз тухму меваҷот ҳасибҳоро низ дар болои миз мефурӯхтанд. Магар таркиби онҳо дар ҳарорати + 36 - 37 дараҷа вайрон намешаванд? Ба ин суол фурӯшанда чунин посух дод:

- Э, не-е, ин ҳасибҳо аълосифат ва ба гармӣ тобоваранд. То ин соат 20 - 25 дона фурӯхтам. Шумо ҳам харед, пушаймон намешавед.

Барои фурӯхтани маҳсулоти гӯштӣ кӣ назорат мебарад? Наход ягон нафар масъули бозор ва ҳамчунин духтуре, ки ба бозор вобаста аст, аз чунин бесарусомонӣ хабар надошта бошанд? Барои фурӯш ин тоифаи мардум дар даст чек доранд! Онро аз куҷо ва бо кадом роҳ гирифтаанд? Ё дидаву дониста, ин ҳолатро сарфи назар мекунанд?

Мусаллама Ҳомидова – сокини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров:

- Субҳи барвақт барои аҳли оила тухмҳоро дар об ҷӯшонида додам. Пас аз чанд соат ҳама баробар қай кардем. Ба ҳайрат омадам, ки чаро ҳама бемор шудем. Духтарчаи ҳафтсолаам тасфи бадан пайдо карду ба беморхонаи сироятӣ бистарӣ шуд. Маълум шуд, ки сабабаш истеъмоли тухм будааст. Қариб се рӯз аҳли оила табобат гирифтем.

Соҳиб Абдуллоев – сокини шаҳри Гулистон:

- Аз бозор ҳасиб харида омадам. Азбаски писарчаам онро дӯст медорад, ҳамсарам ба қабати нон гузошту ба ӯ дод. Бегоҳ ҳолаташ бад шуду то субҳ қай кард. Ниҳоят ба беморхонаи сироятӣ рафтем. Дар роҳ ҳолати завҷаам ҳам бад шуд ва ӯ низ чанд маротиба қай кард. Дертар фаҳмидем, ки ҳасиби аз бозор харидаам сабаби сироятёбии фарзанду завҷаам гаштааст. Нархи ҳасиб арзон, аммо барои оилаам бемориро харидам.

Абдусаттор Қодиров – духтур - сироятшинос:

- Маҳсулоти хӯрокае, ки зери офтоби тасфон меистад, метавонад ба саломатии инсон зарар расонад. Бобати тухм ҳаминро бояд гуфт, ки он дар натиҷаи таъсири шуои офтоб палағда ва аз таъму намуди зоҳириаш маълум мешавад. Дар натиҷаи истеъмоли тухми вайроншуда шахс метавонад пас аз чанде қай кунад ва дар баъзе ҳолатҳо дарди шикам низ ба мушоҳида мерасад. Ба ҷуз харбузаю тарбузи латхӯрда ба намуди дигари тармева шуои офтоб таъсир намерасонад. Ҳасиб маҳсулоти гӯштӣ буда, дар офтоб гузоштани он кори хато аст. Аз ин лиҳоз, аз харидани маҳсулоти хӯрокаи дар офтоб ва ҷойи кушод истода худдорӣ бояд кард.

Масъулинро мебояд сари масъалаи мазкур чора андешанд, зеро ин ҳолат дар бозорҳои шаҳр зиёд ба чашм мерасад. Фурӯши маҳсулоти хӯрока бояд дар ҷойи пӯшида ва барои саломатӣ бехатар ба роҳ монда шавад. Аммо тибқи мушоҳидаҳо маълум гардид, ки фурӯшандагон ҳолатҳои санитариро тамоман риоя намекунанд. Аксарият ягон намуди ҳуҷҷат надоранд ва касе кафолат дода наметавонад, ки маводи хӯрока ба талабот ҷавобгӯ ё не! Кӣ ба ин посух мегӯяд?!

Шаҳбонуи СИДДИҚ,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Об омили бунёдкорист!

Об яке аз сарватҳои нодири табиат буда, сарсабзиву шукуфоӣ ва пойдории олам ба он сахт марбут мебошад. Бешубҳа, дар он ҷое, ки об вуҷуд дорад, нишони ҳаёти зинда, ободӣ ва тозагӣ дида мешавад. Ҳаёти инсониро бидуни об наметавон тасаввур кард.

Қабули пешниҳоди Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби Маҷмааи умумии Созмони Милали Муттаҳид бобати эълон намудани Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018–2028» мояи ифтихори бузург аст. Ин пешниҳод идомаи ташаббусҳои қаблии мамлакат буда, ҳадафи асосии он аз нав ба роҳ мондани ҳалли масъалаи муҳими глобалии об дар роҳи рушди ояндаи ҷомеаи башарист. Инчунин, ҳадафи дигари ин Даҳсола таъмини амнияти экологии сайёра ба шумор меравад. Тибқи маълумоти ЮНЕСКО 122 давлати ҷаҳон дорои захираҳои оби ошомиданӣ ҳастанд.

Хушбахтона, Тоҷикистон аз ҷиҳати дороии об яке аз ҷойҳои намоёнро ишғол менамояд. Зиёда аз 50 дарёҳои калони манотиқи кишвар, ки аз обу яху борон маншаъ мегиранд, дар пешбурди соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ нақши муассир доранд. Воқеан охирҳои асри ХХ ва аввалҳои асри ХХI давраи тағйирёбии иқлим, аз ҷумла гарм шудани сайёра, обхезию хушксолиҳо ва мушкилоти дигари экологӣ масъалаи таъмини аҳолӣ бо оби нӯшокӣ дар ҷаҳони имрӯза дар ҷои аввал меистад. Тоҷикистон барои амалисозии ин иқдомҳои пешгирифта ва расидан ба ҳадафҳои рушди устувор якҷо бо ҳамсоякишварҳо қудрати азим дорад.

Ҳамкорӣ барои истифодаи босамари захираҳои об дар амалӣ намудани ҳадафҳои рушди устувор мавқеи пешбарандаро касб намуда, талошҳои Пешвои миллат дар ин ҷода шоистаи таҳсинанд. Истифодаи сарфакоронаи об ва поку беолоиш нигоҳ доштани ин неъмати бебаҳо вазифаи ҳар як инсони соҳибақл мебошад.

Малика Шодиева,
донишҷӯи факултаи забонҳои шарқи
Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи
академик Бобоҷон Ғафуров

Читать далее