12 January 2017

«Об манбаи ҳаёт»

Қабул гардидани қатъномаи Маҷмааи Умумии Созмони Милали Муттаҳид  “Даҳсолаи байналмилалии амал  “Об барои рушди устувор, 2018-2028».

Ба муносибати чанде қабл дар Донишкадаи кӯҳӣ – металлургии Тоҷикистон конфронси илмӣ-амалӣ таҳти унвони «Об манбаи ҳаёт» баргузор гардид. 

Дар конфронс масъалаҳои умдаи об дар сатҳи Тоҷикистон ва ҷаҳон, натиҷаҳои тадқиқоти самтии устодони донишкада ва ҳамкорони онҳо, ҷанбҳаҳои иқтисодии сармоягузорӣ ба лоиҳаҳои гидроэнергетикӣ ва муаммоҳои норасоии оби ошомиданию ҳолатҳои вобаста ба он баррасӣ гардиданд.

То ин дам, олимони Донишкадаи куҳӣ-металлургии Тоҷикистон масоили баҳодиҳии дараҷаи олудашавии обҳои байнисарҳадии давлатҳои Осиёи Миёна - Сирдарёро анҷом доданд, ки бо ҳамкории институтҳои соҳавии давлатҳои Осиёи Миёна, Русия, Белорусия, Украина ва Норвегия ба даст омадааст. Дар ин омӯзиш, лабораторияи муосиртарин барои таҳқиқоти об дар Донишкада таъсис дода шуда, натиҷаи тадқиқот ба 8 забон дар намуди китоб ба нашр расид ва мавриди истифода  қарор дорад.

Раёсати донишкада ташаббуси навбатии ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро дастури роҳнамои кори худ қарор дода, дар ин замина, соҳиби гранти Академияи Миллии илмҳои Иёлоти Мутаҳидаи Амрико «Таҳқиқоти обҳои байнисарҳадии Осиёи Марказӣ-Омударё» гашт ва минбаъд масъалаи идоракунии якҷояи захираҳои обиро меомӯзад. Ҳамкорони лоиҳа донишгоҳҳои давлатҳои Қирғизистон, Афғонистон, ИМА ва оҷонсии таҳқиқоти кайҳонии НАСА-и Иёлоти Муттаҳидаи Амрико мебошад.

Мамнури МЭЛС

Читать далее

Маъракаи ниҳолшинонӣ оғоз ёфт

Аввали соли нав  бо ташаббуси Пешвои миллат, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Душанбе ва пас дар ноҳияи Спитамен маъракаи ниҳолшинонӣ оғоз шуд. Ҳафтаи гузашта дар маркази ноҳия ва ҳудуди ҷамоатҳои шаҳраку деҳот маъракаи сарсабзгардонии маҳал шурӯъ гардид.

Аз ҷумла, 600 бех дарахти ороишии сӯзанбарг, 600 бех дарахти сафедор ва 250 бех ниҳоли мевадиҳанда шинонида шуданд.

Ин иқдом минбаъд низ дар ҳамаи коргоҳу хоҷагиҳо ва муассисаву ташкилотҳо идома ёфта, барои сарсабзу зебо гардонидани ноҳия, ки як пораи Тоҷикистони биҳиштосост, саҳми муносиб гузошта мешавад.

Фирӯз БОҚӢ

Читать далее

Эҳсоси ғамхориҳои падарона

Ҷавонони имрўзаи мо, яъне насли замони истиқлол аз наслҳои пешина бо савияи илму дониш, маърифату ҷаҳонбинӣ, сатҳи тафаккур ва одобу ахлоқ фарқи куллӣ доранд, ки ин ҳама боиси ифтихори мо мебошад.

Эмомалӣ РАҲМОН

Дар ҳақиқат, наврасону ҷавонони насли навин бо меҳру муҳаббат ва ғамхориҳои ҳамаҷонибаи давлату ҳукумат фарогир буда, бо онҳо зарур аст, ки ҷавобан ба ин ғамхориҳо тамоми саъю талоши хешро ба донишандўзӣ, интихоби касбу ҳунарҳои муосир, ободиву пешрафти сарзамини аҷдодӣ, ҳимояи Ватан, рушди илму техника ва бунёдкорӣ равона созанд.

Паёми навбатии Сарвари давлатро шунида, эҳсоси ифтихору сарбаландӣ вуҷудамро фарогир шуд. Суханони пурмуҳаббати «…ҷавонон бояд аз ҳама қишрҳои ҷомеа бештар фаъол бошанд, ташаббусҳои созанда пешниҳод намоянд, рамзҳои давлатӣ, муқаддасоти миллӣ ва дастовардҳои Истиқлолиятро ҳифз кунанд, дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии Тоҷикистони азиз бо дасту дили гарм ва нерўи бунёдгарона ширкат варзанд, амнияти давлат ва шарафу номуси ватандориро ҳимоя карда, худро аз ҳама хавфу хатарҳои номатлуби ҷаҳони муосир эмин нигоҳ доранд ва парчамбардори ин сарзамин, марзу бум ва кишвари муқаддасамон бошанд» маро ҳидоятгар ба зиндагии шоиста ва қадамгузорӣ бо пайроҳаи устувору созандаи касби пешакардаам шуд.

Алҳол, ба ман, хатмкардаи таълимгоҳи №10, Ҷамоати деҳоти Ёваи ноҳияи Бобоҷон Fафурови вилояти Суғд муяссар гаштааст, ки ба курсии донишҷўии факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон нишинам, аз устодони соҳибтаҷриба сабақи маърифат гирам, ҳуқуқҳои байналхалқиро омўзам ва дар кору фаъолияти хеш пурсамар истифода барам.

Эҳсоси ғамхориҳои падаронаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар он ифода меёбад, ки ҷавононро ба сўи ояндаи дурахшон ҳидоятгар буда, ҳисси баланди миллӣ доштанамонро хоҳонанд. Ҳамчунин, бо Ватан, миллат, давлати соҳибистиқлоли худ ва забону фарҳанги миллии хеш ифтихор доштану барои ҳимояи онҳо ҳамеша омода ва ҳушёру зирак буданамонро таҳтидилона орзу доранд.

Ҷавобан ба ғамхориҳои беҳудуд ваъда медиҳам, ки бо баҳои аъло хонам, дар корҳои ҷамъиятӣ фаъолона иштирок намоям, дар партави дастуру супоришҳои Сарвари давлат маҷрои зиндагӣ ва кору фаъолияти хешро дарёфта, ба халқу Ватан хизмати шоиста намоям.

Фаридун КАРИМЗОДА,
донишҷўи соли аввали факултаи
ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

Читать далее

Китобхонаи оммавии ба номи Т. Асирӣ ва Қасри ҷавонони ба номи Л. Шералӣ таъмир карда мешавад

Дирӯз Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ аз Китобхонаи оммавии ба номи Тошхӯҷа Асирии шаҳри Хуҷанд, ки қарор аст соли равон ба таъмиру азнавсозӣ фаро гирифта шавад, дидан карда, бо шароити мавҷудаи он аз наздик шинос гардид.

Бинои ҳозираи китобхона соли 1990 сохта шуда, тӯли 27 сол инҷониб таъмир нашудааст. Ин махзани дониш дар 20 шӯъба барои дӯстдорони китоб хизматрасониро ба роҳ монда, дар маҷмӯъ, фарогири 466 ҳазор дона китоби чопӣ ва 50 ҳазор нусха китоби электронӣ мебошад. Дар китобхона беш аз 120 нафар фаъолият бурда, 354 китобхонаи низоми фарҳанги вилоят зери роҳбарию дастурдиҳии он кори худро ба роҳ мемонанд.

Читать далее

Нерўи муқтадир дар кишвар

Дар даврони Истиқлолияти давлатӣ ҷиҳати дастгирии ҷавонон заминаи боз ҳам мусоид фароҳам оварда шуд. Дар ин давра дар самти дастгирии ҷавонон санадҳои муҳими давлатӣ қабул гардида, самтҳои фаъолияти онҳо дар шароити муносибатҳои нави сиёсиву иҷтимоӣ муайян карда шуданд.

Махсусан, қабул гардидани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷавонон ва сиёсати давлатии ҷавонон» собит сохт, ки Ҳукумат дар сиёсати худ ба ҷавонон такя карда, тарбия намудан ва ба камол расонидани насли ҷавону созандаро яке аз вазифаҳои аввалиндараҷаи худ медонад. Ба хотири расидан ба ин ҳадафи олӣ аз ҷониби Ҳукумати Тоҷикистон дар даврони соҳибистиқлолӣ як қатор барномаҳои давлатӣ доир ба дастгирии ҷавонон, баланд бардоштани мавқеи онҳо дар ҷомеа, беҳтар намудани вазъи иҷтимоии ҷавонон қабул карда шуданд, ки ҳар кадоме аз ин санадҳо дар ҳаёти ҷавонони кишвар нақши муҳим бозиданд….

Аз баракати Истиқлолияти давлатӣ имрўз дидгоҳ ва ҷаҳонбинии ҷавонон ба куллӣ тағйир ёфта, сатҳи одобу маърифат ва муносибати онҳо ба зиндагӣ ва иштирокашон дар корҳои давлативу ҷамъиятӣ бамаротиб беҳтар шудааст. Аз вохўриву сўҳбатҳо ва таҳлили андешарониҳои ҷавонон хуб эҳсос мегардад, ки онҳо нисбат ба ҷавонони охири асри гузашта ба масъалаҳои ҷамъиятӣ ва давлатӣ назари ниҳоят фарох доранд. Баробари ин, ҷавонон дар раванди давлатсозӣ фаъолона иштирок карда, дуруст дарк менамоянд, ки ширкати фаъолона дар ин марҳалаи таърихӣ, пеш аз ҳама, ба манфиати худи онҳо мебошад ва фардо худашон ин давлатро роҳбарӣ ва ободу зебо мегарданд.

Дар баробари ин ҷавонони мо таҳаввулоту равандҳои ҷаҳони муосирро дуруст дарку таҳлил намуда, техника ва технологияҳои иттилоотиву коммуникатсиониро самаранок истифода мекунанд, дар таъсиси марказҳои ҷавонон, корхонаҳои хурду миёна, бунёди муассисаҳои варзишиву фароғатӣ фаъолона иштирок менамоянд.

Ҳамчунин, баҳри фазои мусоид омода намудан барои ҷавонон «Барномаи миллии ҷавонони Тоҷикистон», «Барномаи давлатии тарбияи ватанпарастии ҷавонони Тоҷикистон», «Барномаи рушди саломатии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Барномаи миллии рушди иҷтимоии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 — 2018», «Консепсияи миллии сиёсати давлатии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва «Стратегияи сиёсати давлатии ҷавонон то соли 2020» қабул гардиданд, ки ҳамаи онҳо, дар маҷмӯъ, барои татбиқи самараноки сиёсати давлатии ҷавонон заминаи мусоид фароҳам оварда, мавқеи ҷавононро дар ҷамъият боз ҳам устувор гардониданд. Ин санадҳои муҳими давлатӣ ҷалби ҷавононро ба корҳои созанда вусъат бахшида, иштироки фаъолонаи онҳоро дар бунёди давлати демократӣ ва ҳуқуқбунёду дунявии Тоҷикистон таъмин намуданд, ки ҳамаи ин аз баракати соҳибистиқлолӣ ба даст омадааст.

Инчунин, ҷавонон барои омўзиши илму донишҳои муосир кўшиш намуда, ба забономўзӣ машғул мебошанд ва дар мусобиқаву озмунҳои минтақавию байналмилалӣ ширкат карда, барои гирифтани шаҳодатномаҳои муаллифӣ доир ба ихтироъкорӣ саъю талош менамоянд.

Президенти кишвар қайд намуданд, ки мо, албатта, бо дастовардҳои ҷавонони даврони соҳибистиқлолии кишварамон ифтихор мекунем. Ва бо қаноатмандӣ изҳор медорем, ки Истиқлолият роҳи ҷавононро ба сӯи бунёдкориву созандагӣ боз кард ва замина гузошт, ки онҳо дар рушду инкишофи мамлакат саҳми назаррас ва шоиста дошта бошанд. Ба андешаи мо, Истиқлолияти давлатӣ ҳамчун арзишмандтарин дастоварди миллӣ манфиатҳои ҷавононро бештар ҳимоя карда, орзуву омоли онҳоро дар ҳаёт амалӣ месозад ва барои кору зиндагии шоиста, яъне фардои ободу осудаи ҷавонон шароиту заминаҳои мусоид фароҳам меорад. Давлату Ҳукумат ба ҷавонон ҳамчун нерўи созанда муносибат намуда, нақши онҳоро дар пешрафти кишвар басо муҳим ва арзанда мешуморанд. Ҷавонони худогоҳу худшинос ва ватандӯсту ватанпарвари мо дар ҳамаи ҷабҳаву самтҳо ташаббус нишон дода, дар арсаи байналмилалӣ нуфузу обрӯи Ватани маҳбубамонро баланд мебардоранд. Дар марҳалаи навини рушди иқтисодиву иҷтимоии кишварамон ҷалби нерўи ҷавонон, хусусан, дар татбиқи ҳадафҳои созандаи Ҳукумат ниҳоят муҳим мебошад.

Ҷавонони мо бо мақсади аз худ кардани ихтисосҳои замонавие, ки дар оянда барои манфиати иқтисоди миллии мо заруранд, дар мактабҳои олии кишварҳои гуногуни олам таҳсил карда истодаанд. Ҳоло шумораи донишҷўёни тоҷик дар муассисаҳои бонуфузи таҳсилоти олии хориҷи кишвар беш аз 30 ҳазор нафар мебошад.

Истамҷони НАҶМИДДИН

Читать далее

Шўҳрати пешина барқарор мешавад?

Чаро кишти пахта дар Конибодом сол аз сол коҳиш меёбад?

Чанд сол пеш Конибодом аз ноҳияҳои калони пахтакор ба ҳисоб рафта, дар миқёси ҷумҳурӣ шўҳратманд буд.

Тавре дар Паёми хеш ба Маҷлиси Олии мамлакат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон зикр намуданд, яке аз самтҳои асосии фаъолияти хоҷагиҳои кишоварзӣ беҳтар намудани вазъи соҳаи пахтакорӣ мебошад. Зеро пахтакорӣ аз соҳаҳои сердаромади кишоварзӣ, истеҳсоли маҳсулоти содиротӣ, манбаи хуби даромад ва таъминот бо ҷойи корӣ мебошад. Мувофиқи маълумот соли гузашта хоҷагиҳои пахтакор ба ҷои 6000 гектари пешбинишуда дар майдони 5000 гектар кишти пахта гузаронида, 11 ҳазор тонна пахта ҷамъоварӣ кардаанд. Ҳол он ки ҳамагӣ чанд сол пеш Конибодом яке аз мавзеъҳои калони пахтакорӣ ба ҳисоб рафта, деҳқонони асилаш дар тамоми ҷумҳурӣ шўҳрат доштанд.

Оид ба масъалаи он, ки чаро сол аз сол масоҳати кишти пахта коҳиш ёфта истодааст, хабарнигори рўзномаи «Ҳақиқати Суғд» бо муовини сардори раёсати кишоварзии шаҳри Конибодом Усмон Мансуров ҳамсўҳбат шуд.

- Кишоварзони шаҳри Конибодом соли рафтаро бо нишондиҳандаҳои назаррас ҷамъбаст намуда бошанд ҳам, аммо оид ба ҷамъоварии ҳосили пахта ва ба корхонаҳои пахтақабулкунии берун аз шаҳр супурдани он муаммоҳо ҷой доштанд.

Аз 12 номгўи асосии маҳсулоти истеҳсолшавандаи шаҳр 10 намуди он, аз ҷумла пахтаю ангур иҷро нагардид.

Бо вуҷуди он ки иҷрои дурнамои кишти баҳорӣ барзиёд таъмин гардида бошад ҳам, аммо кишти зироати пахта ҳамагӣ дар масоҳати 4808,6 гектар гузаронида шудааст, ки нисбат ба дурнамо 691 гектар ва нисбат ба соли 2015-ум 216 гектар кам мебошад.

Истеҳсоли он ба 8541 тонна расонида шуда, иҷрои дурнамо ҳамагӣ ба андозаи 82,5 фоиз таъмин гардида, нисбат ба нақша 1809 тонна ва дар қиёс ба давраи муқоисавӣ 1808 тонна кам истеҳсол карда шуда, ҳосилнокӣ аз ҳар як гектар 17,8 сентнериро ташкил намуд.

- Сабаби асосии таъмин нагардидани дурнамо ин, пеш аз ҳама, қочоқи пахта мебошад. Нархи хариди пахта, ки аз ҷониби корхонаҳои коркарди пахтаи шаҳр паст буд, яъне як кило пахтаро аз се то чор сомонию бист дирам хариданд, ки ин вазъ таъсири бисёр манфӣ расонид. Пахтакорон аз сабаби нархи паст будан, пахтаи худро аз шаҳр бароварда, ба соҳибкорони Ҷумҳурии Қирғизистон бо нархи 6 сомонӣ фурўхтанд, - зикр дошт Усмон Мансуров.

Аз 10 ҳазору 450 тонна ҳосили муайяншуда 8 ҳазору 568 тонна ба коргоҳҳои коркард ворид шуда бошад, боқимонда бе ҳуҷҷатҳои расмӣ бароварда шудааст. Агар садди роҳи қочоқи пахта нагардем, соли оянда сафи қочоқчиён зиёд мешавад.

Бояд нисбат ба ҳалли ин муаммо роҳбарият ва мутахассисони соҳаи марбутаи шаҳр чораҳои зарурӣ андешанд.

 Нодир ТУРСУНЗОДА,
 «Ҳақиқати Суғд»

Читать далее