April 2015

17 April 2015

Мероси ниёгон - ганҷи нотакрор

Афроде, ки аз сарнавишти миллат, таърихи гузаштаи сарзамини аxдодb, расму оин, мероси ниёгон шахсият[ои бузурги rавму rобили хеш ого[b надорад, [еx го[ инсони комил ва фарзанди барeманди замони хеш шуда наметавонад.

Эмомалb Ра[мон

  

Бо ташаббуси Президенти xум[урb Эмомалb Ра[мон ва амру фармон[ои вай дар тамоми марзи Тоxикистон осорхона[о таъмиру тармим гардида, дари худро барои дeстдорони таърихи кe[ан кушодаанд. Кушодашавии осорхона[ои таърихb-кишваршиносb дар Суuду Хатлон, Истаравшану Reрuонтеппа ту[фаи арзандаест  ба xашни 24-солагии Истиrлолияти Xум[урии Тоxикистон. Аввали мо[и апрел Раиси но[ияи Ашт А. Азизb аз муассиса[ои маданию фар[ангии маркази но[ияи Ашт, ша[раки Шайдон дидани карданд.  [ангоми ташрифашон ба осорхонаи таъриху кишваршиносии но[ия ба таърихи ку[ани но[ияи Ашт шинос шуда, сохтани толор[ои илоовагии нигора[о ва xудо кардани маблаu барои [ифзи ёдгори[ои таърихиро ба масъулони раёсати  молияи но[ия ва шуъбаи  сохтумон  вазифагузори намуданд.

19-сентябри соли 1918 дар бораи ба хориxи кишвар содир кардани ёдгори[ои rадима ва 5-уми октябр оиди ба рeихат гирифтани ёдгорию нигора[ои rадима декрет[ои Ленинb баромада буд.  Ин [уxxат[ои таърихb барои ташкил ва кушодашавии осорхона[ои таъриху кишваршиносb наrши бузурге бозида, нигора[ои rадимаю мероси ниёгонро аз uораткунию поймолкунb боз доштанд.  Аз  rадим як шохаи шо[ро[и  бузурги Абрешим аз но[ияи Ашт мегузашт.  Rалъа[ои «Тeдаи калон», «Тeдаи хурд» (асар[ои 1-2-и милод) барои савдогарони ро[и бузурги Абрешим xои истиро[ат ва дамгирb буданд. Соли 1886 Н.Веселовский дар rабристони Ашт кофтукови бостоншиносb гузаронидааст. Аз наrли муйсафедон бармеояд, ки ба кофтукови ин ёдгори[ои таърихb, бостоншинос,  аз де[аи Ашт Акрамполвон Аскаров ро[барb карда будааст.

Соли 1939 меъмор,  бостоншинос Г.А.Пугаченко арнаменти ме[роби «[ашт Са[оба»-ро кашф карда буд. Аз баски хатари боз бештар хароб гардидани ме[роби «[ашт Са[оба» ба миён омад, онро аз та[курсиаш xудо карда ба намоишго[и Паxe[ишго[и таъриху бостоншиносb ва мардумшиносии Санкт Петербург бурда, rолиби онро ба осорхонаи таъриху бостоншиносии Тоxикистон гузошта буданд.

Соли  1954 бостоншиносони таърихи АФ РСС Тоxикистон бо сардории АФ Окладников ва [амкоронашон Б.А Литвинский, Е.Д. Салтовская, Варонеb М.Е дар [удуди но[ияи Ашт кор[ои тадrиrотию бостоншиносb гузаронида ба хулосае омаданд, ки мардум дар ин сарзамин аз аср[ои 8-4 то милод ва 5-7-и милод сокин буда, аз худ мероси гаронба[оеро ба насли [озирин вогузоштанд. Олими бузурги тоxик профессор доктори илм[ои таърих бостоншиноси номb Н.Неъматов, номзади илм[ои таърих E.Пулотов соли 1961 дар де[аи Бободархон кофтукови бостоншиносb гузаронида, 3-ёдгории таърихиро кашф карданд. Ин ёдгори[ои rадима rалъаи «Кe[и Урда», «Rабристони Бободархон», «50-rабри муu[о дар дашти Шeробак»,  дар де[аи Ашт ин мазори «[ашт Са[оба» ва «Rалъаи Афросиёб» мебошад. {ангоми тамошои ин ёдгори[ои таърихb [олати харобии ин макон[оро дида дар rалби тамошобин нисбати поймолкунандагони ин ёдгори[о [исси нафрат xeш мезанад.  «Ме[роби Ашт» ба асар[ои 10-11 мутааллиr буда, нусхаи он ба осорхонаи но[иявb барагрдонида шавад нуран аъло нур мешуд. Бозёфт[ои архелогии «Тeдаи калон», «Тeдаи хурд», «Rалъаи Афросиёб», «Rабристони Бободархон», «Rалъаи Шахи Понгоз», Да[ана, {уxистон (Кони намак), Муuхонаи дашти «Шeробак», «Дашти бодомак» аз замон[ои rадим зиндагb доштани а[олии маскуни ин xой[оро нишон меди[анд.

Вале афсeс гeр[ои болояш сангпeш, ки дар [удуди но[ияи Ашт, Бободархону Понuоз, Ашту Uудос, Пискокат ёфт шуданд, он[оро мардум «Rурама» ё «Муuхона[о» мегeянд аз тарафи ашхоси  бефар[анг хароб гардида, санг[ои онро, ки таърихи чандин[азорсола дошт, барои та[курсии иморат[ои истиrоматиашон истифода бурданд ва бурда истодаанд.

Яке аз ёдгори[ои rадимаи таърихии но[ия Кони Мансур  мебошад. Ин кон ба кон[ои rадимаи кушодаи мису биринx мансуб ёфта, ба аср[ои 9-11 мутааллиr мебошад. Ша[рак[ои rадимаи [уxистон, Бахмалтеппа низ аз ёдгори[ои rадимаи асри 11-12 буда, то [ол кор[ои бостоншиносb дар ин мавзеъ гузаронида нашудааст. Бостоншиноси халrи Акрамполвон Аскаров аз де[аи Ашт 2000- сиккаи зарину, нуrрагину миссини  ёфтаи худро ба осорхонаи Эрмитаxи Санкт Петербург супорида буд. Намояндагии Генерал Губернатори Туркистон дар Осиёи Миёна барои хизмат[ои бузурги бостоншиносиаш Акрампалавон  Аскаровро бо медали хотиравии биринxb мукофотонида шудааст. Зиёда аз 17-[азор нигора ва сиккаи xамъкардаи Акрампалавон Аскаров музейи таърихию кишваршиносии ша[ри Тошкенти Xум[урии eзбекистонро зебу оро меди[ад. Имрeз[о «Масчиди сафед»-и сохтаи e дар де[аи Ашт тармиму э[ё шудааст. Донишxуён ва толибилмон дар са[ифа[ои таърих ин бостоншиноси номиро бо лаrаби «Купеb» низ мешиносанд. Дар марзи но[ияи Ашт зиёдаа аз 200-то хонаrо[, масчиду чойхона, осиёю корвонсарой бо зебу зиннати rадима ва санъати миллии халrb ороёфта мавxуданд. Сол[ои пешин [амаи он[о чун анбору маuоза[о истифода шуда бошанд [ам, имрeз[о бо ташаббусу сарварии маrомоти иxроияи [окимияти давлатии но[ияи Ашт ин ёдгори[ои таърихb э[ё ва тармим шуда, ба xой[ои зиёрату  истиро[атии  мардум тадбил ёфтанд. Вале зумраи мардуми бехирад ва шахсони бесаводу кeрдил ин мавзеъ[ои ёдгори[ои таърихиро ба майдони чарондани чорвою харобазор табдил додаанд. Санг[ои девор[ои «Rалъаи Худоёрхон», «Rалъаи Шах», «50-rабри муu[ои дашти Шeробак» аз тарафи шахсони бефар[анг талаву тороx шудаанд. Боrимондаи rалъа[ои «Тeдаи хурд», «Тeдаи калон», «Rалъаи Афросиёб» ба замин[ои кишоварзb [амро[ шуда истодааст, ки аламовар аст. Дар мамлакат[ои хориxb ба uораткунандагону  поймолкунандагони нигора[ои rадима xазо[ои сахт дода, xарима[ои калонро ба гарданашон бор мекунанд. Агар ин амал дар xум[урии мо [ам ба [укми rонун дарояд, кори хубе мешуд. Агар ин нигора[ою бозёфт[ои бостоншиносон, ки дар но[ияи мо тадrиrот гузаронида ба осор[она[ои вилоятию xум[уриявb, Тошкенту Санкт Петербург бурдаанд як rисмашон бозгардонида шавад осорхонаи но[иявb аз нигора[о uанитар гардида, шумораи тамошобинон рeз ба рeз зиёд мегардад.

   

Ниёзму[аммад Ибро[имов,

Аълочии матбуот ва маорифи

Xум[урии Тоxикистон,

узви  рӯзноманигорони  байналмиллал

 

Читать далее

Сарвари роҳнамо ва некмақдам

Халќи соњибтаъриху фарњангсолори тољик дар охири ќарни бистум баъди гузашти чандин асрњо, баъди пушти сар намудани ноомад ва носозгорињои таќдиру таърих, хушбахтона боз соњибдавлату соњибватан гардид. Маълуми њамагон аст, ки давлати љавон ва навистиќлолро ободу пуриќтидор намудан ва аз ниятњои нопоки душманони хунукназари дохилию беруна эмин нигоњ доштан чї ќадар масъулияту машаќќатро талаб менамояд. Давлати љавони тољиконро нотавонбинони миллат дар ибтидои давлатсозї оѓўштаи хуни ноњаќ гардонида, ќариб буд, ки номи Тољикистони азизро ба нестї оварданд. Дар ин марњилањои њассос, ки кишвар дар њолати парокандагї, вайроншавї, торуморшавї, бењокимиятї ќарор дошт, мардум ба ояндаи дурахшон ва орому ободи ватан умед надоштанд. Кишвар саросар дар фазои ѓуссаву ѓам ва ноумедї печида гардида буд.

Аммо ба њамаи ин нигоњ накарда халќи бофарњангу созанда ва инсонгарою тањаммулпазирї тољик умедвори он буд, ки рўзе мерасаду хиради азалии ин миллати боору номус ѓалаба мекунаду, миллатро сарвари дилсўзу ѓамхор, ватандўсту мењанпарвар роњбарї менамояд.

Бо њамин ниятњои неку созанда намояндагони халќ дар ќасри овозадори Арбоб, дар Иљлосияи таърихиву таќдирсози XVI Шўрои Олї љамъ омаданд, то роњи минбаъдаи ватанро муайян намуда, сарвареро интихоб намоянд, ки миллатро соњибї намояд, њар як зарра обу хоки мулки аљдодиро аз дасти аљнабиёну ватанфурўшон њифз намояд. Вакилон дар интихоби сарвару посбони миллат хато накарданд ва масъулияти баланду масъулиятшиносонаи сарвариро ба ўњдаи фарзонфарзанди ватан, фарди халќпарвару ватансоз Эмомалї Рањмон вогузор намуданд.

Бо гузашти начандон давраи тўлонии таърихї зиндагї ва њаёт исбот намуд, ки миллати сарбаланди тољик дар интихоби Сарвари роњнамо ва толеъбаланди худ хато накардааст. Мањз бо кўшишу талошњои пайваста ва ниятњои неки ватандоронаи Президенти Љумњурии Тољикистон, мўњтарам Эмомалї Рањмон рушди босуботу бомароми кишвар ба роњ монда шуд.

Пеш аз њама, дар сар то  сари кишвар мўњити орому осуда таъмин карда шуда, мардум бо созандагию ободкорї камари њиммат баст. Системаи вайрон ва фалаљгардидаи иќтисодию иљтимоии љумњурї ба маљрои дурусти инкишофи худ гузошта шуд. Мардуми шарифи кишвар ба ояндаи неки ватан эътимоди калон њосил намуданд. Бо њама хусусиятњои  хоксорї, кордонї, халќпарварї, ватандўстї, ватандорї, ободкорї, Сарвари мамлакат ба дилу дидаи мардум макон пайдо карда, дўстори халќ гардид. Халќ дар симои Президенти кишвар наљотдињандаи миллат ва эминнигоњдорандаи ватанро медид.

Барои таќдири минбаъда ва давраи нави таърихи давлатдории тољикон маќом ва зањматњои бособиќаи Љаноби Олї, мўњтараи Эмомалї Рањмон хеле бузург аст, ки он дар сањифањои таърихи миллат абадан навишта хоњад гардид. Аз диди банда њамчун як шањрванди озоди кишвар хизматњои арзандаи таърихї ва созандаи Сарвари мамлакатро дар комёбињои зерин мебинам:

1) Дар шахсияти Сарвари давлат поягузор ва бунёдгари давлати миллиро мебинам. Барои он ки дар ин давра бо талошњои пайвастаи Сарвари мамлакат Љаноби Олї, мўњтарам Эмомалї Рањмон дар кишвар рўњияи худогоњиву худшиносї, ватандўстиву мењанпарастї, созандагиву ободонї, њамдигарфањмию эњтироми њамдигар ва эътирофи анъанањои халќњои њамзист ба миён оварда шуд.

2) Дар кишвар њокимияти давлатї бунёд гардида, низоми дуруст ва ояндадори давлатдорї ба роњ монда шуд.

3) Мафњуми Вањдати миллиро бошандагони манотиќњои гуногуни кишвар аз наздик эњсос намуданд. Љумњурї ба пуррагї аз бумбасти коммункатсионї ва энергетикї бароварда шуд. Бо сохта ба истифода дода шудани шоњроњњои ба талаботи љањони муосир љавобгўй Суѓду Хатлон, Рашту Бадахшон ва навоњињои тобеи марказ ба њам бипайвастанд.Мардуми ин манотиќњо бо њам наздиктар шуданд, њамдигарро хубтар шинохтанду омўхтанд ва барои мустањкамию пойдории Вањдати миллї њамаљоя кўшиш ба харљ дода истодаанд.

4) Ибрати љањонии сулњи тољикон

Боиси сарфарозии њар фарди огоњдили кишвар бояд бошад,ки имрўз дар аксарияти  давлатњои љангзада дарси сулњи тољиконро меомўзанд. Ва ин бори дигар мардуми инсондўст ва сулњпарвар будани мо тољиконро собит менамояд. Ифтихор аз сарзамини  сулњовару сулњпарвари тољик намуда, шукр мекунем, ки дар саргањи он меъмори сулњу вањдат мўњтарам Эмомалї Рањмон меистад.

5) Сиёсати маорифпарварона

Дар сиёсати хирадмандонаи  Сарвари кишвар рушди бемайлони мактаб ва маориф дар мадди аввал меистад, ки мо кормандони соња онро аз наздик дарк менамоем. Тадриљан зиёд гардидани музди маоши кормандони мактабу маориф, бунёди синфхонаву мактабњои замонавї, компютеркунонии мактабњои тањсилоти њамагонї, таъсис додани гимназия, литсей, коллељ, мактабњои Президентї, кушода гардидани филиали мактабњои олии бонуфузи Руссия,  ќабули њуљљатњои нави меъёрию њуќуќии соњаи маориф, ба фаъолият оѓоз намудани маркази миллии тестї, чопи китобњои нави таълимї, тариќи квотаи Президентї ба тањсил   љалб намудани духтарони ноњияњои дурдасти кишвар номгўи мухтасари ѓамхорињои Сарвари мамлакат нисбати ин соњаи таќдирсози љомеа ба њисоб меравад.

Дар давраи 24 соли соњибистиќлолї халќи шарафманди тољик бо роњбарии хирадмандонаи Сарвари роњнамо ва некмаќдам Эмомалї Рањмон мушкилињои сершумори иќтисодї, иљтимої, сиёсї ва фарњангиро паси сар намуда, ба љањониён исбот намуданд, ки онњо давлати демократї, њуќуќбунёд, дунявї ва ягонаро бунёд намуда, барои ободиву мустањкамии он дастљамъона зањмат мекашанд.

Пас месазад шахсеро, ки дар лањзањои њассоси таърихї сарварии давлатро ба ўњда гирифта, миллатро аз парокандашивию давлатро аз нестшавї нигоњ дошт, халќро ба њам оварда вањдати миллиро устувор намуд, мамлакатро ба љањониён чун сарзамини осудаю рушдёфтаистода муаррифї намуд, номи бузургони миллатро, ки дар даврањои гуногуни таърихї аз ёд фаромўш гардида буданд, дубора зинда намуд, анъанањои деринаи таърихию фарњангии миллати сарбаландамонро эњё намуд,   тамоми тољикони дунёро ба њам оварда, бо масъулияти баланди роњбарї давлати миллї барпо намуд, Пешвои миллат ном бибарем.

Њамчун як шањрванди хуштолеъ ва соњибдавлат пешнињоди Пешвои миллат эътироф гардидани Президенти Љумњурии Тољикистон, Љаноби Олї, мўњтарам Эмомалї Рањмон-ро њаматарафа дастгирї менамоям. Боварии комил дорам, ки кулли њамватанони азизам пешнињоди мазкурро љанибдорї менамоянд.

 

Сабуров Х.М.

доктори илмњои педагогї, мудири кафедраи педагогика ва психологияи фаъолияти касбии Донишгоњи давлатии Хуљанд ба номи академик Бобољон Ѓафуров.

 

 

Читать далее

Пешвои миллат - хадяи таърих ба тоҷикон

(Дар њошияи  маќолаи академик Носирљон Салимї ва Холањмади Самеъ «Пешвои миллат»)

Расидан ба истиќлолияти давлатї, ки барои Тољикистони азизи мо дар дањсолаи нињоии ќарни бистум насиб гардид, дар канори овардани саодати беназире пас аз њазору сад соли њузури таърихии давлати Сомониён бархўрдњо, мушкилоту муаммоњоеро пешорўи кишвари мо низ гузошт, ки мунтањо ба шурўъи љанги ба истилоњ шањрвандї боис омад. Албатта, ба иттифоќи ањли тањќиќ ва коршиносони масоили сиёсї ин ташаннуљи авзоъ пеш аз њама дар заминаи љањиши якбораи таърихї аз як сохтори сиёсї ба низоми дигар иттифоќ афтод ва шањрвандони кишвари мо њанўз равишњои њаллу фасли мусолињатомези њамагуна муноќишањо таљрибаи кофї ва андўхтањои зарурї дар ихтиёр надоштанд. Њарчанд таърихи миллати мо далелњои фаровонеро дар хотираи худ дар њалли чунин таноќузу тазодњо мањфуз дошт, ки корбандии бахше аз онон метавонист авзоъро ба эътидол оварда, аз  зуњури љангу хунрезї љилавгирї намояд.  Дар канори ин, камтаљрибагї ва ноогоњона ќурбонии гуруњњои мухталиф гардидани асосан нерўњои љавонони мамлакат рухдодњои номатлуберо дар сароѓози ќаламрави истиќлолияти давлатии кишвар суръат бахшид. Дар натиља, Тољикистони азизи мо ба гирдоби љанги шањрвандї фурў рафта, хатари адами миллї пешорўи давлат ва миллат ќарор гирифт. Бародар дар муќобили бародари худ сангар гирифта, ин тазоду муќобилиятњои бешуурона ва холї аз маънї мўљиби љорї шудани хуни њазорон афроди бегуноњ ва ашки чашмони модарону наварўсон гашт. Фазои кишварро абрњои андўњу ноумедї ѓуборолуд гардонида, нерўи эътимоду бовар дар вуљуди инсонњо ба тадриљ коњиш меёфт. Дар чунин рўзгори нобасомон ва ављи њузну яъс ва шикастарўњии мардуми мо буд, ки Худованд башорати баргузории Иљлосияи шонздањуми Шўрои Олии Љумњурии Тољикистонро њамчун њадяи таърих ва пайки наљот миллати тољик ато овард ва љараёни ин анљумани саодати халќ њодиву рањкушову рањнамо ва мубашшири ин наљотро њамчун тўњфаи олитарини таќдиру сарнавишти миллати тољик дар симои фарзанди сарсупурдаву мињанпарасти хеш – Эмомалї Рањмон насиб гардонид. Њанўз дар айёми баргузории Иљлосияи Шонздањуми Шўрои Олии Тољикистон дар ќасри овозадори Арбоби шањри Хуљанд, замоне, ки њоло сарвари давлат Эмомалї Рањмон маќоми Раиси комиљроияи вилояти Кўлобро  бар дўш доштанд, зимни муњокимаи масъалаи авзоъи Тољикистон аз минбари ин анљумани саодатофар пайки наљот ва орзуи расидан ба сулњу суботро бо итминон ва бовар ба нерўи аќлони миллати хеш баён доштанд: «Ба њељ кас ва њељ ќуввае ќисмат кардани Тољикистони азиз муяссар намегардад. Онњое, ки ба зўрии яроќ сари ќудрат омадаанд ва њокимияти конститутсионро ѓасб кардаанд, лаънатзадаи халќ њастанд. Мо омода њастем ва ќувваи кофї дорем, ки ба онњо муборизаи беамон барем». Дар он фурсатњое, ки толори иљлосия њанўзам аз хархашаву бањсњои мухталиф, сару садоњо лабрез буд, бори нахуст фазои сукуту оромии тањаммулборро соњиб шуд ва њатто аксаран андаруни ќалбњояшон нидо дар доданд, ки кош дар чунин марди љасур ва соњибифтихор ва мутмаин бар ќудрати худу миллати хеш соябони сари халќ гардад. Чун дар њарфу њиљои вакили мардумї Эмомалї Рањмонов эътимод ва бовар, огањї аз таљрибањои таърихии миллат ва андешаи муттако дар ин андўхтањои таърихї нуњуфта буд, ки метавонист маљмўан роњеро барои фардоњо чароѓон кунад. Ба иќболи мардуми тољик њамин тавр њам шуд ва ба ќавли маъруфи тољикон фариштаи омин дар гузар буда, ки вакилон якдилона садои нињонии ќалбии хешро ба берун кашиданд ва  бо њамовозии самимона рањнамову њодии асили миллат – Эмомалї Рањмонро соябоне њаќиќї бар сари миллати хеш пазируфтанд.  Сарвари тозаинтихоб дар аввал фурсати рањнамоии худ ба мардуми шарифи Тољикистон бо мурољиати бародарона ва фарзандона изњор дошт, ки халќи мо имрўз душвортарин ва фољиатноктарин даврањои таърихи хешро аз сар мегузаронад.  Њаќиќат талх аст, вале мо бояд иќрор шавем, ки ќуввањои муайян сабабгори фољиаи миллат гардиданд. Дар натиља будан ё набудани љумњурии соњибистиќлоли мо зери хатар монд». Рањбари нави кишвар Эмомалї Рањмон бо дарки масъулияти баланди инсонї дар назди таърих ва такя бар нерўи бузурги аќлонии ањли љомеа паёмадњои ногувор ва дардноки љанги шањрвандиро барои мардуми хеш шарњу тафсир намуданд, то ки мардум бо эњсоси баланди ватандорї, ки дар нињодашон нуњуфта доранд, аз хоби ѓафлат бедор шуда, фољиаи нангини таърихиро љилавгирї намоянд. Дар ин суханронї бо дард таъкид шуда буд, ки дањњо њазор одами бегуноњ шањиду маљрўњ шуданд. Имрўз халќи тољик дар Ватани худ номи гурезаро касб карда, садњо њазор одамон бехонаву дар ва сарсону саргардон шудааст. Таърих ёд надорад, ки халќи тољик хонаашро бо дасти худ оташ зада, дењу дењкада ва шањристонњоро  ба харобазор табдил дода бошад». Ин пайки воќеан наљоти миллат, ки дар аввалин фурсатњои њузури роњбари давлат Эмомалї Рањмон садо дод, тавонист бо манзур намудани барномаи муњими давлати тозабарќарори тољикон роње равшану пайдоро рўнамої кард. Бо натиљагирї аз авзои баамаломада барќарор намудани маљмўи маќомоти давлатї дар мањалњо, бахусус сохторњои ќудратї, хомўш кардани оташи љанг, баргардонидани гурезањо ба ватан, тањкими пояњои иќтисодии давлати фалаљгардида муњимтарин вазифањое мањсуб мешуданд, ки дар барномаи азнавсозии Эмомалї Рањмон маќоми мењварї касб намуданд. Муњимтарин нуктае, ки дар зимни ин суханронї таъкид гардид, паёми сулњ барои тамоми њамватанон ба шумор меояд, ки онро хамчун ваъдаи таърихї ва мањсули анљоми рисолати аслии инсонї ва рањбарии хеш муаррифї намуданд. Ба ин хотир буд, ки сарвари давлат бо дарки масъулияти баланд дар њузури намояндагони баён доштанд, ки ман њамчун Раиси Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон хуб мефањмам, ки дар ин давраи барои Ватан ва халќи љумњурї хеле душвор кадом масъулиятро ба дўш дорам». Талош барои эътирофи Тољикистон аз љониби созмонњои бонуфузи байналмилалї ва роњ ёфтани кишвари мо ба харитаи љањонї аз муњимтарин маќсад ва авомили мурољиати роњбари нави Тољикистон ба љомеаи љањонї ба шумор меояд, ки воќеан дар фурсати хеле кутоњ самарањои матлуберо барои миллати азияткашидаи мо насиб гардодид. Эмомалї Рањмон њамчун инсони хирадварз, шахсияти бедордил ва мињанпараст, дўстори халќи хеш нахустин иќдоме, ки аз сар гирифт, авфи умумї буд. Ин тадбир эътимод ва боварии мардумро боз њам бештар ба ояндаи дурахшон ва наздик омадани замони сулњу оштии миллї таќвият бахшид. Мањсули ин тафаккур ва андешаи хирадварзона дар сароѓози марњилаи соњибистиќлолии Тољикистон ба тадриљ рў ба хомўшї расидани љанги хуниншиор ва тантанаи сулњу салоњ ва вањдати миллї гардид. Дар кутоњтарин фурсат ин барномаи мубораки миллатсоз бо талошњои пайгиронаи роњбари давлат пиёда гардида, љомеаи љањони кишвари моро њамчун узви људонопазири хеш шинохт. Дар баробари ин, таљрибаи сулњофариние, ки дар низоми таълимоти сиёсии сарвари давлат љойгоњи махсус касб карда буд, дар таљрибаи љањонї беназир эътироф шуда, њамчун намод ё модели оштии зидњо дар давлатњои рў ба ташаннуљи сиёсї ба кор гирифта шуд. Аксарияти сиёсатмадорони сатњи љањонї, чун Кофе Анан, Владимр Путин, Нурсултон Назарбоев ба ин таълимоти сиёсии сулњофаринии Эмомалї Рањмон бањои баланд дода, татбиќи онро дар воќеияти бархурдњои сиёсии љањони муосир таъсиргузор ва муфид арзёбї намуданд.

Њамин тавр, бо такя бар маљмўи барномарезињое, ки аз минбари иљлосияи шонздањуми Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон дар паёми наљотофарини Президенти мамлакат, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон садо доданд, метавон њузури иљлосияи мазкурро сароѓози истиќлоли воќеии Тољикистон арзёбї намуд, ки ба тамоми барномањои аслї ва пурбаракоти истиќлоли давлатї заминањои муњкаме гузошт.Дар мењвари ин барномаи рушд ва эъмори давлатї тањкими истиќлолияти энергетикї, рањої аз бунбасти коммуникатсионї ва таъмини амнияти озуќаворї љойгоњи мустањкаме пайдо намуд, ки ба гунаи дигар дурнамои тараќќиёти Тољикистони соњибистиќлолро пайрезї намуданд. Дар бахши тањкими истиќлолияти энергетикї дар кўтоњтарин фурсат тибќи шартномаи сармоягузории кишварњои Русия ва Љумњурии Исломии Эрон њамчун шарикони боэътимоди стратегї ду нерўгоњи бузури барќи обї «Сангтўда-1» ва «Сангтўда-2» сохта ва мавриди бањрабардорїќарор гирифтанд. Ќабули «Барномаи давлатии дарозмуддаи бунёди силсилаи нерўгоњњои хурдї барќї дар давоми солњои 2009-2020» раванди ислоњоти энергетикиро дар мамлакат майлони тозае бахшида, Тољикистонро ба кишвари манбаи нур ва равшанї табдил медињад.

Дар бахши рањои аз бунбасти коммуникатсионї низ бузуртарин саодат барои сокинони вилояти овозадори Суѓд насиб гардид, ки дар зимни амалкарди ин барномаи муњим дар кутоњтарин фурсат шоњроњи бузурги Душанбе – Хуљанд – Чаноќњамчун бахши муњими Шоњроњи таърихии Абрешим эњё гардида, муњимтарин василаи пайванди вилояти Суѓд бо тамоми манотиќи Љанубу Шарќї ва маркази мамлакат – шањри Душанбе дар тамоми сол гардид. Амри саодати мардуми тољик буд, ки њамљавор бо таљлили 20-уми солгарди Иљлосияи шондањуми Шўрои Олии Тољикистон охирин нуќтаи ин кўњи бузург – сохтмони наќби Шањристон ба фатњи худ расида, роњи ормонњои миллати мо ба сўи васли њамдигар ва тантатаи дўстиву садоќат ва рафоќатњои абадї боз мегардад. Таваљљўњи амиќ ба иљрои ин барномаи муњим як њаќиќати талхи таърихиро барои мо рўшан мекунад, ки имкон дошт, дар айёми Шўравї бо њамон ќудрат ва нуфузи сиёсиву иктисодї бунёди иншоотњои муњим бештаре пештар имконпазир буд, аммо њарчанд корњои сохтмонї дар њамин айём оѓоз ёфтанд, дар нимароњ боќї монданд. Садоќат ба халќу миллати хеш ва њисси баланди ватандорї андешаи Эмомалї Рањмонро новобаста аз мушкилоти мављудаи иќтисодї бар ин сў кашонид, ки бояд ин наќбњои муњим барои саодати халќ ва зиндагонии шоиста бунёд шаванд. Њатто дар яке аз суханронињои хеш роњбари давлат изњор доштанд, ки агар зарур шавад, ин наќбњоро бо нохун мекунем. Иљрои ин барномаи ба истилоњ коммуникатсионї на танњо ањамияти иќтисодии онро боло бардошт, балки арзиши онро дар тањкими пояњои вањдати љуѓрофии кишвар низ афзун гардонид, зеро баробар ба эњёи шоњроњи ќадимаи абрешим – манотиќи мухталифи Тољикистон ба њамдигар васл шуда, соњибвањдат шуданд. Магар, анљоми чунин иќдоми бузургро, ки давлат ва миллатро аз диди љуѓрофиёї низ пайванд намуда, дар тањкими вањдати миллї наќши мондагор гузошт, таърихи метавонад фаромўш кунад? Њаргиз на.Пас, танњо њамин як корномае аз њазорон корномањои дигар кофист, ки  мо ба ќавли муаллифони маќолаи «Пешвои миллат» Носирљон Салимї ва Холањмади Самеъ итминон дошта бошем ва онро ба њукми як њисси самимонаи халќи тољик нисбат ба роњбари миллатсоз ва вањдатофари хеш тафсир намоем.

Сиёсати маънавиятасоси сарвари давлат, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, ки роњи худро аз минбари иљлосияи Шонздањуми Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон то ба имрўзу фардоњо пайванди муњкам мебахшад, худогоњии миллї ва маънавии љомеа, бавижа насли наврасро ба њукми пойдевори мустањками истиќлолияти давлатї эътироф намуда, дар заминаи он зуњури барномањои муњим аз сар гирифта шуд. Њанўз чанд моњ баъд аз баргузории Иљлосияи шонздањуми Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон буд, ки дар Тољикистон ба шоистагї ва дар сатњи баланди миллї њазорумин соли њамосаи безаволи «Шоњнома»-и Фирдавсї таљлил гардид. Ин достони безаволи мардонї ва љасорату матонат тавонист, ки дар шуури маънавии љомеа таъсири пурбаракот гузошта, рамзњои вањдагарої, эњтироз аз бародаркушиву фарзандкуширо дар миёни  мардуме, ки дар он айём дар гирдоби љанги бемаънї ѓутида буд, таблиѓ намуд, то роњ ба сўи вањдати миллї ва њамдилї бигиранд. Ин сиёсати дурусту дурбинона воќеан барои сабаќаомўзии миллати мо аз гузаштањои хеш мусоидат намуда, дар нуќтаи олии шинохтанњои хеш – давлатдории Сомониёнро ба њукми намунаи барљастаи давлатсозиву миллатофаринї ба ихтиёр гирифт, ки мањз таљлили шукўњманди 1100 солагии давлатдории Сомониён моњиятан ин тадбири сиёсиро ба амал пайванд бахшид. Воќеан, ба тадриљ амалї шудани бахшњои муњими сиёсати маънавии сарвари давлат дар заминаи бузургдошту гиромидошти шахсиятњои таърихиву адабї, солгарду солномањои олишон омилњои фаровонеро барои тањкими худогоњии миллї ва маънавии тољик дар остонаи  ќарни нави таърихї, дар айёми нуфузи љањонишавї ва бархўрди тамаддунњо заминагузорї намуд. Мањз, футўњи њамин сиёсат буд, ки љањониён дубора дар асри муборизањои технологї ба фарњангу мероси пурбаракоти таърихии миллати мо бод иду нигоњи нав мурољиат намуданд. Таљлил аз Мавлонои Румї њамчун инсони ормонї ва офаринандаи шоњасари мавсум ба Ќуръон дар забони пањлавї дигарбора башариятро ба муколамаи фарњангу тамаддунњо даъват намуд ва ба унвони китоби соли Амрико пазируфта шудани он руљўъи Ѓарбро ба фарњанги инсонсолории ниёкони мо собит сохт. Дар заминаи бузургдошти устод Рўдакї дар маљмааи СММ баргузор шудани њамоиши илмї ва дар симои Одамушшуаро шинохтани шудани муаллими одамият ва дар таълимоти љањонсози Имом Абўњанифа шарњу тавзењ ёфтани фалсафаи тањаммулпазирї ва мадоро, ки бозгў аз муколамаи дину мазоњиб буда, љањони пуртазоди имрўзро ба оштии фикрї мехонад,  боз њам ба љањонї шудани падидањои сиёсати фарњангии сарвари давлати тољикон- ин њадяи таърих барои наљоти миллат дар остонаи њазорсолаи нави таърихї ба шумор меравад. Омили саодатмандии мост, ки аз файзу баракоти ин сиёсати маънавиятгустарона имрўз дар маркази шањри Хуљанд њам симои Исмоили Сомонї њамчун поягузори давлати тољикон ва њам Абуабдуллоњи Рўдакї чун бунёдгузори адабиёти форсу тољик барафрохта шуд. Президенти мамлакат, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон дар маросими ифтитоњи муљассамаи устод Рўдакї барњаќ фармуда буданд, ки «Агар пайкараи Шоҳ Исмоили Сомонӣ, ки нўњ сол пеш дар соҳили рости рўди Сир қомат афрохта буд, ифодаи ҳастии миллати созандаи тољик ва рамзи давлату давлатдории ин халқи куҳанбунёд бошад, муљассамаи устод Рўдакї рамзи шукӯҳи шеъру адаби оламгири тољик ва таљассуми фарҳангу маънавиёти мардуми мо маҳсуб мегардад. Зеро ашъори оламгири устод дар тўли беш аз ҳазор сол ба мардуми мо ҳамқадамї ва ҳамрозї дошт, дар рўзҳои шодиву сурур ва ғаму ҳиҷрон ҳамсадою  ҳамнавои дили онҳо буд».

Аз охирин ибтикороти беназири дар ин арса анљомдодаи роњбари давлат бунёди маќбараи намодини Шайх Камоли Хуљандї дар шањри Хуљанд ба шумор меравад, ки имрўз аз назари ањли дил, суханварону зиёиён ба унвони корномаи бузургу бемисл дар амри ба зодгоњи хеш баргардонидани Шайх Камоли Хуљандї ба шумор меравад. Солњо буд, ки пажўњишгарон ва ховаршиносон њамеша аз набудани хонаи Камол ва маконе барои шинохти ин шоири шањир дар зодгоњаш сўњбат мекарданд. Бо дастури роњбари давлат чанд моњ пеш як њайати бонуфузи ањли сухан бо роњбарии Раисив вилояти Суѓд, Абдурањмон Ќодирї ба шањри Табрези Љумњурии Исломии Эрон сафар намуда, муште аз хоки муќаддаси он бузургворро ба шањри Хуљанд-ба мавтани аслии хеш интиќол додаанд. Њамин тавр, бо саодати мардуми тољик ва тавассути њидоятномањои Президенти мамлакат, Љаноби Олї, мўњтарам Эмомалї Рањмон дар остонаи таљлили Наврўз њам хонаќоњу њам хона ва муњимтар аз њама маќбараи шоир дар чањорбоѓи Камоли Хуљандї ќомат афрохта, аз њузури ин суханвари бемисл  дубора зодгоњашро чароѓонї ва нурафшон намуд.  

Имрўз ваќте мо ба як ќуллаи бузурги шукўњу нусратњои истиќлолияти давлатии хеш, ки аз он 24 сол мегузарад, наздик мешавем, беихтиёр зарурати таваљљўњ ба ин гузаштаи начандон дур пеш меояд. Дар сароѓози ин андешањаномањои хеш ба барномаи роњбари давлат дар айёми баргузории иљлосия руљўъ намудан бењикмат набуд, зеро моро зарурате пеш омадааст, ки акнун ба он фурсатњои барои миллатсозиамон муњим њам сабаќи таърих ва дарси давлатдориву давлатсозї назар афканем. Ваќте мо аз ин айём ва рўзгори душвори миллат ва љараёни миллатсозї дар ин фосила сухан мекунем, бояд зиёдатар барои наслњои имрўз, ки худ зодагони даврони истиќлол њастанд, ин корномањоро ба њукми дарсњои навини таърихи давлатдорї ва миллатсозї наќл намоем, то барои онњо сабаќњои ибратомўз бошанд. Сарвари давлат, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон дар њаќиќат борњо дуруст таъкид намудаанд, ки чењраи љавонони имрўз воќеан аз чењраи насли љавони солњои 90 ба куллї фарќ мекунад. Њикоят аз он достонњои мондагор ва беназири бунёди давлати навин, ки пушти онњо њазорон ќиссаву достони мардонагї ва љасорату ќурбонињои беназир нуњуфтааст, воќеан барои насли имрўз сабаќи муњим хоњад буд, чун ваљњи ин саодат ва ин рўзњои офтобиро бояд љавонони мо дарку эњсос кунанд ва њамин шеваи муносибати ба таърих њамчун рукни муњими давлатсозї метавонад љавонони моро ба сўи корномањо ва муњимтар аз њама расидан ба ќадри озодиву нишоти миллї, вањдату ягонагї њидоят созад.  Фаротар аз ин, тањќиќи амиќ ва бо нигоње дигаргуна ба таърихи наздик ба 24 соли сўхтанњову сохтанњои мо дар њаќиќат худ ба мисли оина хидматњои бузургу бемисли Эмомалї Рањмонро ба унвони рањнамо, њидоятгар, мушкилкушо, фотењ, наљотбахш рўшан мекунад, ки ин чењраи сиёсатмардори сатњи љањонї воќеан дар ќаблу дар андешаи мардуми аллакай њукми як пешвои њаќиќии миллатро соњиб шудааст. Мањз, хидматњои пешвоёнаи роњбари давлат буд, ки мо миллат гардидем ва соњиби давлат шудему мавриди эътирофи љањониён ќарор гирифтем. Ин њаќиќати рўшан ва тобноки таърихи навини тољикон аст, ки онро барњаќ донишмандони тољик академик Носирљон Салимї ва Холањмади Самеъ дар маќолаи худ “Пешвои миллат” шарњу тафсир намудаанд.

                                                                                                                 Нуралї Нурзод,

                                  Номзади илмњои филологї, мудири кафедраи адабиёти

классикии тољики ДДХ ба номи академик Бобољон Ѓафуров 

Читать далее

Эмомалӣ Раҳмон – пешвои миллат

Дар [ар давру замон дар тeли таърих шахсият[ои барxаста, аз rабили Ма[атма Гандb, Шарл де Голл, Франклин Рузвелт, Ден Сяопин, Ли Куан Ю, Махатхир Му[аммад чун пешво[ои муваффаrи миллb дониста шудаанд. Бояд зикр намуд, ки на [ама сарварони давлат ба таърих [амчун пешвои миллат ворид гардидаанд.

Пешни[оде, ки аз xониби академик Носирxон Салимb, ректори Донишго[и давлатии омeзгории Тоxикистон ва Холма[мад Самеъ, декани факултаи муносибат[ои байналхалrии ДМТ барои расман пешвои миллат номидани Эмомалb Ра[мон шуда буд, хеле бамаврид мебошад.

Дар [аrиrат Сарвари кишвар Эмомалb Ра[мон замоне ба сари rудрат омаданд, ки Тоxикистон ба xанги та[милии дохилb гирифтор буд ва кишварро хавфи нобудb та[дид мекард, мардум ба парокандагиву гуруснагиву нодорb ва xангу xидол рeбарe буд. {ар рeз сад[о модарони халrи тоxик ашк мерехтанд.

Таърих гуво[ аст, ки Эмомалb Ра[мон он рисолате, ки бар дeши e ни[ода буд, аз e[дааш баромада, миллатро аз нобудиву парокандагb эмин дошт. Ма[з хизмат[ои шоёни он кас буд, ки дар кишвари мо сул[у субот, оромb ва ризоияти миллb барrарор гардид. E [амчун пешво тавонист миллатро ба ва[дат оварад. Агар ба таърих ва [аводиси Афuонистони [амсоя бингарем, фиuони модарону хо[арон ва бародарону падарони ша[иди ноба[ангомро мебинем, ки ин худ як дарси ибрат мебошад.

Сул[и тоxикон, ки дар як муддати кeто[ ба даст омад,  дар саросари аст, xа[он [амчун намуна омeхта шуда, он тавассути хизмати шоистаи Президенти кишвар Эмомалb Ра[мон амалb гардидааст..

Аз ин рe, тан[о барои сул[у субот, барои Истиrлолияти Xум[урии Тоxикистон, Ва[дати миллb ва якпорчагии Ватани азизи худ метавон Эмомалb Ра[монро пешвои миллат номид.

Фазои озоди сиёсb, демократияи халrb, исло[оти иrтисодb, поягузориву такмили [окимияти давлатb, рушду нумeи саноат дар кишвар ва дигар бе[буди[ои сиёсиву иrтисодb метавонад пешвои миллат будани Эмомалb Ра[монро тасдиr намояд.

Дар асоси гуфта[ои боло Эмомалb Ра[монро пешвои миллат [исобида, пешни[оди олимону донишмандони баруманди кишварро дастгирb менамоем.

 

Икромзода Xамолиддин,

устоди ДКМТ дар ша[ри Чкалов

Читать далее

Пешвои сулҳофарин

Таваxxў[ ба таърихи гузаштаи кишвар[ои xа[он собит менамояд, ки [амеша шахсият[о барои пешбурди xомеа са[ми мондагор гузоштаанд. Ма[з, маrоми шахсият[ои ро[бар ва кўшо буда, ки барои эxоди замина[ои рушду тараrrиёти давлатдорb шароит фаро[ам овардаанд. Аз ин нуrтаи назар, муроxиат ба сарчашма[ои таърихb нишон меди[ад, ки барои миллати мо хонадон[ои [ахоманиши[о, Сосониён ва Сомониён бо пешни[оди пеш аз [ама шахсият[ои ме[варии худ наrши таrдирсоз дар сарнавишти миллат гузоштаанд.  Минбаъд низ чунин муносибат ба оини давлатдорb боис шудааст, ки бар асоси татбиrи uоя[ои шахсияти ро[бар давлат[о рў ба тараrrb ни[ода, замина[ои тараrrиёти сиёсиву иxтимоb ва фар[ангии он[о [амвор гардад. Аз ин рў, дар мар[илаи нави таърихии давлатдории тоxикон, ки баъд аз [азорсола[о дубора дар остонаи [азорсолаи нав со[иби давлат гардиданд, ин наrши му[ими таърихиро барои пешрафт ва шукуфоии давлатдорb воrеаен Президенти мамлакат, Xаноби Олb, мў[тарам Эмомалb Ра[мон ба иxро расониданд. Тоxикистони мо дар гирдоби xанги ша[рвандb uарrида, ба таъбири маъруф киштии муроди мардум дар [оли шикастану пора шудан аз таъсири боди ноумедиву яъс  rарор дошт. Хатари аз миён рафтани давлат мавxуд буд. Тан[о [узури шоён ва rобили эътимоди ро[бари тозаинтихоб Эмомалb Ра[монов тавонист, ки [астии миллати тоxикро дубора бар тахти худ нишонад ва давлатро аз нестb ва нобудb наxот бахшад. Ин ша[одати таърихии раднопазирро хушбахтона тамоми мардуми тоxик бо [исси масъулияти баланд медонанд ва самимона эътироф мекунанд. Эътироф ва шинохти мазкур сарчашма дар он дорад, ки [анўз аз оuози кори ра[барb халrи тоxик дар шахсияти Эмомалb Ра[мон ра[намои воrеии хешро шинохтанд, бахусус ононе, ки аллакай бар асари xанги ша[рвандb падару модари хешро аз даст доданд, дар асоси му[аббатнома[ои бузургу бемисли ин шахсияти камназар дасти навозиши падаронаро э[сос намуда, дар симои эшон падари ме[рубону uамхорро дарёфтанд.

Дар баробари ин, дар фосилаи кўто[и таърихb тавассути за[мат[ои бесобиrаи Эмомалb Ра[мон Тоxикистони со[исбиrлоли мо тавонист, ки мар[ила[ои тўлонии рушд ва тараrrиётро аз сар гузаронида, дар амалкарди барнома[ои му[имтарини оини давлатдорb мушарраф гардад. Таъмини истиrлоли энергетикb ва ра[оb аз бунбасти коммуникатсионb воrеан рукн[ои му[ими дурнамои рушди Тоxикистонро таъмин намуд, ки дар фосилаи начандон тўлонb тавассути [идоят[ои ро[бари давлат ба даст омад. Аз ин рў, воrеан пешни[оди академик Носирxон Салимb ва Хола[мади Самеъ шоистаи дастгирb ва истиrбол аст. Хоса, дар ин замоне, ки xомеаи мо ба сўи xа[онишавb [аракат мекунад ва та[диди хатар[о ба амнияти миллии давлат[о бар асари майлон[ои манфии ин раванд бештар мешавад. Хоса, нуфузи ифротгаройb ва экстремизми динb, ки имрўз [атто ба минтаrа та[дид мекунад, таrозои онро дорад, ки uояву ормон[ои ро[баре чун Эмомалb Ра[мон дар низоми давлатдорb ва бунёди фардои xомеаи мо татбиr гардад. {узури шахсияти сиёсии Эмомалb Ра[мон ба унвони пешвои миллати тоxик дар ин айём воrеан ба умри абадии давлати навини Тоxикистон дар шароити нави таърихb наrши пуртаъсире метавонад гузорад. Воrеан, мутмаин бар он [астам, ки ин хидмати бузургро аллакай ин абармарди таърихи тоxикон ба иxро расонидааст ва мардум [ам дар симои Эмомалb Ра[мон пешвои [аrиrии хешро шинохтаанд. Аз сўи дигар, эътирофи xа[онии хадамоти сиёсии Президенти кишвари мо аз сўи ни[од[ои бонуфузи олам, че[ра[ои бузургу беназири сиёсии имрўз худ тафсиргари он аст, ки ваrте xа[он ин хидмати сиёсии ро[бари давлати моро эътироф намуда, ба он ба[ои баланд меди[ад, ваrте ташаббус[ои ро[бари давлати мо дар сат[и xа[онb истиrбол меёбанд, мо бояд [амеша аз ин манзалати олии сиёсb ифтихорманд бошем ва ба таври воrеb ва бо самимияти бузурги инсонb ин рисолати ро[бар ва пешвои [аrиrии миллати худро бишносем. Баробари шинохтан шоистаи он аст, ки бо ном ва пайкори ин шахсияти беназир [амеша ифтихор намоем.

Умеда Uаффорова,

доктори илм[ои филология, профессори

ДДХ ба номи академик Б.Uафуров

 

 

Читать далее

Давлат ҳомии асосии дину диндорист

Ба шарофати Истиќлолият ва файзу баракати сулњу оромиши Ватани мањбубамон имрўзњо саодати маънавию камолоти фарњангиву динии љомеа ба таври рўзафзун рушд менамояд. Раванди таъмини њуќуќу озодињои шањрвандон бо фароњамоварии фазои мусоиди эътиќодоти солими динї воќеияти раднопазири даврони соњибистиќлолии кишварро собит намуда, иќдоми барозандаву арзишманди миллиро дар љодаи тавсиаи донишњои илмиву динии љомеа нумўи тоза бахшидааст.

Мояи тафохури миллии мост, ки ба василаи иќдомоти густардаи фарњангї ва навоварињои иљтимоии Сарвари давлат Љаноби Олї мўњтарам Эмомалї Рањмон дар пайкари маънавиёти миллат рўњи тоза дамида, мўътаќидан дин дар паноњи давлат ва давлат дар паноњи дин воќеъ гардидааст. Дар ин росто, дини мубини ислом чун љузъи људонопазир ва пурарзиши фарњанги миллии мо мавриди пуштибонї ва эњиромгузориву эътиќоди хоси Роњбари давлат ќарор гирифта, риояи аркони одобу ахлоќ ва расму оинњои суннативу тарбиятпазири исломї тавъам бо љашну маросимњои оламшумулаш ба њукми ќонун ва вољибияти зиндагии ањли љомеаи давлати соњибистиќлоламон, ки тўли солњои даврони Шўравї аз мењвари имону эътиќоди љомеа дур афтода буданд, муљаддадан эњёву пазиро гардиданд. Дар ин замина, њамасола бо ќарордоди Њукумати кишвар дар саросари Тољикистони хуршедиамон Иди саиди Фитр ва Иди Ќурбон бо шањомоту пурмўњтаво таљлил гардида, тариќи воситањои ахбори умум моњияти ахлоќиву тарбиявиаяшон мунтазам таблиѓу тарѓиб мегарданд, ки таљассумгари иќдомоти хирадмандонаву инсонгарои роњбарияти давлат ва Њукумати кишвар ба њисоб меравад. Њамзамон, интишори сершумори маљмўаву китобњои арзишманди динї раванди маърифати њуќуќи-динии ањли љомеаро ѓановат бахшида, ќабули Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи озодии виљдон ва иттињодияњои динї», «Танзими анъана ва љашну маросимњо дар ЉТ» чун нодиртарин падидаи адолатпаноњи ањди соњибистиќлолии миллатамон арзёбї хоњад шуд.

Эмомалї Рањмон чун поягузори тамаддуни миллї, њамчун эњёгари арзишњои волои исломї ва асолати фарњангии мардуми тољик дар асри навин љињати тавсеа ва рушди тарљимаи Ќуръони Маљид ба забони тољикї ва дастрасии он ба мардуми диёр, инчунин бобати бунёди масољиди мўњташам ва мадрасањои бузурги исломї дар кишвар боэътимоду умеди ќавї талошњои пайгирона ба амал оварда, имконоти бештари таќвияти имону эътиќодоти љомеаро ба дини мубини ислом падид овардаанд.  Бо ибтикор ва зањматњои арзандаи Пешвои миллат дар сатњи нињоят баланди илмиву фарњангї ва бо њашамату шукўњи хос дар пойтахти мамлакат таљлил гардидани љашни 1310-солагии яке аз бузургони муаззами мазњаби њанафии мусалмонони олам – Њазрати Имоми Аъзам, омили вањдати оламиёни мусалмон гардида, дар таърихи анљуманњои исломї  маљмааи бузурги илмии беназир ба шумор меравад.

Чун адёни маъмули олам, аз љумла дини мубини ислом бар пояи њикмату дониш ва ахлоќу фарњанги шоистаи инсонї асос ётааст, њаргуна нодидагириву нофањмињои диниву сиёсие, ки аѓлаб миёни љомеа падидор мешавад, ба љањолату таассуби динї ва ихтилофи носолими назарњо, инчунин бар асари пастии маърифату одоб, соддалавњиву дунфитратї  ва бегонапарварии афроди љомеа марбут дониста мешавад.

 Бино ба таъкиди Абулмаонї Бедили бузург:

 о фазлу њунар оинапардоз нашуд,

З-иќбол даре ба рўйи кас боз нашуд.

Фўлод ба оњан шараф аз љавњар ёфт,

Беилм зи љинси хеш мумтоз нашуд.

Аз ин рў, гумони он нафароне, ки миёни дину давлат људоиандозињоро бо худ дорад, камоли бефазлї ва бебунёду ботил мебошад. Зеро дин аз давлат дар њељ љомеае људо набуд ва буда њам наметавонад. Дин, аз љумла, дар мамлакати мо љузъ ва рукни устувори давлатдорї  ба шумор рафта, ањкоми саодатпешаву хирадмандонаи он пойгоњи тадбирњои инсонгароёнаи давлату Њукумати кишварамонро ташкил додааст. Нодурустии гумони аѓлабе аз мусалмонон дар он ифода меёбад, ки миёни дин ва ташкилотњои динї тафовут гузошта нметавонанд.  Њол он ки ташкилотњои динї тибќи талаботи ќонун њуќуќи дахолатро ба корњои давлат надоранд. Дар робита ба ин, дар ќисми 4-и моддаи 8-и Конститутсияи Тољикистон омадааст, «Ташкилотњои динї аз давлат људо буда, ба корњои давлатї мудохила карда наметавонад».

Давлат дар навбати худ маќоми њуќуќии иттињодияњои диниро муайян ва амнияташро таъмин намуда, њуќуќи муассисонашро њифз ва барои фаъолияташ шароитњои мусоидро фароњам меоварад.  Аз ин лињоз, иттињодияњои диние, ки дар дохили давлатамон таъсис дода мешаванд, вазифадоранд, ки  њамчун воњиди сохтории њамин иљтимоъ  талаботњои ќонун ва низоми умумро расман эътироф ва риоят намояд.

Бо ин дарназардошт, ањли маорифчиёни ноњияи Бобољон Ѓафуров тибќи талаботи Ќонуни ЉТ «Дар бораи масъулияти падару модар дар тарбияи фарзанд» ва ќонуни фавќуззикр, ки њуќуќу озодињои шањрвандон ва озодии виљдонро таъмин менамояд, пайваста мавриди корбарї ќарор дода, љињати баландбардории маърифати њуќуќиву динии толибилмон њамкориро бо намояндагони маќомоти њифзи њуќуќ, нозирони ШВКД-и ноњия, бо ходимони дин ва ањли илму адаб таќвият бахшидааст. Бо ин маќсад моњвораву конфронсњои илмиву амалї, љамъомадњои умумимактабии волидону толибилмон, соатњои тарбиявї, намоиши оммавии филмњои тарбиявию ахлоќї тибќи наќша-чорабинињои шўъбаи маориф дар тамоми таълимгоњњои

Бовуљуди ин тадбирњо ба хотири тарбияи дуруст ва ба роњи рост њидоят намудани насли наврасу љавон њамаи аъзоёни љомеа, волидони мўњтарам ва мураббиёну омўзгорон бояд масъулияти инсонї ва шањрвандї дошта бошем.

Давлат ва Њукумати Тољикистон бо дарназардошти талаботи замони муосир барои тарбияи истеъдоди насли наврасу љавони кишвар , яъне барои ба воя расонидани номбардорони ояндаи миллат тамоми шароиту имкониятњои худро истифода карда, барои таълиму тарбия ва обутоби онњо аз лињози маънавию љисмонї, вусъати љањоншиносиву донишњои илмї ва њуќуќиву динї  њамаи шароитњоро фароњам оварда истодааст, ки бояд бо ќаноатмандиву шукргузорї ва маърифату фарњанги воло истиќбол гирифта шавад.

Зеро ношукрї аз саодату ободии Ватани азиз ва нодониву љањолати аѓлаби афроди љомеа дар пайи худ њамеша бозмондагиву тундравї ва каљандеширо ба бор оварда, бар хилофи ањкоми муќаддаси дини мубини ислом ва талаботњои ќонунњои амалкунандаи кишварамон гирифтори таассуботи динї ва ифротгароии мазњабї мегарданд.

Набояд фаромўш созем, ки мушкилоти иќтисодиву иљтимоиро  илму дониш, хираду фарњанги воло ва сарљамъиву субот њал мекунад. Дар ин раванд дин њамчун бовариву эътиќод дар љомеа љойгоњи мубораку муќаддас дошта, зењну тафаккури инсониро тавону нерўи маънавї мебахшад ва давлат чун њомии асосии дину диндорї кафили боэътимоди оромиву субот ва амнияти љомеа мањсуб мешавад.

Олимов Б. номзади илмхои сиёсатшиноси, дотсент. ДДХБСТ

Читать далее

Ваҳдатро амал зарур аст на ҷадал

Дар даврони истиқлол дар Тоҷикистон дигаргуниҳои сиёсию иқтисодӣ ва фарҳангию иҷтимоӣ ба вуҷуд омаданд. Таъсири тағйиротҳои сиёсӣ аз қабили бисёрҳизбӣ, озодандешӣ, парлумони касбӣ, интихоботҳои алтернативӣ  ва дигарҳо дар ташаккули афкору маърифати сиёсии мардум нақши хоса гузоштанд.

Имрӯз дар раванди баргузории раъйпурсию интихобот ба мақомотҳои гуногуни сиёсӣ мардум аз мактаби бузурги густариши демократиконии ҷомеа гузашта, торафт  аз лиҳози сиёсӣ обутоб меёбад. Ин таҳавулотҳо нишонаи бунёди давлати ҳуқуқбунёд ва ҷомеаи шаҳрвандӣ буда,  ҳама бањри бењбуд, рушд ва вањдату субботи ањли он бояд равона карда шавад. Ягон  шахси худогоҳ наметавонад, нисбати рўйдоди атрофаш беэътиної зоњир карда, аз  ин воқеаҳо худро дар канор гирад.

Хангоми сӯҳбати телевизионӣ раиси Њизби нањзати исломии Тољикистон Муњиддин Кабирї ибрози назар карда гуфта буд, ки давлат ва хукумат фаъолияти онхоро нодида мегирад. Аммо  мушаххас дар бораи саҳми созмони сиёсии худ дар панҷ соли гузашта ва барои мӯҳлати нав баҳри баланд бардоштани некӯаҳволии халқ ва ҳалли дигар масъалаҳои иқтисодию ва фарҳангию сиёсӣ  ҳарф назад.  Бењтар мешуд агар дар бораи барномаи пешазинтихоботии  худ мегуфт. Аз он њар кас мефаҳмид, ки њизб дар давоми  панљ сол чї корҳо карду боз дар панљ соли оянда чї њоњад кард. Дар баромад танњо насињату нуќтаи назар ва муносибати субъективии раиси яке аз ањзоби сиёсӣ шунида шуду халос.

Ҳамчун сардори ҳизби сиёсии босалоҳият айбдор кардани нињодњову маќомоти њукумат бо «рафтори нољавонмардона» барои ӯ амали шоистанабуд. Эроди мӯњтарам М. Кабирї дар  бораи комиссияњои интихоботї, ки  њама намояндагони як њизбанд, беасос аст. Дар рўзномаю њафтаномањои хукуматї, љумњуриявї, њизбї ва мањаллї њайати комиссияњои интихоботї интишор ёфтааст. Аксари аъзои комиссияњо бењизб ё намояндагони ањзоби гуногунанд.

Аз рӯи ақидаи М. Кабирї чунин бармеояд, кӣ фақат онҳое ки ба ҳизби ҲНИТ овоз медиҳад, бар зидди дурӯғу тӯҳмат, ихтилофу фитнаангезӣ овоз медиҳад. Ин ҷо  паст задани қадру қиммати дигар ҳизбу созмонҳои ҷамъиятӣ ва шаҳрвандони ғайриҳизб дида мешавад. Зеро онҳо низ бар алайҳи ин падидаҳои номатлуби ҷомеа мубориза бурданро  мақсади худ қарор додаанд.   Ба фикри мо ҳар як ҳизбу созмон ва номзадҳо бояд дар арафаи интихобот бо эҳтирому таҳаммул нисбати рақибони худ мулоҳиза ронананд, ки ин нишонаи маданияти баланди сиёсӣ мебошад.

Ғозиева М.С., сармуаллими кафедраи забони  давлатӣ ва ҷомеашиносӣ  

Читать далее

Ваҳдат ва ягонагии ҷомеа дар интихоби роҳи рост

«Рисолати таърихии дин вањдат ва суботи љомеа аст,

на тафриќаандозї дар байни уммати мусулмон.

 Э.Рањмон

 Шукру сипоси фаровон ба адади ситораи осмон, ќатраи борон ва барги дарахтон, реги биёбон ва заррањои замину осмон мар он Худойро, ки ягонагї сифати Ўст ва љалолу кибриё ва азамату ало ва маљду бањо хосияти Ўст.Ва аз камоли љалоли вай њељ офарида огоњ нест ва њеч касро ба њаќиќати маърифати Вай роњ нест, балки иќрор додан ба аљз аз њаќиќати маърифати Вай мунтањии маърифати сиддиќон аст.

Ва дуруд бар Муњаммади Мустафо (с), ки сайиди паёмбарон аст ва роњнамою роњбари муъминон аст. Ва амини асрори рубубият аст ва баргузидаю бардоштаи Њазрати Илоњият аст. Ва бар љумлаи ёрон ва ањли байти вай, ки њар яке аз эшон ќудваи уммат аст ва пайдокунандаи роњи шариат.

Миллат ва давлате, ки ояндаи худро равшан дидан мехоҳад, бояд аз таърих сабақ бардошта мероси таърихии худро зинда нигоҳдорї намояд. Табиист, ки ҳар миллату давлат дар интихоби арзиш ва меросияти таърихї бояд манфиатњои миллат, давлат ва наслҳои ояндаро мадди назар бигирад. Мо халқу миллати бузургвори тољик, ки аз соҳибихтиёрии мардуми худ ва бори дигар хандидани бахт ба љањониён огаҳї додаем, бояд аз манфиатҳои миллї ва худшиносии миллї ҳимоя намуда, тухмҳои поки бедории миллї ва худшиносии миллатро дар қалби мардумон кишт намоем ва аз Худованди бузург илтиљо намоем, ки моро дар ин кори хайр ҳидояту раҳнамої намояду ба мо ќудрату тавони амалї намудани ин нияти хайрро ато намояд.

Њамаи мо медонем, ки дар љомеањо бояд тартибу низоми муайяне барќарор бошад, то њуќуќи инсонњо риоят гардад ва монеае барои зиндагии осоиштаи онњо ба вуљуд наояд. Аммо гоње падидањо ва њодисањое дар натиљаи иртиботњо ва муомилањои инсонњо эљод мегардад, ки сабаби барњам хўрдани осоишу оромии онњо мешаванд. Њангоми эљод шудани чунин вазъият вазифаи њар як фарди мусулмон ислоњ намудан ва сомон бахшидану ба эътидол овардани вазъият мебошад.

Дар ин маврид Худованд ба бандагонаш мефармояд:

... إِنَّ اللَّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ ...

«Ба дурустї, Худо њолатеро, ки ба ќавме бошад, таѓйир намедињад, то ваќте ки онњо (худ) он чиро, ки дар замирашон аст, таѓйр дињанд» (Сураи Раъд, ояти 11).

Аммо он чи ки дар ин сўњбат мехоњем бо шумо дар миён бигзорем хўшае аз ин хирмани пурбори Ќуръону суннат аст. Мехоњем дар ин фурсати кўтоњ љойгоњ ва ањамияти масъала, њадаф ва анезаи ташвиќ ба ислоњ ва аљру савобу подошеро, ки барои анљоми ин амали муњим дар назар гирифта шудааст, барои шумо намозгузорони мўњтарам равшан намоем.

Ќабл аз њама бояд бидонем, ки ислоњ чист ва дар куљо ва дар кадом њолат лозим аст анљом гирад. Ислоњ дар њаќиќат дуруст кардани як иштибоњ ё ѓалат мебошад. Масалан, касе навиштаеро менависад ва як нафар, ки аз ќоидањои имлои забон хуб бохабар аст онро ислоњ мекунад. Ё як нафар шогирди дуредгар кореро бо чўб анљом медињад ва устои дуредгар, ки ин њунарро бењтар медонад, кори ўро ислоњ мекунад. Њамин тавр, шогирди ронандаро устоди фанни ронандагї ислоњ мекунад ва чигуна дуруст њаракат намудан ва истоданро дар роњњо ва маконњо ба ў нишон медињад.

Аммо ислоњ гоње дар амалњои инсонњо ва робитањои байни онњо бояд анљом гирад, ки маќсади мо аз ислоњ дар ин суњбат мањз њамин ќисми он аст. Ислоњ даровардан дар миёни мусулмонон вољиб буда, аз вазифањои асоси мусулмонон ба њисоб меравад. Дар ояти 10 сураи Њуљурот дар ин маврид омадааст:

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

«Љуз ин нест, ки мўъминон бародари якдигаранд, пас, миёни ду бародари хеш сулњ кунед ва аз Худо битарсед, то бар шумо рањм карда шавад». (Сураи Њуљурот, ояти 10).

Њамватанони гиромї!

Дар мавъизањои ќаблї гуфта будем, ки дини мубини Ислом тарѓибкунандаи вањдат ва якдилї буда, људої ва тафриќа, ќисмат шудани љомеаро ба њизбу њаракатњо ва гурўњу равияњо намеписандад.

Шумо худ огоњед, ки дар интихоботи вакилон ба парлумони кишвар мардуми шарифи тољик барои ояндаи неки фарзандон, ободии ватани азиз овоз дода, дар интихоби худ хато накард.

Чунонки аз натиљаи интихобот маълум гашт, шањрвандон асосан ба њизбе овоз доданд, ки натиљаи фаъолияташро бо чашми сар мушоњида намуда, ояндаи Тољикистонро дар сиёсати пешгирифтаи давлату њукумат мебинанд.

Оре, мо бори дигар шоњиди он гаштем, ки мардуми мо роњи ростро интихоб намуда, дар интихоби сулњу вањдат, ободиву бунёдкорї муттањид ва якдил гаштаанд.

Дар интихоботи гузашта мардум ба њизби исломї ва дигар гурўњњое, ки фаќат ваъдањои хом медоданд овоз надод. Зеро одамон аз асли масъала воќиф гаштаанд.

Маѓлубияти њизби исломї аз он шањодат медињад, ки ба љуз аз чанд нафар људоихоњон дигар касе тарафдори чунин њизб нест. Мо медонем, ки ба гурўњњо ќисмат намудан ва аз номи Ислом сухангуфтанњо чї натиља медињад. Масалан, дар Афѓонистон 28 њизби ба ном «исломї» фаъолият мекунад, ки њар кадом худро њаќ дониста, дигареро мавриди ињонат, тањќир ва њатто куштор ќарор медињад. Дар Покистон, Миср, Ироќ, Сурия, Тунис, Либия ва як ќатор давлатњои дигар бар асари бисёрњизбї муноќишањои мазњабї сар задаанд, ки дар натиља њазорон нафар мардуми бегуноњ кушта, садњо њазор кўдакон ятим, шањрњои сарсабзу хуррам вайрону валангор гаштаанд. Дар Украина мардум ба гумони он ки демократияи њаќиќиро соњиб мешаванд ва зиндагиашон хубтар мешавад, ба ваъдаи гурўњњои муѓриз фирефта шуданд. Имрўз мо натиљаи чунин «демократия»-ро дида истодаем. Бинобар ин мо њаргиз намехоњем, ки ба сари мардуми шарифи тољик чунин рўзњои дањшатнок биёяд.

Бародарони ањли ислом, рўзњои талхи солњои навадумро аз хотир набароред! Кадом гурўњњо мардумро ба ду майдон кашида, тољиконро ба хун оѓушта карданд, ба њама маълум аст. Танњо љоннисорї ва сиёсати хирадмандонаи Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон буд, ки ба кишвари мо сулњ овард ва имрўз мардум дар диёри ободу осоишта умр ба сар мебаранд. Ин неъмати бузург – сулњи тољиконро мо бояд чун гавњараки чашм нигоњ дорем ва шукронаи онро ба љо орем.

 Мо набояд таърихи худро фаромўш намуда, амнияти кишварамонро дар хатар монем, зеро созандаву ободкунандаи љомеа њамаи мо њастем. Мањз аз интихоб ва раъйи мо вобаста аст, ки мо дар кадом љомеа зиндагї кардан мехоњем.

Интихобот нишон дод, ки халќи тољик ба Њизби нањзати исломї њељ ниёз надорад ва умуман њар амале, ки дар он амри Паёмбар (с) ворид нашуда бошад, ќобили ќабул нест. Дар ин маврид Расули акрам (с) чунин фармудаанд:

« مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ » رَوَاهُ َ مُسْلِمٌ

«Ҳар ки дар дини мо амалеро эҷод кунад, ки бар он амри мо нест, пас он амал мардуд аст» (Ривояти Имом Муслим).

Ва ин амри Паёмбар дар асоси фармони Худованд содир шудааст, ки ба Расулаш (с) мефармояд:

إِنَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلاَ تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا

«Њамоно Мо Китобро ба ростї ба сўи ту фуруд овардем, то бо он чи Худо туро шиносо сохтааст, дар миёни мардум њукм кунї ва барои њимояти хиёнаткунандагон хусуматкунанда мабош!» (Сураи Нисо, ояти 105).

Намозгузорони арљманд! Имрўз ваќти он расидааст, ки мувофиќи фармони Худо, мо худро ва љомеаи худро ислоњ кунем ва барои ояндаи ватанамон бетараф набошем. Аз ин рў, ман пешнињод мекунам, ки Њизби нањзати исломии Тољикистон барњам дода шавад, зеро дигар зарурати фаъолияти он намондааст. Алњамдулиллоњ мо мусулмонем ва њамин бароямон кофист.

Биёед њама дастљамъона дархост намоем, ки Њукумати љумњурї роњњои ќонунии масъаларо дарёфт намояд. Бигзор тариќи раъйпурсии умумихалќї одмон изњор намоянд, ки дигар ба ягон њизби ба ном «исломї» ниёз надоранд. Мо роњи худро интихоб кардем ва дигар намехоњем, ки љомеаи мо пароканда шавад. Мо намехоњем, ки таќдири давлатњои њамсоя ба сари мо ояд, ояндаи фарзандонамон дар хатар бошад. Бовар дорам пешнињоди маро оиди тариќи раъйпурсии умумихалќї барњам додани Њизби нањзати исломии Тољикистон њамагон дастгирї мекунанд, зеро интихоботи гузашта аз он шањодат медињад, ки њизби исломї дар љомеаи мо умуман нуфуз надоштааст.

Бигзор дар Тољикистон танњо як њизб бошаду самаранок бошад, ѓамхори халќ ва ояндаи миллат, зеро як роњбар ва як њизб омили тинљиву оромист. Мо як Роњбар ва як њизб дорем, ки љумњурии моро аз вартаи њалокат ба сарсабзиву хуррамї, аз хунрезиву куштор ба сулњу вањдат оварданд.

Мо бояд роњи дуруст ва салоњи кори хешро интихоб кунем. Агар мусулмонон њамеша дар фикри салоњи кори хеш бошанд ва дар ин замина кўшиш намоянд, љомеаи онњо оромиш пайдо мекунад ва мардум осоишта зиндагї хоњанд намуд. Ин оромишу осоиштагї сабаби рушду пешрафти онњо хоњад шуд ва ин њамон лутфу рањмати Парвардигор аст.

Ислоњгарони љомеа мисли Худованд мењрубону бо сабру тањаммул њастанд ва хайрхоњу дўстдори мардум мебошанд. Онњо ба сахтињову душворињо ањамият намедињанд ва ба дунболи анљоми вазифаи муќаддаси худ ва расидан ба њадафи арзишманд ќадам бар медоранд. Ин гуна инсонњо барои анљоми ин кор аз њељ кас чизеро тамаъ намекунанд, зеро ин корро аз барои Худо анљом медињанд ва танњо аз ў подошу савоб мехоњанд.

Бародарони арљманд! Ҳамагуна истиқлолият аз худшиносию ватандўстї ибтидо мегирад, барои ҳамин биёед аз даргоҳи Худованди мутаол илтиљо намоем, ки роҳи интихобшудаи моро дар масири худшиносиву ватандўстї ва таҳкиму тақвияти давлатдорї бобаракату пурфайз равшан намояд. Худованд мададгорамон бошад, ки ҳар шаҳрванди кишвар дар ин масири тақдирсоз саҳме ба андозаи тавону масъулияти хеш гузошта бошем.

 

 

Олимчонов Т.Ш.,

н.и. филлологӣ, устоди ДДХ

ба номи академик Б.Ғафуров

 

Читать далее

Эмомалӣ Раҳмон – пешвои миллат

Дар [аrиrат [ам e пешвои миллат, пешо[анг ва сарвари донову оrил аст. {ар канори ин Ватан обод гашт, аз файзи eст.

Чаро мо ба e дилбастагb ва боварb дорем?

Мо, ки хеле xавон будем, [одисаю воrеа[ои нангини сол[ои 90 – ум чун навори кино аз пеши назари мо мисоли боду само гузашта рафт. Дастго[и онваrтаи [окимият бо [ар ро[е набошад [ам rадам ба пеш гузошта, пешни[од ва дархост[ои зиёиёни равшанандешаро мепазируфтанд. Ин зиёиён дар он давраи бесарусомонb обрe ва эътибори калон ёфта ташаббусро ба даст гирифтанд.

Давлати Шeравb аз байн рафт, гарчанде пурсиш[ои зиёде оид ба бозмондани он буд. Тоxикистон ба давлати со[ибистиrлол табдил ёфт. Давлат[ои [амxавор барои таrсими молу мулки собиr Итти[оди Шeравb оuоз карда, вале моро бошад, ба вартаи xанги ша[рвандb тела доданд. Дар Тоxикистони азизи мо дуди сиё[и xанги ша[рвандb аланга зад. Бетартибb, иuвогарb, тороxкунb, сeхтор, куштор ва хатар мамлакатро фаро гирифт. {укумати xум[урb  фалаx гардида буд. Касе, ки барои дифои мамлакат, сул[у субот сухан кунад, ба да[они e мe[ри хомeшb мезаданд. [ама дар дил орзуи сул[у ва[датро мекарданд.

Иxлосияи ХVI – уми Шeрои Олии Xум[урии Тоxикистон, ки  [аrиrат [ам Иxлосияи таърихb мебошад, суханони устуворона ва умедбахши Раиси тозаинтихоби он Эмомалb Ра[мон мардумро ба сул[у ва[дат даъват намуд. Мардум аз e умед[ои калон доштанд ва бо боварb дар атрофаш мутта[ид гардида, барои ободии кишвар камар бастанд.

{ар иrдоми ин ро[бари xавон дар [амон ла[за[о хирадмандона ва сариваrтb буданд. E ба мардум rувва, рe[ ва ил[ом мебахшид. Халr ба e боварии калон дошт ва дорад. Дар [аrиrат e пешвои миллат аст, зеро рушди иrтисодb ва иxтимоии Тоxикистон бо номи e марбут аст. Эмомалb Ра[мон ташаббускори барrарор намудани сул[у субот ва [укумати конститутсионии мамлакат мебошад. E мухолифинро ба хотири э[ё ва рушди Тоxикистон ба сул[у оромb даъват намуд, агар маrсадаш саркeб намудани он[о мебуд, боварb дорам, ки [оли кишвари мо тамоман дигар буд, зеро чуд давлати [амсояи Афuонистон дар [олати xанг rарор доштем.

Тоxикистон ба xа[они нав дохил гардид: бунёди ро[[ои автомобилгард, пулу бино[о, наrб[о, боuу бeстон ва uайра сохта шуданд. Тоxикистон амалан аз бунбасти коммуникатсионb баромада истодааст. {ар як сокини кишвари ма[бубамон, [атто аз дуртарин де[а[о, бо тамоми xа[он робита[ои телефонb доранд. Фарзандони азизи мо дар бино[ои навсохташудаи дорои шароити муосир аз омeзгорони баландихтисос сабаr мегиранд.

Ятимону бепарасторон та[ти таъминоти давлат rарор доранд. {амасола барои хатмкунандагони муассиса[ои таълимии де[а[ои дурдаст барои дохил шудан ба мактаб[ои олии xум[урb ва хориxи кишвар равотаи президентb xудо карда мешавад.

Ташаббус ва иrдом[ои Президенти кишвар хеле зиёданд. Таъсис ёфтани Маркази миллии тестии назди Президенти Xум[урии Тоxикистон, ки хатмкунандагон дар маrони зисти худ санxиш[оро супорида, донишxe мешаванд, [амасола зиёд гардидани музди маоши кормандони со[а[ои гуногун ва дигар дастовард[о ба шарофати за[мати  Сарвати давлат рeи кор омадааст..

Таxрибаи начандон дури таърихиамон гуво[b меди[ад, ки мо [амrадами замон буда, дар атрофи Сарвари давлат  мутта[ид гардида, истиrлолият ва ва[дати миллиамонро [ифз намуда, барои ободиву якпорчагии Тоxикистон мубориза мебарем. Анъана[ои неки гузаштагонамонро давом дода, манфиат[ои миллии худро дар арсаи xа[онb [имоя менамоем.

Пас моро зарур аст, ки бо ин шахсияти бузург, ро[баре, ки манфиати миллату давлатро боло мегузорад, [амrадам бошем.

E Президенти ма[буби [амагон аст. Месазад, ки eро пешвои миллат номем. Эмомалb Ра[мон Президенти халr, Президенти миллат аст. Бо e мо фахр мекунем, дeст медорем ва э[тиром мекунем.

 

Н. ГАДОЕВА,

омeзгори литсейи

ша[ри Панxакент

 

 

 

 

Читать далее

Нав ор, ки навро Ҳаловатест дигар...

 Боздид аз Марказҳои нави хизматрасонӣ ва таълимӣ

Таъмини амнияти озуқаворӣ яке аз ҳадафҳои Ҳукумати ҷумҳурӣ маҳсуб ёфта, ҷиҳати расидан ба он аз ҷониби мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ тадбирҳои зарурӣ амалӣ мегарданд.

Дар ин раванд бо пуштибонӣ аз сиёсати пешгирифтаи Сарвари давлат ҷиҳати таъминоти аҳолӣ бо гўшту шири хушсифати чорвои маҳаллӣ ва зиёд намудани саршумори он, тибқи дастуру супоришҳои Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ дар шаҳру ноҳияҳо ва ҷамоатҳо бояд Маркази хизматрасонии байторӣ ташкил ва фаъол гардонида шаванд.

Носирҷон Салимов аз қабили он байторонест, ки тавонист, дар ташкили Маркази байторӣ ва рушди ин соҳаи хеле зарурӣ заминаи воқеӣ гузорад. Ў дар масоҳати 0,5 га замини Ҷамоати деҳоти Ёваи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров Маркази хизматрасонии зообайторӣ, клиника, дорухонаи байторӣ ва нуқтаи бордоркунӣ ташкил намуд.

Ў қайд кард, ки баъди қарори Раиси вилоят хостем, дар худи ҷамоат Маркази хизматрасонии зообайториро ташкил кунем, то ки кори мардуми ин минтақаро осон намоем. Имрўз мардум аз ин иқдом хеле хурсанд ҳастанд ва дар як рўз 10-15 нафар ба мо муроҷиат карда истодаанд. Дар давоми 20 соли таҷрибаи кориам бунгоҳҳои байторӣ аз байн рафта буданд, ки мардум барои ҳалли мушкилоташон танқисӣ мекашиданд.

Ташкили Маркази хизматрасонии Ҷамоати деҳоти Ёваи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, ки усулҳои пешрафтаи соҳаи байториро доро мебошад, дар вилояти Суғд нахустин иқдом ва таҷрибаи наҷиб аст. Зеро тавре мушоҳидаҳо ва таҳлилҳои соҳаи байторӣ нишон медиҳанд, аз байн рафтани намунаҳои чорвои хушзот, афзоиши бемориҳои гуногун байни чорво, коҳишёбии наслгирӣ аз чорвои маҳаллӣ бештар гардидааст. Акнун пас аз фаъол гардидан аҳолӣ, бахусус чорводорон метавонанд, аз маслиҳатҳои мутахассисони Марказ истифода баранд ва саршумори чорвояшонро зиёд намоянд.

Бояд гуфт, ки Маркази хизматрасонии мазкур аз 3 ҳуҷра, яъне ҳуҷраи сарбайтор, утоқи кории мутахассисон ва ҳуҷраи амалиёти ҷарроҳӣ иборат мебошад. Дар ин ҷо намунаҳои беҳтарини чорво ба хотири хушзот кардан оварда шудаанд. Тибқи супориши Раиси вилоят, раисони шаҳру ноҳияҳо ва ҷамоатҳо ҷамъ омада, бо ин марказ шиносоӣ пайдо мекунанд. Тавре иброз доштанд, ташкили марказҳои хизматрасонии байторӣ ба хотири хушзоткунии чорво ва истеҳсоли ҳарчи бештари маҳсулоти ширию гўштӣ дар шаҳру навоҳии вилоят мусоидати фаъол менамояд. Зеро сол ба сол ба ин намуди маҳсулоти ниёзи аввал талаботи сокинон меафзояд. Ба гуфти масъулин ин иқдоми саривақтӣ аллакай аз ҷониби раисони шаҳру ноҳияҳо дастгирӣ ёфта, қитъаҳои замин ҷудо гардидаанд. Зеро ин тадбир дар дигар минтақаҳои мамлакат санҷида шуда, нишондиҳандаҳои хуби истеҳсолию молиявиро ба бор овардааст.

Дар идомаи сафари худ раисони шаҳру навоҳӣ ва ҷамоатҳо ҳамчунин аз маҳсулоти қолинҳои дастибофии бонувони чирадасти вилоят, ки дар Маркази таълимӣ - истеҳсолии «Шероз» истеҳсол шудааст, боздид карданд.

Мақсуд Зиёбоев - раиси Палатаи савдо ва саноати вилоят дар сўҳбат гуфт, ки айни ҳол дар ин ҷо наздик 500 нафар зан касби қолинбофиро омўхтанд ва 300 нафари онҳо Сертификатро соҳиб гашта, дар шаҳру ноҳияҳои вилоят ба дигар занҳо омўзонида истодаанд. Имрўз дар вилоят теъдоди ҳунармандони қолинбоф зиёда аз 3 ҳазор нафар аст. Дар ин ҷо омўхтани бофти қолинҳои афғониро оғоз кардем ва дар давоми 20 рўз ду қолини афғонӣ бофта шуд.

Мақсад дорем, ки дар оянда қолинҳои дастиро ба ҷумҳуриҳои Қирғизистон, Ўзбекистон, кишварҳои Аврупо ва дигар давлатҳо ба фурўш бароварда, муаррифӣ намоем.

Тибқи дастуру супоришҳои Сарвари давлат, Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмон ва дастгирии Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ дар Ҷамоати деҳоти Ҳайдар Усмонови ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ҷиҳати истеҳсоли атласу адраси миллӣ Маркази таълимии “Дугонаҳо” ташкил гардид. Дар ин марказ 20 дастгоҳи адрасбофӣ ва 15 мошинаи чокдўзӣ насб гардида, дар маҷмўъ 60 нафар занону духтарони маҳаллӣ ба касбомўзӣ фаро гирифта шудаанд.

Зимни боздид роҳбарони шаҳру навоҳӣ ва ҷамоатҳо зикр доштанд, ки мардуми тоҷик аз қадим дорои анъанаву фарҳанг ва сару либоси миллии хеш буд ва ташкили чунин марказҳои зебову барҳаво метавонад, баробари таъмини шаҳрвандон бо ҷойи корӣ, ҳамчунин дар муаррифии либоси миллии тоҷикӣ ба ҷомеаи ҷаҳонӣ нақши назаррас мегузорад.

Нодир ТУРСУНЗОДА

 

 

 

Читать далее